Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киссидугу () - Гвинеяның оңтүстігіндегі қала. Киссидугу префектурасының астанасы. 2014 жылы оның тұрғындарының саны 102,675 адам болды. Қалаға Киссидугу әуежайы қызмет көрсетеді, ал Ниандан өзені қаладан өтеді. Қала кофе плантацияларымен және жақын маңдағы орманның үлкен аумақтарымен танымал. Киссидугудағы басқа да көрнекті орындарға музей, футбол командасы және үлкен көпір жатады.
Kissidougou (; pronounced like Kiss eh dow goo) is a city in southern Guinea. It is the capital of in the Kissidougou Prefecture. As of 2014 it had a population of 102,675 people. The town is served by Kissidougou Airport, and the Niandan river flows past the city. The city is known for the coffee plantations and large expanses of nearby forest. Other attractions in Kissidougou include a museum, a football team and a major bridge.
Тарих
Киссидугу қаласын, 13-шы ғасырдың басында Соумаро Канте Дакаджаланнан қуған Манса Данкаран Тумани негізін қалаған деп хабарланады. "Киссидугу" сөзі Малинке тілінде "паналы орын" деген мағынаны білдіреді.
Kissidougou was reportedly founded by Mansa Dankaran Toumani, who was driven out of Dakajalan by Soumaoro Kante in the early 13th century. The word Kissidougou means a place of refuge in Malinke.
Босқындар дағдарысы
1990 жылдар бойы Гвинея үкіметі Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарымен (БҰҰЖК) бірлесіп, Гвинеяның оңтүстік шекарасында тұратын Сьерра-Леоне және Либерия босқындарына халықаралық қорғау мен көмек көрсетті. 2000 жылдың желтоқсаны мен 2001 жылдың қаңтарындағы бірнеше шекаралық шабуылдар босқындар (және Гвинея азаматтары) санының күрт өсуіне әкеп соқты. Көптеген адамдар Гвинеяның орманды аймағындағы Киссидугу және Нзерекоре префектураларына қашып кетті. 2001 жылдың ақпан айында Геккеду және Фарана лагерьлерін көшіру басталды, оның аясында уақытша босқын қоныстары Киссидугудың Альбадария кіші ауданындағы жаңа лагерьлерге ауыстырылды. 2001 жыл бойы Гвинеяда 400 000-нан астам босқын болды, олардың көп бөлігі Киссидугуда орналасқан. Сьерра-Леоннан келген босқындардың осы үлкен ағыны Гвинея үкіметіне, сондай-ақ халықаралық көмек ұйымдарының тұрақты және қауіпсіз баспана беру мүмкіндігіне зор жүк салды. Халықаралық көмек ұйымдарының бар күштерін жұмсағанына қарамастан, лагерьлерде жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты кең таралған хабарлар болды.
Throughout the 1990s, the government of Guinea, in cooperation with the United Nations High Commission for Refugees (UNHCR), provided international protection and assistance to Sierra Leonian and Liberian refugees residing along Guinea's southern border. In December 2000 and January 2001, a series of cross border attacks resulted in a massive shift in refugee (and Guinean) populations. Many fled to the Kissidougou and N'Zérékoré Prefectures in the Forest Region of Guinea. In February 2001, relocation of the Gueckédou and Faranah camps began with the transfer of temporary refugee settlements to new camps in the Albadariah sub prefecture of Kissidougou. Throughout 2001, there were more than 400,000 refugees in Guinea, many in Kissidougou. This massive influx of Sierra Leonian refugees placed great stress on the government of Guinea as well as upon international aid organizations' ability to provide a stable, secure refuge. There were widespread accounts of sexual violence throughout the camps, despite the best efforts of the international relief organizations.
Этникалық құрамы
Куранко тайпасы, Малинке халқының бір бөлігі, ең ірі жергілікті этникалық топ болып табылады. Олардан және Кисси тайпасынан басқа, Киссидугуда Малинке және Фула тайпаларын қоса алғанда, көптеген басқа да этникалық топтар тұрады. Бұл аймақта, әсіресе Киссидугу мен Макента арасында көптеген Лома халқы да өмір сүреді. Гвинея музыканты және әншісі Мори Канте Киссидугу қаласынан шыққан.
The Kouranko, a subgroup of the Malinke people, are the largest local ethnic group. Besides them and the Kissi, there are many other ethnic groups living in Kissidougou, including the Malinké and Fula. Many Loma people live in this region as well, especially between Kissidougou and Macenta. The Guinean musician and singer Mory Kanté was from Kissidougou.
Климат
Киссидугу тропикалық саванналық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі Aw).
Kissidougou has a tropical savanna climate (Köppen climate classification Aw).
Қоршаған орта
Киссидугудің ландшафты негізінен саванна, арасында жартылай жапырақты ылғалды орман шатқалдары кездеседі. Құрғақ маусымда өрт шөптерді жағып, саванна аймақтарындағы ағаштардың жапырақтарын түсіреді. Қалған орман алқаптары бастапқыда кең және тығыз болған орманның "қалдықтары" деп есептеледі. Орманды кесу – жергілікті, аймақтық және жаһандық салдары бар, шұғыл шешімді қажет ететін саяси мәселе. Жергілікті жағдайда ол топырақтың құнарсыздануына алып келеді, нәтижесінде ауыл шаруашылығының өнімділігі мен тұрақтылығы төмендейді. Аймақтық деңгейде орманды кесу Нигер өзенінің ағысындағы және жауын-шашын алабындағы өзгерістерге себеп болды деп саналады. Киссидугудағы орманды кесу климаттың өзгеруіне де әсер етеді. Тарихи және қазіргі кездегі әлеуметтік талдаулар осы экологиялық проблеманың себептерін және салдарларын түсіндіруге бағытталған.
Kissidougou’s landscape is primarily savanna, with patches of semi deciduous humid forest. During the dry season, fires burn off the grasses and defoliate the few savanna trees within the savanna regions. The few forest patches left are considered “relics” of an originally extensive and dense forest cover. Deforestation is an urgent policy concern with local, regional, and global implications. At the local level, it leads to soil degradation, resulting in less productive and less sustainable agriculture. At the regional level, deforestation is thought to have caused irregularities in the downstream river flow of the Niger and in the rainfall watershed. Deforestation in Kissidougou also contributes to climate change. Historically and currently, social analyses have aimed to explain the causes and consequences of this environmental issue.
Деградация туралы әңгімелер
Француз отаршылдығының ботанигі Огюст Шевалье жасаған алғашқы талдаулар өрт қоюдың көбеюін оккупациядан кейінгі кезеңдегі қозғалыс пен сауданың артуымен байланыстырды. Көбінесе халықаралық экологиялық бағдарламалармен қаржыландырылатын жақындағы зерттеулер орманның жойылуын қалалық даму, халық санының өсуі, коммерциялану және ауылдық әлеуметтік ортаның монетизациясы сияқты факторларға жатқызады. Осы талдаулардың әрқайсысы Киссидугудың бұрынғыда кең орманды аймақ болғаны және оның халық тығыздығының төмендігімен, сондай-ақ жер мен өсімдіктерді пайдалануды бақылап, шектеген тиімді әлеуметтік тәртіппен сақталғаны туралы қалыптасып келе жатқан түсінікке үлес қосты. Халық санының өсуі және ішкі және сыртқы қысымдар астындағы ұйымдасқан ресурстарды басқарудың күйреуі орманды жоюға алып келді. Осы түсінік негізінде саясатқа қатысты жауаптар отаршылдық кезеңнен бері көп өзгерген жоқ. Тарихи тұрғыдан алғанда, саясаттың бағыты жоталы жерлердегі егіншілікті азайтуға, орман өрттерін бақылауға, ағаш кесуді реттеуге және ағаш отырғызу арқылы орманды қайта құруға бағытталған. Орманды жою/деградация туралы баяндама ауыл тұрғындарының ресурстарға деген "бақылауын" мемлекет пайдасына жоюды ақтады, нәтижесінде мемлекеттік басқару органдары ресурстарды иеленді және рұқсаттар, айыппұлдар және кейде тіпті әскери репрессия арқылы жергілікті пайдалануды реттеді.
Early analyses by French colonial botanist Auguste Chevalier attributed the increase in fire setting to greater movement and trade in the post occupation period. More recent studies, often funded by international environmental programs, have attributed deforestation to factors such as urban development, population growth, commercialization, and monetarization of the rural social environment. Each of these analyses contributed to the emerging narrative that Kissidougou once had an extensive forest cover, which was maintained by low population densities and by a functional social order whose regulations controlled and limited people’s inherently degrading land and vegetation use. Population growth and the breakdown of organized resource management under internal and external pressures have led to deforestation. Following this narrative, policy responses have been altered very little from the colonial period. Historically, policy has focused on reducing upland farming, controlling bushfires, regulating timber felling, and attempting forest reconstitution through tree planting. The narrative of environmental destruction/degradation justified the removal of the villagers' “control” over resources in favor of the state, leading to government administrations taking over resource tenure and regulating local use through permits, fines, and sometimes even military repression.
Қарсы пікірлер
1995 жылы антропологтар Джеймс Фэйрхед пен Мелисса Лич Киссидугу тұрғындары орманды жабындының азаюына жауапты деген деградациялық түсінікке қарсы шықты. Тарихи деректер, соның ішінде 1952-53 жылдарға арналған әуе суреттері, ерте француз әскери оккупациясының (1890-1910 жылдар) сипаттамалары мен карталары, ауызша тарихтар және жеке есептер Киссидугудағы өсімдік жамылғысы мен орман жабыны осы кезеңдерде салыстырмалы түрде тұрақты болғанын, тіпті кейде артқанын көрсетеді. Зерттеу аясында жүргізілген сұхбаттарда ауыл тұрғындары өздерінің қоныстарының маңында орман аралдарын құрғанын және саваннада екіншілік ормандық бұталарды қалыптастырғанын айтты. Фэрхед пен Лич зерттеген 38 ауылдың 27-сінде қарттар өз ата-бабаларының саваннада қоныстар салғанын және олардың төңірегінде орманның өсуін біртіндеп ынталандырғанын баяндады. Бұл жергілікті шаралардың салдарынан орманның жоғалуын көрсететін түсіндірмелерге қайшы келеді. Фэрхед пен Лич 1780-1860 жылдарға қарайтын бұрынғы құжаттарды келтіріп, орман жабыны адамның араласуы нәтижесінде кемігенінің орнына көбейгенін көрсетті. Ауызша тарихтар да осы тарихи деректерді қолдайды. Тарихи зерттеулеріне сүйене отырып, Фэрхед пен Лич жергілікті жерді пайдаланудың өсімдіктерді байытумен қатар, құртуға да алып келуі мүмкін екенін айтады. Киссидугуда өсімдіктерді байыту көбінесе ауылдардың төңірегінде орманды алқаптарды қалыптастыруға ынталандыруды қамтиды. Киссидугу тұрғындары мұны ауылдың шетіндегі күнделікті шаралар арқылы да, қасақана әдістер арқылы да іске асырды. Күнделікті шараларға сабан мен қоршауға арналған шөптерді жинау, өртенетін шөптерді азайту үшін мал байлау және орманның өсуіне тыңайтқыш ретінде қызмет ететін тұрмыстық қалдықтарды төгу кіреді. Қасақана әдістерге орманның өсуін бастайтын ағаштарды отырғызу және ағаштардың өсуіне қолайлы топырақ жағдайын қалыптастыру үшін шеттерді өсіру кіреді.
In 1995, anthropologists James Fairhead and Melissa Leach challenged the degradation narrative that the inhabitants of Kissidougou are responsible for the decrease in forest cover. Historical evidence, including aerial photographs from 1952 53, descriptions and maps from the early French military occupation (1890s 1910), oral histories, and personal accounts, indicate that the vegetation pattern and forest cover in Kissidougou has remained relatively stable or even increased during these periods. Interviews conducted as part of the study included accounts of villagers establishing forest islands around their settlements and the formation of secondary forest thickets in the savanna. In 27 of the 38 villages Fairhead and Leach investigated, they report that “elders recounted how their ancestors had founded settlements in savanna and gradually encouraged the growth of forest around them.” This counters the interpretations that suggest forest loss due to local practices. Fairhead and Leach further cite earlier documentary sources from the 1780s 1860s to demonstrate that the forest cover is increased as a result of human intervention, rather than degraded. Oral history accounts also support this historical data. Based on their historical research, Fairhead and Leach argue that the local land use can be both vegetation enriching as well as degrading. In Kissidougou, vegetation enrichment has often involved encouraging the formation of forest patches around their villages for various reasons. The Kissidougou villagers have accomplished this through both routine activities on the village periphery as well as intentional techniques. Routine activities include collecting thatch and fence grass, tethering cattle to reduce flammable grasses, and depositing household waste that fertilizes developing forest successions. Intentional methods involve planting trees that initiate forest growth and cultivating margins to establish soil conditions conducive to tree growth.