Кіріспе

Тайваньда қолданылатын байланыссыз смарт-карта (I PASS деп стильделген) – Иллинойс штатының жол ақысын алу басқармасы (ISTHA) жүйесі, 1993 жылдың 18 қарашасында 355 (Ветерандар ескерткіші жол ақысы) тас жолының ашылуымен бірге іске қосылған электрондық жол ақысын алу жүйесі. Бұл жүйе солтүстік-шығыс АҚШ-та, Чикаго Skyway және Индиана жол ақысы, сондай-ақ Индиана штатының 912 (Клайн даңғылы) мемлекеттік жолындағы Индиана порты мен Кеме каналы көпірінде қолданылатын E ZPass жүйесімен бірдей транспондерді пайдаланады.

Қолданылуы

I Pass транспондерлерін барлық жол төлемі қабылдайтын орындарда, соның ішінде кіру және шығу жолдарында қолдануға болады. Жүйенің басты артықшылығы – жол жүйесінен толық ұзындығындағы жол төлемі қабылдау станцияларын алып тастап, толық жылдамдықтағы ашық жолда төлем жасау мүмкіндігі болды. Ал қолма-қол ақшамен төлейтін клиенттер 2020 жылдың көктеміне дейін автоматтандырылған жол төлемі қабылдау станциялары сияқты шығу кезінде жылдамдықты азайтуға мәжбүр болды. Сондай-ақ, I Pass арқылы жол жүйесіне кіру немесе одан шығу кезінде, жылдамдық азайытылса да, жол төлемі қабылдау қақпасынан үздіріссіз өтуге болады. 2005 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енген жол төлемі мөлшерлемесінің өсуімен бірге, I Pass арқылы төлем жасалған жағдайда айтарлықтай жеңілдік берілді. 2005 жылдың маусым айында I Pass Чикаго Skyway-дегі жол төлемін қабылдаумен үйлесімді болды. Егер I Pass-ке тіркелген көлік құралы транспондерсіз жол төлемі қабылдау орнынан өтіп кетсе, көлік құралының нөмірлік тақтасы I Pass тіркелмеген жағдайда ғана бұзушылық деп есептеледі. Әрбір I Pass тіркелмесіне бірнеше көлік құралын тіркеуге болады. Егер жүргізушіде көлікте транспондер болмаса, көлік құралының нөмірі жүйеде тіркелген есептік шотқа байланысты болып саналады және есептік шотта қаражат болғанша, жүргізуші бұзушылық жасамайды. Бірақ бір айда үштен астам жағдай тіркелсе, жеңілдік берілмейді және транспондерсіз әрбір келесі өту үшін есептік шоттан ақшалай төлем алынады. Егер жүргізушінің шотында қаражат болмаса және ол несие картасына автоматты түрде қаражат түсіруге орнатылмаған болса, жол төлемі төленбеген болып есептеледі және ақшалай мөлшерлемеге (жеңілдіксіз) қосымша 20 доллар айыппұл салынады. Егер көлік құралының иесі үш рет бұзушылық жасаса, олар ISTHA-дан төлем талап етілетін хабарлама алады. I Pass шот иелері бұзушылықты жою үшін ISTHA-ға хабарласып, төленбеген жол төлемінің сомасын есептік шоттарынан шегеруге және 20 долларлық айыппұлды алып тастауға мүмкіндік алады. ISTHA-ға хабарласуды шот иесі өзі шешеді. Егер шот иесі бұзушылық туралы хабарламада көрсетілген мерзімге дейін жол төлемі қабылдаушы органға хабарласпаса, қосымша айыппұл салынады, соңында көлік құралының нөмірі, жүргізуші куәлігі немесе екеуі де тоқтатылуы мүмкін. Есепке алушылардың айтуынша, шот иесінің ISTHA-ға хабарласпауы салдарынан айыппұлдар мыңдаған долларға жетеді. Жүйе пайдаланушылары өз шоттарын I Pass веб-сайты арқылы басқара алады. Әдетте, жүйе пайдаланушылар үшін есептік шотта несиелік қалдық сақтайды, ол несиелік картаға байланысты болады және қаражат алдын ала белгіленген шектен төмен түскен кезде толықтырылады. Сонымен қатар, пайдаланушылар сайт арқылы өз шоттарын қолмен толықтыруды таңдай алады. Иллинойс штатындағы көптеген сервистік орындардағы I Pass орталықтары жүйе пайдаланушыларына көмектесе алады.

I-Pass-ті қабылдайтын жолдар мен көпірлер

E ZPass-ті қабылдайтын барлық ақылы жолдар I Pass-ті де қабылдайды. Иллинойс штатының жүргізушілерінің I Pass транспондерін, ал Индиана штатының жүргізушілерінің I Zoom (қазір E ZPass деп аталады) транспондерін екінші штаттың ақылы жолында өзара пайдалануына байланысты дау туды. Егер штаттан тыс транспондер жол ақысын төлеу үшін қолданылса, әр штат басқасына транзакция ақысын төлейді. Tollway Authority деректеріне сәйкес, Индиана ақылы жолындағы барлық электрондық төлемдердің шамамен 70% I Pass транспондерімен жасалады. 2010 жылдың 1 қаңтарына дейін бұл ақы ескерілмеді, нәтижесінде I Pass пайдаланушылары Иллинойс жол ақысын төлеген I Zoom пайдаланушыларына қарағанда Индиана жол ақысын екі есе көп төледі. Бұл теңсіздікті жою мақсатында ISTHA 2010 жылдың 1 қаңтарынан бастап I Pass пайдаланушыларынан Индианадағы әр жол ақысына үш центтік қосымша төлем қабылдай бастады.

2005 жылдан бері I Pass транспондері E ZPass жүйесінде жол ақысын төлеу үшін қабылданады. I Pass транспондерін E ZPass транспондерлері қабылданатын әуежай тұрақтары сияқты басқа қызметтерге төлем жасау үшін қолдануға болмайды. Ескі үлгілерде тек автомобильдер мен мотоциклдерге арналған I Pass транспондері E ZPass жүйесімен үйлесімді, ал ескі үлгілері бар басқа пайдаланушылар (мысалы, жүк көлік жүргізушілері) I Pass және E ZPass жүйелерімен үйлесімді транспондерге айналдыруы керек. (Керісінше, Иллинойстағы I Pass нысандарында Солтүстік-Шығыс штаттарының E ZPass транспондерлерін пайдалану 2005 жылдың мамыр айынан бастап қолданысқа енді.)

Құпиялылық мәселесі

2019 жылдың қыркүйегінде NPR радиостанциясы WBEZ Иллинойс жол ақысы компаниясының I Pass деректерін адвокаттар мен құқық қорғау органдарына бергенін хабарлады. Бұл деректерге транспондерлердің нақты пайдалану деректері және шот иелерінің жеке ақпараты кірді. Иллинойс штатындағы ACLU бұл деректерді пайдалануды "мақсаттан тысқары шығу" деп бағалады. WBEZ хабарламасын оқығаннан кейін, штаттық депутат Марго МакДермед сот ісіне қатысқан жүргізушілердің жол ақысы төлемдері туралы деректерді жариялауға тыйым салатын және құқық қорғау органдарының деректерге қол жеткізу үшін сот шешімі алуын міндеттейтін заң жобасын енгізді.