Кіріспе
Американдық сәулетші (1956 жылы туған)
Чак Хоберман (1956 жылы туған) – суретші, инженер, сәулетші және бүктелетін ойыншықтар мен құрылымдардың, ең әйгілісі Хоберман сферасының ойлап табушысы.
Ерте өмір және білім
Хоберманның әкесі сәулетші болса, анасы Мэри Энн Хоберман балалар кітаптарының авторы еді. Ол өте ерте жасынан суретші болуды армандады, сурет салумен және бояумен айналысты, соңынан Нью-Йорктегі Купер Юнионда курстарға қатысты. Ол Браун университетінде гуманитарлық ғылымдарды оқыды, 1979 жылы Купер Юнионнан мүсін өнері бойынша бакалавр, ал Колумбия университетінен машина жасау саласында магистр дәрежесін алды. Білімі алған кезінде одан қозғалатын мүсін жасау сұралды. Ол еденге түсетін түрлі-түсті пластикалық қабаттардан тұратын жұмыс жасады, содан кейін кинетикалық өнерге қызығушылық танытты. Ол 2002 жылғы Олимпиада кезінде Солт-Лейк-Ситидің орталық нүктесі ретінде Хоберман аркасын жобалады. Кейіннен ол Олимпиадалық қазан саябағына, одан кейін Солт-Лейк-Сити әуежайына көшірілді. 2011 жылдың шілдесінде U2 рок-тобы шамамен үш жылға созылған әлемдік концерттік турнесін ("360°" деп аталды) аяқтады, онда Хоберманның кеңейтілетін видео экраны қолданылды – жеті қабатты конусқа дейін өсетін эллипстік дисплей. Дисплейдің салмағы 8 тонна, құрамында 888 LED экраны бар, олар барлығы 500 000 пикселді көрсетті. Бұл күрделі құрылғы сол уақытта 110 концертке сәтті жеткізіліп, қайта құрастырылды. Хоберман сонымен қатар құрылыс жинағы Expandagon Construction System және ауаға лақтырылғанда түсін өзгертетін Switch Pitch ойыншығын жасады.
Марапаттар мен құрметтер
1994 жылы Заманауи өнер мұражайы өзінің тұрақты коллекциясына Хоберман сферасын қосты. Хоберман 1997 жылы инновация және дизайн үшін Chrysler Design Award иегері болды және 2000 жылы Smithsonian National Design Award үшін финалист болды. Ол U2360 кеңейтілген бейне экраны үшін бейне дизайны мен технологиясы бойынша үздік LDI2009 сыйлығын бөлісті. 2016 жылы Гарвард университетінде дизайн инженериясы бойынша Пирс Андерсон оқытушысы болып тағайындалды. 2018 жылы Fashion Institute of Technology-дан көркем өнер докторы дәрежесін алды.
Бизнес
1990 жылы ол Hoberman Associates компаниясын құрды. 1995 жылы ол әйелі және серіктесі Кэролин Хоберманмен бірге Hoberman Designs компаниясын негіздеді.
Патенттер
Хоберманға көптеген АҚШ және шетелдік патенттер берілді. Оларға: кері кеңейтілетін қос қисық фермалық құрылым, (1990). Радиалды кеңею/қайтару фермалық құрылымдар, (1991). Иілген плиселенген жапқыш құрылымдар, (1993). Көпбұрышты буындармен кері кеңейтілетін құрылымдар, (2000). Ұдайы айналатын механизмдер, (2001). Бір-бірімен байланысқан панельдерден құралған қысқартылатын құрылымдар, (2004). Кеңейтілетін құрылымдарға арналған бүктемелі жапқыш панельдер, (2004). Орталық буыны бар тізбекті жиынтықтар, (2006). Трансформациялық пазл, (2006). Тісті дөңгелекті кеңейтілетін құрылымдар, (2008). Синхронды сақиналы буындар, (2009). Өзгермелі көлеңкелендіру және желдетуге арналған панельдер жиынтығы, (2009). Буындармен және қабаттасқан панельдері бар жапқыш құрылым, (2009). Синхронды төрт буынды байланыстар, (2010). Бақыланатын беттік қасиеттері бар панельдер жиынтығы, (2013).
Reversibly expandable doubly curved truss structure, (1990). Radial expansion/retraction truss structures, (1991). Curved pleated sheet structures, (1993). Reversibly expandable structures having polygon links, (2000). Continuously rotating mechanisms, (2001). Retractable structures composed of interlinked panels, (2004). Folding covering panels for expanding structures, (2004). Loop assemblies having a central link, (2006). Transforming puzzle, (2006). Geared expanding structures, (2008). Synchronized ring linkages, (2009). Panel assemblies for variable shading and ventilation, (2009). Covering structure having links and stepped overlapping panels, (2009). Synchronized four bar linkages, (2010). Panel assemblies having controllable surface properties, (2013).