Кіріспе

Мормондық ілім бойынша, неке көкте мәңгілік бола алады. Көктегі неке (жаңа және мәңгілік неке келісімін, мәңгілік неке, ғибадатханадағы неке деп те аталады) - бұл неке көкте мәңгілік бола алады деген ілім. Бұл соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің (LDS Church) және мормон фундаментализмінің тармақтарының ерекше ілімі.

ЛДС шіркеуінде

ЛДС шіркеуінде отбасылық қарым-қатынастар мөрленуі мүмкін, осылайша мөрлеу рәсімі арқылы өлімнен кейін жалғасады. Бұл рәсім ғибадатхананың ішінде, мөрлеу билігін иеленгендермен жасалатын келісіммен байланысты. Ғибадатханаға кіруге, сонда үйленуге немесе осы мөрлеу рәсімдеріне қатысуға рұқсат етілгендер - тек ғибадатхананың ресми өкілі болғандар ғана. Ғибадатханаға ұсынылу үшін адам ЛДС шіркеуінің ілімін ұстануды және олардың епискобы мен діни қызметкерінің алдында сұхбат алып, лайықты деп саналуын талап етеді. Мәңгілік некеге отыру үшін ғибадатханаға бару керек, бұл үшін ғибадатханаға бару керек, яғни Құдайға мойынсұну мен бағышталу туралы келісімдер жасау керек. Ал егер адам осылай етсе, онда ол Жаратқан Иенің барлық өсиеттеріне мойынсұнып, таза өмір сүруге, әр түрлі арамдықтардан аулақ жүруге, бар мал-мүлкін Жаратқан Иеге бағыштауға дайын болуға тиіс. Неке қию рәсімі кезінде еркек пен әйел Құдаймен және бір-бірімен келісім жасайды. Бұл дін, цитата және , осы тұрғыдан басқа діни дәстүрлерден ерекшеленеді, өйткені ғибадатханада осы өмірде жасалған неке қатынастары мен келісімдер, егер олар осы келісімдерді сақтаса, келесі өмірде жарамды бола береді. 19 ғасырда "жұлдыздық неке" термині әдетте көп некеге қатысты, бұл практика LDS шіркеуі 1890 жылы ресми түрде тастап кетті. Бұл терминді әлі күнге дейін Мормон фундаменталистері осы мағынада қолданады. Бүгінгі күні ЛДС шіркеуінде ерлер де, әйелдер де бір мезгілде бір ғана тірі серіктеспен көктегі некеге түсе алады. Бір еркек бірден көп әйелге тұйық болуы мүмкін. Егер оның әйелі қайтыс болса, ол басқа көктегі некеге кіріп, оның тірі әйеліне де, қайтыс болған әйеліне де немесе әйеліне де бекітілуі мүмкін. Көптеген мормондар осы некелердің барлығы мәңгілік өмірде жарамды болады деп сенуде және күйеу көктегі патшалықта бірге өмір сүреді, ол бекітілген барлық адамдармен отбасы ретінде. 1998 жылы ХҚДС шіркеуі саясатын өзгертіп, енді әйелдерге де бірден көп еркекке тұтқындалуға рұқсат берді. Алайда әйел тірі кезінде бір мезгілде бірден көп еркекке қосыла алмайды. Ол тек қайтыс болғаннан кейін ғана келесі серіктестерге бекітілуі мүмкін. Өмірден кейінгі өмірде өкілетті мөрлеу, өкілетті шомылдыру рәсімдері сияқты адамға ұсынылады. Дін мұғалімдерінің айтуынша, басқа да келісімдер сияқты, көктегі неке келісімінің де осы өмірден кейін жалғасатын әділдігі талап етіледі. Егер бір ғана адам әділ болып қалса, оған мәңгілік өмірде әділ жар болады деп уәде етілген.

Жаңа Келісім

Матай 22:28-30 (NIV) кітабында Исадан өлімнен кейін неке қалай жалғасады деп сұрайды, ал ол қайта тірілгеннен кейін «адамдар үйленбейді де, әйелдер күйеуге берілмейді, олар көктегі періштелер сияқты болады» деп жауап береді. Мормондар Исаның бұл сөзін «Қайта тірілуден кейін неке болмайды» деп түсінбейді, олар «қайта тірілуден кейін неке қиылмайды, себебі некеге қатысты барлық мәселе сол уақытқа дейін шешілуі керек» дейді. Осылайша, мормондар мәңгілік неке рәсіміне тек өлмеген адамдар ғана қатыса алады деп санайды; олар өздері үшін немесе қайтыс болғандар үшін өкілдік арқылы бұл рәсімді орындай алады.

Бектеу

Аспандық неке – LDS шіркеуінің мөрлеу туралы ұғымының бір мысалы. Аспандық некеге тұрғаннан кейін, жұбайлар ғана емес, сондай-ақ осы некеде туған балалары да сол отбасыға мөрленеді. Егер жұбайлар бұрын азаматтық некеде болған болса және олардың одағынан балалары болса, балалары ата-аналарымен бірге ғибадатханаға барады және неке рәсімінен кейін ата-аналарына мөрленеді. LDS шіркеуінің мүшелері осы мөрлеу арқылы, ер, әйел және балалардан құралған отбасы, егер Құдайдың пәрмендеріне бағынса, мәңгілікке бірге өмір сүреді деп сенеді.

Швеция

Аспандық неке туралы ұғымды 1749 жылы Эммануэль Сведенборг сипаттады. Сведенборгтың латын тіліндегі conjugium coeleste терминін Джон Клоуз 1782 жылы «аспандық неке» деп аударды. Ал соңғы кездегі екі аудармашы «көктегі неке» терминін қолдануға дайынды. Өзінің барлық беделді жазбаларында Сведенборг аспандық неке термисін тек екі рет қана айтады. Сведенборг аспандық некені махаббат пен даналықтың, не ізгілік пен шындықтың некесі деп түсіндірді. Ол былай деп жазды: «Шындық пен жақсылық біріксе, ол аспандық неке деп аталады, ол адаммен бірге көктің өзін құрайды». Сведенборг ерлі-зайыптылардың некесін «аспандық неке» деп атамайды, бірақ ерлі-зайыптылардың некесі аспандағы немесе аспандық некенің ізгілік пен шындық некесінен туындайды дейді. Сведенборгтың айтуынша, нағыз некелік махаббат мәңгілік байланыс құрайды, сананы біріктіреді, сондықтан шын сүйетін ерлі-зайыптылар өліммен ажыраспайды, мәңгілікке дейін некеде болады. Ол бұл махаббаттың «аспандық, рухани, қасиетті, таза және Иемізден, періштелерден және қауымдағы адамдардан келген барлық махаббаттан жоғары» екенін жазды. Оның айтуынша, бұл махаббатқа тек бір әйелге адалдар ғана, яғни «Құдайға бет бұрып, шіркеудің шындығын сүйіп, оның үйреткенін іске асыратындар» ғана ие бола алады. Крейг Миллер Сведенборгтың Джозеф Смитқа әсер еткен мүмкіндігін зерттеді, себебі олардың ілімдерінің арасында ұқсастықтар бар. Ол Смит үшінші тараптар арқылы Сведенборг туралы біраз білген болуы мүмкін деген қорытындыға келді, бірақ Сведенборгтың көптеген еңбектерін өзі оқымағанға ұқсайды. Смитпен байланыста болғандардың арасында Сара М. Кливленд болды, ол 1842 жылы Смитпен көп некеге тұрған кезде Сведенборгке үйленген. Осыдан кейін, 1843 жылдың шілдесінде Смит «Ділімдер мен Келісімдер» 132-тарауында мәңгілік неке туралы аян алғанын жазды.