Кіріспе

Гейрднер қоры – коммерциялық емес ұйым, ол әлем бойынша биомедициналық зерттеулердегі ерекше жетістіктерді мойындауға арналған. Ол 1957 жылы Джеймс Артур Гейрднер адам өмірінің сапасын жақсартуға маңызды үлес қосатын медициналық зерттеушілердің еңбектерін тану және марапаттау мақсатымен құрылған. 1959 жылы алғашқы сыйлықтар табысталғаннан бері, Гейрднер сыйлықтары Канаданың ең беделді медициналық сыйлықтарына айналды, олар әлемдегі ең талантты және ең үздік биомедициналық зерттеушілердің зерттеулерін мойындап, құрметтейді. 1959 жылдан бері 390-нан астам Канада Гейрднер сыйлығы 35 елдің ғалымдарына берілді; осы сыйлық иегерлерінің 98-і кейіннен Нобель сыйлығын жеңіп алды.

Тарих

Гайрднер қоры 1957 жылы Джеймс Артур Гайрднер (1893-1971) құрған. Немерелеріне "Үлкен Джим" деп танымал болған ол, шынында да, өмірден асқан тұлға еді. Достары оны талантты, ерекше ойлы және көреген адам деп сипаттаған, Гайрднер – өте жарқын бейнесі бар, кең өмір сүрген адам болды. Ол кезекпен спортшы, солдат, қор брокері, бизнесмен, меценат және пейзаж суретшісі болды. Қайтыс болған кезде ол жеке мүлігін Оквилл қаласына өнер галереясы ретінде сыйлады, ол бүгінге дейін жұмыс істеп келеді. Ол әрқашан медицинаға қызығушылық танытқан, бірақ 50 жасқа келгенде ауыр артриттің басталуы Гайрднерді жаңа құрылған Канадалық артрит және ревматизм қоғамымен айналысуға итерді. 1957 жылы ол ауруларды жеңу және адам азабын басаудағы маңызды ғылыми еңбектерді мойындау үшін қор құруға 500 000 доллар сыйлады. Осылайша, оның ең ұзаққа созылатын мұрасы – Гайрднер қоры құрылды. Гайрднердің әлемнің ең үздік ғалымдарының ең маңызды жаңалықтарын мойындау үшін сыйлықтарды орнату туралы шешімі – және қазір де солай болып табылады – ерекше көрегендіктің көрсеткіші. Оның сыйлықтарды іріктеу және табыстау процесіне қатысты бастапқы нұсқауларының көп бөлігі бүгінге дейін сақталып, Канаданың Гайрднер сыйлығының қазіргі беделіне үлкен үлес қосуда.

Директорлар кеңесі

14 адамнан тұратын директорлар кеңесі Гарднер отбасының үш мүшесінен және Канаданың іскерлік және ғылыми өміріндегі он екі жетекші тұлғадан тұрады. Директорлар медициналық сараптама комиссиясына және медициналық кеңесші кеңеске логистикалық қолдау көрсетеді, сондай-ақ қор үшін қаражат жинау және оның болашақ өсуін жоспарлаумен айналысады.

Сыйлықтарды тағайындау жөніндегі комитеттер

Гейрднердің беделі оның сот процесінің жоғары сапасына негізделген. 1959 жылы Джеймс Гэрднер ұсынған сот шешімінің үлгісі әлі күнге дейін сақталған. Канадалық Гайрднер халықаралық сыйлығының номинациялары екі кезеңді әділдік үдерісі арқылы жүзеге асады. Алғашқы бағаны Канаданың 30 аса жетекші ғалымнан тұратын "Медициналық сараптама тобы" (МКК) жасайды. Олар шамамен 20 үміткердің қысқа тізімін таңдайды, содан кейін ол 24 канадалық және халықаралық ғалымнан тұратын Медициналық консультациялық кеңеске (МАБ) беріледі. Әр жылдың қаңтар айында МАБ Торонтода медициналық сараптама тобы ұсынған кандидатураларды қарайды. Әр үміткерді терең зерттеуден және ұзақ талқылаудан кейін, олардың жұмысын өз саласындағы басқалармен салыстырып, жасырын дауыс беру өткізіледі және бес жылдық жеңімпаздар таңдалады. Канаданың Гейрднер атындағы ғаламдық денсаулық сақтау сыйлығы 2009 жылы басталды, ол кезде Гейрднер Канада үкіметінен 20 миллион доллар қаржы алды. Жеңімпаздарды 12 отандық және халықаралық ғалымнан тұратын "Жаһандық денсаулық сақтау жөніндегі консультативтік комитет" таңдап алады. Түбегейлі бағалаудан кейін комитет ұсынылған кандидатуралар арасынан жеңімпазды жасырын дауыс беру арқылы таңдайды. Канадалық Гайрднер Уайтман сыйлығының иегерін Уайтман комитеті, канадалық және халықаралық медицинаның тоғыз танымал көшбасшысынан тұратын топ таңдап алады. Комитет мұқият тергеу және жан-жақты талқылау нәтижесінде ең үздік үміткерді жасырын дауыс беру арқылы таңдайды.

Студенттерге көмек көрсету бағдарламасы

Лауреаттардың өмірін өзгерткен жұмысын мойындаумен қатар, Гейрднер қоры студенттердің келесі ұрпағын денсаулық сақтау ғылымдарында мансап құруға ынталандыруға ұмтылады. 2001 жылдан бастап, бұл бағдарламаға арнайы таңдалған жоғары сынып оқушылары мен CEGEP студенттеріне арналған дәріс сериясы да кірді. Әрқайсысы 15 - 20 минуттан тұратын лекциялар тәжірибелі ғалымдарға жас аудиториямен қарым-қатынас орнатып, өз тәжірибелерін бөлісуге мүмкіндік береді. Лауреаттар өздерінің марапатталған зерттеулері мен оларды ғылымдағы мансабына баруға итермелеген сапарлары туралы әңгімелейді, орта мектеп оқушыларымен араласып, оларды өздерінің кәсіби мақсаттарына жету үшін жұмыс істеуге шақырады. Лекциялар еліміздің әртүрлі қалаларында, соның ішінде Шарлоттаун, Кингстон, Торонто (Йорк университеті мен Торонто университетінде), Оттава, Монреаль, Ватерлоо, Лондон, Гюльф, Виннипег, Саскатун, Эдмонтон, Калгари және Ванкуверде өтеді. Бірнеше университеттерде бұл дәрістер студенттерді қабылдау бағдарламасының бір бөлігіне айналды. 2017 жылғы Студенттерге көмек көрсету бағдарламалары туралы ақпаратты алу үшін, Фондтың веб-сайтына кіріңіз.

Гарднер ұлттық бағдарламасы

Әр қазан айында, медициналық зерттеушілердің жұмысын тарату міндетіне орай, Гейрднердің мандатының бір бөлігі ретінде, Канаданың соңғы Гейрднер сыйлығының иегерлері, өткен жылдардың иегерлерімен бірге, Канада университеттеріне сапар шегіп, өздерінің әртүрлі салалары бойынша академиялық лекциялар оқиды.