Пртцкер сыйлығы – әлемдегі архитектураның ең беделді наградасы. Талант, көрегендік және адамзатқа үлкен үлес қосқан сәулетшілер марапатталады. $100,000 сыйлық қорымен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сәулет саласындағы жүлде
Architecture prize
Прицкер архитектуралық жүлдесі – жыл сайын "талант, көрегендік және адалдық қасиеттерінің үйлесімін көрсететін, архитектура өнері арқылы адамзат пен салынған ортаға тұрақты және маңызды үлес қосып келе жатқан, әлі тірі сәулетшілерді құрметтеу үшін" табыс етілетін халықаралық сәулет жүлдесі.
The Pritzker Architecture Prize is an international architecture award presented annually "to honor a living architect or architects whose built work demonstrates a combination of those qualities of talent, vision and commitment which has produced consistent and significant contributions to humanity and the built environment through the art of architecture.”
Критерийлер мен рәсімдер
Прицкер сәулет сыйлығының қазылар алқасы бұл сыйлықтың "ұлттығына, нәсіліне, дініне немесе идеологиясына қарамастан" берілетінін айтады. Жеңімпаздар 100 000 АҚШ доллары, марапаттама сертификаты және 1987 жылдан бері қола медальон алады. Медальдың дизайны архитектор Луи Салливанның еңбектерінен шабыттандырылған, ал медальонның арт жағындағы латынша жазуы – "firmitas, utilitas, venustas" (ағылшын тілінде: беріктік, пайдалылық және әдемілік) – ежелгі римдік архитектор Витрувийге тән. 1987 жылға дейін ақшалай сыйлықпен бірге Генри Мурдың шектеулі сандағы мүсіні де табысталды. Сыйлыққа үміткерлерді іздеу үшін бұрынғы лауреаттар, ғалымдар, сыншылар және "архитектура саласында тәжірибесі мен қызығушылығы бар" мамандардан ұсыныстар қабылданады. Қазылар алқасы, бес-тоғыз "өздерінің архитектура, бизнес, білім беру, баспа және мәдениет салаларында танымал сарапшылар" құрамынан тұрады, олар пікір білдіріп, келесі жылдың басында жеңімпазды жариялайды.
The Pritzker Architecture Prize Jury says it is awarded "irrespective of nationality, race, creed, or ideology". The recipients receive US$100,000, a citation certificate, and, since 1987, a bronze medallion. The designs on the medal are inspired by the work of architect Louis Sullivan, while the Latin inspired inscription on the reverse of the medallion—firmitas, utilitas, venustas (English: firmness, commodity and delight)—is from Ancient Roman architect Vitruvius. Before 1987, a limited edition Henry Moore sculpture accompanied the monetary prize. solicits nominations from a range of people, including past Laureates, academics, critics and others "with expertise and interest in the field of architecture". The jury, consisting of five to nine "experts recognized professionals in their own fields of architecture, business, education, publishing, and culture", deliberates and early in the following year announce the winner.
Лауреаттар
Ең бірінші орынға ие болған Филип Джонсон "50 жыл бойы көптеген мұражайлар, театрлар, кітапханалар, үйлер, бау-бақшалар мен корпоративтік құрылымдарда көрініс тапқан қиялы мен өмірлік күші үшін" аталды. 2004 жылғы лауреат Заха Хадид – бұл жүлдеге ие болған алғашқы әйел. Рюэ Нишизава 2010 жылы 44 жасында ең жас жеңімпаз атанды. Сәулетшілер серіктестіктері (2001 жылы Жак Герцог пен Пьер де Мерон, 2010 жылы Кадзуё Седжима мен Рюэ Нишизава, 2020 жылы Ивонн Фаррелл мен Шелли Макнамара, ал 2021 жылы Энн Лакатон мен Жан Филипп Вассал) жүлдені бөлісті. 2017 жылғы жеңімпаздар – сәулетшілер Рафаэль Аранда, Карме Пигем және Рамон Вилальта – жүлдені бөліскен алғашқы үштік болды. + Прицкер сәулет сыйлығының лауреаттары Жыл Лауреат(тары) Ұлты Суреті Мысал жұмысы (аяқталған жылы) Салтанатты марапаттау орны Сілтеме 1979 АҚШ Glass House (1949) Dumbarton Oaks, Вашингтон DC 1980 Мексика Cuadra San Cristóbal (1968) Dumbarton Oaks, Вашингтон DC 1981 Ұлыбритания Seeley Historical Library (1968) Ұлттық құрылыс мұражайы, Вашингтон DC 1982 Ирландия АҚШ Ford Foundation Building (1967) Чикаго өнер институты 1988 (бөліскен жүлде) АҚШ Beinecke Rare Book and Manuscript Library (1963) Чикаго өнер институты (бөліскен жүлде) Бразилия Cathedral of Brasília (1958) 1990 Италия San Cataldo Cemetery (1978) Palazzo Grassi, Венеция 1991 АҚШ National Gallery, Sainsbury Wing (1991) Iturbide сарайы, Мехико қаласы 1992 Португалия Leça Swimming Pools (1966) Harold Washington кітапханасы, Чикаго 1993 Жапония Tokyo Metropolitan Gymnasium (1991) Прага қамалы 1995 Жапония Church of the Light (1989) Petit Trianon, Версаль 1996 Испания National Museum of Roman Art (1986) Getty Center, Лос-Анджелес 1997 Норвегия Norwegian Glacier Museum (1991) Гуггенхайм мұражайы, Бильбао 1998 Италия Kansai International Airport (1994) Ақ үй, Вашингтон DC 1999 Ұлыбритания HSBC Building (1985) Altes Museum, Берлин 2001 Жак Герцог & Пьер де Мерон Швейцария Tate Modern (2000) Monticello, Шарлоттсвилл, Вирджиния 2002 Австралия Berowra Waters Inn (1983) Campidoglio, Рим 2003 Дания Sydney Opera House (1973) San Fernando Корольдік көркем академиясы, Мадрид 2004 Ирак Ұлыбритания Bergisel Ski Jump (2003) Hermitage мұражайы, Санкт-Петербург 2006 Бразилия Saint Peter Chapel, Campos do Jordão, São Paulo (1987) Dolmabahçe сарайы, Стамбул 2007 Италия Ұлыбритания Lloyd's building (1986) Banqueting House, Whitehall, Лондон 2008 Франция Torre Agbar (2005) Конгресс кітапханасы, Вашингтон DC 2009 Швейцария Therme Vals (1996) Buenos Aires қалалық кеңесінің заң шығару сарайы 2010 және Рюэ Нишизава Жапония 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa (2003) Ellis Island, Нью-Йорк қаласы 2011 Португалия Estádio Municipal de Braga (2004) Andrew W. Mellon аудиториясы, Вашингтон DC 2012 Ван Шу Қытай Ningbo Museum (2008) Ұлы халық залы, Бейжің 2013 Жапония Sendai Mediatheque (2001) John F. Kennedy президенттік кітапханасы және мұражайы, Бостон 2014 Жапония Centre Pompidou Metz (2010) Rijksmuseum, Амстердам 2015 Германия – Olympic Stadium, Munich (1972) New World Center, Майами 2016 Чили Siamese Towers, Pontifical Catholic University of Chile (2005) Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-квартирасы, Нью-Йорк қаласы 2017 Рафаэль Аранда, Карме Пигем және Рамон Вилальта Испания – Sant Antoni кітапханасы, Барселона (2008) Akasaka сарайы, Токио 2018 Үндістан Indian Institute of Management Bangalore (1977–1992, бірнеше кезең) Aga Khan мұражайы, Торонто 2019 Жапония Art Tower Mito (1990) Версаль сарайы 2020 Ивонн Фаррелл және Шелли Макнамара Ирландия The Grafton Building of Bocconi University (2007) Онлайн 2021 Энн Лакатон және Жан Филипп Вассал Франция National School of Architecture, Nantes (2009) Онлайн 2022 Буркина-Фасо Германия Centre for Earth Architecture, Mopti, Мали (2010) LSE Marshall Building, Лондон 2023 Дэвид Чипперфилд Ұлыбритания Neues Museum, Берлин (1997–2009) Афинаның ежелгі агорасы 2024 Рикен Ямамото Жапония Yokosuka Museum of Art, Kanagawa, Жапония (2007) Чикаго өнер институты
Inaugural winner Philip Johnson was cited "for 50 years of imagination and vitality embodied in a myriad of museums, theaters, libraries, houses, gardens and corporate structures". The 2004 laureate Zaha Hadid was the first female prize winner. Ryue Nishizawa became the youngest winner in 2010 at age 44. Partners in architecture (in 2001, Jacques Herzog and Pierre de Meuron, in 2010, Kazuyo Sejima and Ryue Nishizawa, in 2020, Yvonne Farrell and Shelley McNamara, and in 2021, Anne Lacaton and Jean Philippe Vassal) have shared the award. The 2017 winners, architects Rafael Aranda, Carme Pigem, and Ramon Vilalta were the first group of three to share the prize. + Pritzker Architecture Prize winners Year Laureate(s) Nationality Photo Example work (year completed) Award ceremony location Ref. 1979 United States Glass House (1949) Dumbarton Oaks, Washington DC 1980 Mexico Cuadra San Cristóbal (1968) Dumbarton Oaks, Washington DC 1981 United Kingdom Seeley Historical Library (1968) National Building Museum, Washington DC 1982 IrelandUnited States Ford Foundation Building (1967) Art Institute of Chicago 1988 (shared prize) United States – Beinecke Rare Book and Manuscript Library (1963) Art Institute of Chicago (shared prize) Brazil Cathedral of Brasília (1958) 1990 Italy San Cataldo Cemetery (1978)Palazzo Grassi, Venice 1991 United States National Gallery, Sainsbury Wing (1991) Palace of Iturbide, Mexico City 1992 Portugal Leça Swimming Pools (1966) Harold Washington Library, Chicago 1993 Japan Tokyo Metropolitan Gymnasium (1991) Prague Castle 1995 Japan Church of the Light (1989) Petit Trianon, Versailles 1996 Spain National Museum of Roman Art (1986) Getty Center, Los Angeles 1997 Norway Norwegian Glacier Museum (1991) Guggenheim Museum Bilbao 1998 Italy Kansai International Airport (1994) White House, Washington DC 1999 United Kingdom HSBC Building (1985) Altes Museum, Berlin 2001 Jacques Herzog & Pierre de Meuron Switzerland Tate Modern (2000) Monticello, Charlottesville, Virginia 2002 Australia Berowra Waters Inn (1983) Campidoglio, Rome 2003 Denmark Sydney Opera House (1973) Royal Academy of Fine Arts of San Fernando, Madrid 2004 IraqUnited Kingdom Bergisel Ski Jump (2003) Hermitage Museum, Saint Petersburg 2006 Brazil Saint Peter Chapel, Campos do Jordão, São Paulo (1987) Dolmabahçe Palace, Istanbul 2007 ItalyUnited Kingdom Lloyd's building (1986) Banqueting House, Whitehall, London 2008 France Torre Agbar (2005) Library of Congress, Washington DC 2009 Switzerland Therme Vals (1996) Legislative Palace of the City Council, Buenos Aires 2010 and Ryue Nishizawa Japan 21st Century Museum of Contemporary Art, Kanazawa (2003) Ellis Island, New York City 2011 Portugal Estádio Municipal de Braga (2004) Andrew W. Mellon Auditorium, Washington DC 2012 Wang Shu China Ningbo Museum (2008) Great Hall of the People, Beijing 2013 Japan Sendai Mediatheque (2001) John F. Kennedy Presidential Library and Museum, Boston 2014 Japan Centre Pompidou Metz (2010) Rijksmuseum, Amsterdam 2015 Germany – Olympic Stadium, Munich (1972) New World Center, Miami 2016 Chile Siamese Towers, Pontifical Catholic University of Chile (2005) United Nations Headquarters, New York City 2017 , Carme Pigem, and Ramon Vilalta Spain – Sant Antoni Library, Barcelona (2008) Akasaka Palace, Tokyo 2018 India Indian Institute of Management Bangalore (1977–1992, multiple phases) Aga Khan Museum, Toronto 2019 Japan Art Tower Mito (1990) Palace of Versailles 2020 and Shelley McNamara Ireland The Grafton Building of Bocconi University (2007) Online 2021 Anne Lacaton and Jean Philippe Vassal France National School of Architecture, Nantes (2009) Online 2022 Burkina FasoGermany Centre for Earth Architecture, Mopti, Mali (2010) LSE Marshall Building, London 2023 David Chipperfield United Kingdom Neues Museum, Berlin (1997–2009) Ancient Agora of Athens2024Riken YamamotoJapan Yokosuka Museum of Art, Kanagawa, Japan (2007)Art Institute of Chicago
Кестеге арналған ескертулер
А. Рош Ирландияда туған. Б. Пей Қытайда туған. С. Гери Канадада туған. Д. Хадид Иракта туған. Э. Роджерс Италияда ағылшын-итальян отбасында туған. F. Қайтыс болғаннан кейін берілген награда. G. COVID-19 пандемиясының салдарынан салтанат онлайн форматта өтті. Х. Кере Буркина-Фасода туған. И. Ямамото 1945 жылы Қытайдың Пекин қаласында туған.
A. Roche was born in Ireland. B. Pei was born in China. C. Gehry was born in Canada. D. Hadid was born in Iraq. E. Rogers was born in Italy into an Anglo Italian family. F. Posthumous award. G. Ceremony held online due to the COVID 19 pandemic. H. Kéré was born in Burkina Faso. I. Yamamoto was born in 1945 in Beijing, China.
Сын
2013 жылы Гарвард дизайн мектебінің «Дизайндағы әйелдер» студенттік ұйымы Денис Скотт Браунды 1991 жылы сыйлықты жеңіп алған серігі Роберт Вентуримен бірге тану қажет деп айтқан петиция бастады. «Нью-Йорк Таймс» газетінің мәліметінше, бұл петиция «архитектура әлемінде әйелдерге лайықты құрмет көрсетілмеуіне байланысты ұзақ жылдар бойы қайнап келген шиеленісті қайта жақтандырды. 2004 жылға дейін ең беделді сыйлықты ешбір әйел алған жоқ, сол жылы Заха Хадид жеңіске жеткені белгілі». Скотт Браун CNN телеарнасына «әйел ретінде ол өмірі бойы архитектура элитасынан шеттетілгенін сезінгенін» және «Притцкер сыйлығы ынтымақтастық еңбегінен гөрі «бірде-бір жалғыз ер адам генийінің» еңбегіне негізделген қате пікірге құрылған» деді. Петицияға жауап ретінде, жюри өзінше бұрынғы жюрилердің шешімдерін қайта қарастыра алмайтынын мәлімдеді, бұл Скотт Браунға да, күйеуі Ван Шу 2012 жылы жеңіске жеткен Лу Вэньюға да қатысты. 2020 жылғы Притцкер жюриі Ивонн Фаррелл мен Шелли Макнамараға сыйлық табыс еткен кезде: «Олар дәстүрлі түрде және қазір де ерлер басымдығын сақтайтын саладағы пионерлер және өздерінің үлгілі кәсіби жолын құруда басқаларға жол көрсететін нұрлы белгілер» деді.
In 2013, the student organization "Women in Design" at the Harvard Graduate School of Design started a petition arguing Denise Scott Brown should receive joint recognition with her partner, Robert Venturi, who won the award in 1991. The petition, according to The New York Times, "reignited long simmering tensions in the architectural world over whether women have been consistently denied the standing they deserve in a field whose most prestigious award was not given to a woman until 2004, when Zaha Hadid won". Scott Brown told CNN that "as a woman, she had felt excluded by the elite of architecture throughout her career," and that "the Pritzker Prize was based on the fallacy that great architecture was the work of a 'single lone male genius' at the expense of collaborative work." Responding to the petition, the prize jury said that it cannot revisit the decisions of past juries, either in the case of Scott Brown or that of Lu Wenyu, whose husband Wang Shu won in 2012. The 2020 Pritzker jury said in its citation awarding the prize to Yvonne Farrell and Shelley McNamara – making them the fourth and fifth women to ever be awarded the prize – that they were, "pioneers in a field that has traditionally been and still is a male dominated profession [and] beacons to others as they forge their exemplary professional path."