Кіріспе

2005 жылғы Гонконг Бас атқарушы сайлауы аумақтың бас лауазымындағы бос орынды толтыру мақсатымен өткізілді. Сол кездегі Бас атқарушы Тунг Чхе Хва Пекиндегі орталық үкіметке өтінімімен келіп, 12 наурызда ресми түрде қабылданды. Тунгтың кабинетіндегі Әкімшілік жөніндегі бас хатшы Дональд Цанг – жалғыз кандидат болғандықтан, 16 маусымда қарсылығыз жоқ деп жарияланды. Цанг 21 маусымда қызметке кірісіп, екі жылдық мерзіміне бастау берді.

Өмірбаян

1996 және 2002 жылғы сайлауларда 800 мүшеден тұратын Сайлау комитеті Бас атқарушыны сайлау үшін қолданылды. АҚШ жүйесінен өзгеше, барлық халыққа бірдей сайлау құқығы немесе дауыс беру құқығы болған жоқ. Жоғары лауазымды қызметкерлер, менеджерлер және мамандар көбінесе өз бизнестерінің қалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін Қытайға қолдау көрсетті. Олар өткен екі сайлауда Пекиннің позициясын толығымен қолдады. Бұрын сайланған Тун Чхи Хва ұзақ уақыт бойы танымал емес Бас атқарушы болып келді. 2005 жылдың басында Тун денсаулығының нашарлағанын мәлімдеп, отставкаға кетуге дайын екенін хабарлады. 10 наурызда ол отставкаға кету туралы өтініш берді, және екі күннен кейін ол мақұлданды. Жаңа Бас атқарушыны таңдау үшін 10 шілдеде сайлау жоспарланды. Осы аралықта Цанг, ал кейін Генри Тан Негізгі заңға сәйкес Бас атқарушы міндетін атқарды. Тунның орнын басушының өкілеттік мерзімі туралы пікірталас болды: жаңа Бас атқарушы Тунның қалған екі жылдық мерзімінде немесе толық бес жылдық мерзімінде қызмет етуі керек пе. Үкімет Бас атқарушы сайлау (өзгерістер) (Бас атқарушының өкілеттік мерзімі) заң жобасын ұсынды. Бас атқарушы сайлау және оның өкілеттік мерзімі Негізгі заңмен реттелетіндіктен, дауларды шешу үшін, Бас хатшы міндетін атқарушы ҚХР Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитетіне (ҰХК ТК) Негізгі заңды түсіндіру туралы өтініш жолдады, бірақ бұл өтінішке қарсылықтар да болды. 27 сәуірде ҰХК ТК 53-бапты [ ] 2007 жылға дейін Бас атқарушы бес жылдық мерзімге Сайлау комитетімен сайланған жағдайда, егер Бас атқарушы лауазымы Негізгі заңның 46-бабында белгіленген бес жылдық мерзімді толықтыра алмаса, жаңа Бас атқарушының өкілеттік мерзімі бұрынғы Бас атқарушының қалған мерзімінен құралады; ал 2007 жылдан кейін Бас атқарушыларды таңдаудың аталған әдісі өзгертілуі мүмкін, және егер Бас атқарушы лауазымы бос қалса, жаңа Бас атқарушының өкілеттік мерзімі Бас атқарушыны таңдаудың өзгертілген әдісіне сәйкес анықталады.