Кіріспе

Боливияның ұлттық заң шығару органы Боливияның ұлттық заң шығару органы болып табылады. Парламент екі палаталы болып табылады, ол төменгі палатадан (депутаттар палатасы немесе Cámara de Diputados) және жоғарғы палатадан (сенаторлар палатасы немесе Cámara de Senadores) тұрады. Боливияның вице-президенті сонымен қатар Плуринационалды заң шығарушы Ассамблеяның президенті болып табылады. Әр палата өзінің дирекциясын сайлайды: Президент, бірінші және екінші вице-президенттер және үш немесе төрт хатшы (келесі кезекпен Сенат пен Депутаттар Палатасы үшін). Әр партияның өз заң шығарушыларынан тұратын орындығы (langes) бар. Әр бөлімнің өкілдері бригададан (бригададан) тұрады. Әр палата заң жобаларын тұрақты комиссияларда қарайды. Сенаторлар палатасында 36 орын бар. Елдің тоғыз департаментінің әрқайсысы пропорционалдық өкілдік ету арқылы (Д'Хондт әдісін қолдану арқылы) сайланған төрт сенаторды қайтарады. (1985 жылдан 2009 жылға дейін Сенат 27 орынға ие болды: әр департаментке үш орын: екеуі ең көп дауыс алатын партиядан немесе формуладан, үшінші сенатор екінші орын алған партияны білдіреді.) Сенаторлар партиялық тізімдер бойынша бес жылдық мерзімге сайланады, ал Сенатта орын алу үшін ең төменгі жас мөлшері 35 жасқа дейін. Депутаттар палатасы 130 орыннан тұрады, олар қосымша мүшелік жүйе арқылы сайланады: 70 депутат бір мүшелік сайлау округтерін білдіру үшін сайланады, оның 7-і - азшылық топтарының әдеттері бойынша сайланған жергілікті немесе кемписино орындары, 60-ы - департаменттер негізінде партиялық тізімдерден сайланады. MAS IPSP мен оның одақтасы "Қорықсыз қозғалысы" (MSM) арасындағы үзілістің бір бөлігі ретінде, соңғы партияның төрт депутаты, 2010 жылдың наурыз айының соңында MAS-тің тізімі бойынша сайланды, "біздің саяси болмысымызға, ар-ұжданымызға және өз дауысымен бізді сайлаған адамдарға сәйкес әрекет етуге" уәде берді. Нәтижесінде, MAS IPSP-нің депутаттар палатасында 84 мүшесі бар, ал MSM-де төрт мүшесі бар. Конгресс сайлауы 2009 жылдың 9 желтоқсанында жалпы сайлаудың бір бөлігі ретінде өткізілді. Дауыстар саналғаннан кейін Конгресстегі партиялық күштер келесідей болды: Сенат төрағасы - 2010 жылдың 19 қаңтарында сайланған, бірақ 26 қазанда қайтыс болған Ана Мария Ромеро де Камперо (MAS IPSP, Ла-Паз). Сенаттың 36 мүшесінің 17-сі әйелдер. MAS IPSP көпшілігі 26 мүшеден тұрады, олардың төртеуі де Ла-Паз, Оруро және Потосиден; үш сенатор Кочабамба мен Чукисакадан; және екі сенатор Санта-Круз, Бени, Пандо және Тарихадан.

2005-2010 жылғы конгресс

Конгресс сайлауы 2005 жылғы 18 желтоқсанда, 2005 жылғы президенттік сайлаумен бір мезгілде өтті. Депутаттар палатасының келесі басшылығы болды: Президент Эдмундо Новильо Агилар (MAS, Кочабамба); Бірінші вице-президент Юлия Рамос (MAS); Екінші вице-президент Оскар Уренда (Социал-демократиялық билік, Подемос); Бірінші хатшы Оскар Чиринос (MAS); Екінші хатшы Алекс Серрогранде (MAS); Үшінші хатшы Хорхе Бесера (Ұлттық бірлік фронты, БҰҰ) және Төртінші хатшы Роксана Сандовал (Революциялық ұлтшыл қозғалысы, МНР).

2002-2005 жылғы конгресс

2002 жылдың 30 маусымында Конгресске сайлаулар өтті. Дауыстар саналғаннан кейін Конгресстегі партияның күшті жақтары мынадай болды: Келесі сайлау 2007 жылдың маусым айында өтуі тиіс еді, бірақ уақытша президент Эдуардо Родригестің шешімі бойынша 2005 жылдың желтоқсанына дейін жеткізілді.

Ғимараттар

Конгрестің екі палатасы Ла-Пастың басты орталық алаңы – Плаза Мурильода орналасқан заң шығару сарайында жиналады. Плаза Мурильоның маңында президенттік сарай (белгісіз түрде Паласио Куэмадо – "Күйген сарай" деп аталады, себебі 19 ғасырда оны бірнеше рет қиратуға тырысқан) және Нюэстра-Сеньора-де-Ла-Пац соборы да орналасқан. 1904 жылы заң шығарушы органның резиденциясына айналғанға дейін, конгресс ғимараты әр кезде монастырь және университет ретінде пайдаланылған. Вице-президент, Конгресс төрағасы ретінде, Ла-Пастың орталық бөлігіндегі Меркадо көшесінде кең кеңселерге ие. Эмилио Вильянуэва жобалаған ғимарат 1920 жылдары салынды және бастапқыда Боливияның Ұлттық банкінің (Banco de la Nación Boliviana) бас кеңсесі болуы тиіс еді. 1989-1993 жылдар аралығында Хайме Паз Замора президенттігі кезінде ғимарат вице-президенттің қарауына берілді, бірақ 1997 жылы басталған масштабты реконструкция және жөндеу жұмыстары аяқталғанға дейін вице-президенттің қызметкерлері толығымен көшпеді. Конгресс кітапханасы мен Ұлттық Конгресс архиві де осы ғимаратта орналасқан.