Кіріспе
Боливияның ұлттық заң шығару органы Боливияның ұлттық заң шығару органы болып табылады. Парламент екі палаталы болып табылады, ол төменгі палатадан (депутаттар палатасы немесе Cámara de Diputados) және жоғарғы палатадан (сенаторлар палатасы немесе Cámara de Senadores) тұрады. Боливияның вице-президенті сонымен қатар Плуринационалды заң шығарушы Ассамблеяның президенті болып табылады. Әр палата өзінің дирекциясын сайлайды: Президент, бірінші және екінші вице-президенттер және үш немесе төрт хатшы (келесі кезекпен Сенат пен Депутаттар Палатасы үшін). Әр партияның өз заң шығарушыларынан тұратын орындығы (langes) бар. Әр бөлімнің өкілдері бригададан (бригададан) тұрады. Әр палата заң жобаларын тұрақты комиссияларда қарайды. Сенаторлар палатасында 36 орын бар. Елдің тоғыз департаментінің әрқайсысы пропорционалдық өкілдік ету арқылы (Д'Хондт әдісін қолдану арқылы) сайланған төрт сенаторды қайтарады. (1985 жылдан 2009 жылға дейін Сенат 27 орынға ие болды: әр департаментке үш орын: екеуі ең көп дауыс алатын партиядан немесе формуладан, үшінші сенатор екінші орын алған партияны білдіреді.) Сенаторлар партиялық тізімдер бойынша бес жылдық мерзімге сайланады, ал Сенатта орын алу үшін ең төменгі жас мөлшері 35 жасқа дейін. Депутаттар палатасы 130 орыннан тұрады, олар қосымша мүшелік жүйе арқылы сайланады: 70 депутат бір мүшелік сайлау округтерін білдіру үшін сайланады, оның 7-і - азшылық топтарының әдеттері бойынша сайланған жергілікті немесе кемписино орындары, 60-ы - департаменттер негізінде партиялық тізімдерден сайланады. MAS IPSP мен оның одақтасы "Қорықсыз қозғалысы" (MSM) арасындағы үзілістің бір бөлігі ретінде, соңғы партияның төрт депутаты, 2010 жылдың наурыз айының соңында MAS-тің тізімі бойынша сайланды, "біздің саяси болмысымызға, ар-ұжданымызға және өз дауысымен бізді сайлаған адамдарға сәйкес әрекет етуге" уәде берді. Нәтижесінде, MAS IPSP-нің депутаттар палатасында 84 мүшесі бар, ал MSM-де төрт мүшесі бар. Конгресс сайлауы 2009 жылдың 9 желтоқсанында жалпы сайлаудың бір бөлігі ретінде өткізілді. Дауыстар саналғаннан кейін Конгресстегі партиялық күштер келесідей болды: Сенат төрағасы - 2010 жылдың 19 қаңтарында сайланған, бірақ 26 қазанда қайтыс болған Ана Мария Ромеро де Камперо (MAS IPSP, Ла-Паз). Сенаттың 36 мүшесінің 17-сі әйелдер. MAS IPSP көпшілігі 26 мүшеден тұрады, олардың төртеуі де Ла-Паз, Оруро және Потосиден; үш сенатор Кочабамба мен Чукисакадан; және екі сенатор Санта-Круз, Бени, Пандо және Тарихадан.
The Plurinational Legislative Assembly (lang es) is the national legislature of Bolivia, placed in La Paz, the country's seat of government. The assembly is bicameral, consisting of a lower house (the Chamber of Deputies or Cámara de Diputados) and an upper house (the Chamber of Senators, or Cámara de Senadores). The Vice President of Bolivia also serves as the ex officio President of the Plurinational Legislative Assembly. Each house elects its own directorate: a President, first and second Vice Presidents, and three or four Secretaries (for the Senate and the Chamber of Deputies, respectively). Each party is said to have a seat (lang es) consisting of its legislators. The representatives of each department comprise a brigade (brigada). Each house considers legislation in standing committees. The Chamber of Senators has 36 seats. Each of the country's nine departments returns four senators elected by proportional representation (using the D'Hondt method). (From 1985 to 2009, the Senate had 27 seats: three seats per department: two from the party or formula that receives the most votes, with the third senator representing the second placed party.) Senators are elected from party lists to serve five year terms, and the minimum age to hold a Senate seat is 35 years. The Chamber of Deputies comprises 130 seats, elected using the additional member system: 70 deputies are elected to represent single member electoral districts, 7 of which are Indigenous or Campesino seats elected by the usos y costumbres of minority groups, 60 are elected from party lists on a departmental basis. As part of a break between the MAS IPSP and its ally the Without Fear Movement (MSM), the latter party's four deputies, elected on the MAS slate pledged in late March 2010, "to act in accord with our political identity, with our conscience, and with the people who elected us with their vote." Consequently, MAS IPSP now has 84 members in the Chambers of Deputies, while the MSM has four. Congressional elections were held as part of general elections on 9 December 2009. After the votes were counted, party strengths in Congress were as follows:
The President of the Senate was Ana María Romero de Campero (MAS IPSP, La Paz), elected on 19 January 2010, but she died on 26 October 2010. Seventeen of 36 members of the Senate are women. The 26 member MAS IPSP majority includes all four senators from La Paz, Oruro, and Potosí; three senators from Cochabamba and Chuquisaca; and two senators from each of Santa Cruz, Beni, Pando, and Tarija.
2005-2010 жылғы конгресс
Конгресс сайлауы 2005 жылғы 18 желтоқсанда, 2005 жылғы президенттік сайлаумен бір мезгілде өтті. Депутаттар палатасының келесі басшылығы болды: Президент Эдмундо Новильо Агилар (MAS, Кочабамба); Бірінші вице-президент Юлия Рамос (MAS); Екінші вице-президент Оскар Уренда (Социал-демократиялық билік, Подемос); Бірінші хатшы Оскар Чиринос (MAS); Екінші хатшы Алекс Серрогранде (MAS); Үшінші хатшы Хорхе Бесера (Ұлттық бірлік фронты, БҰҰ) және Төртінші хатшы Роксана Сандовал (Революциялық ұлтшыл қозғалысы, МНР).
2002-2005 жылғы конгресс
2002 жылдың 30 маусымында Конгресске сайлаулар өтті. Дауыстар саналғаннан кейін Конгресстегі партияның күшті жақтары мынадай болды: Келесі сайлау 2007 жылдың маусым айында өтуі тиіс еді, бірақ уақытша президент Эдуардо Родригестің шешімі бойынша 2005 жылдың желтоқсанына дейін жеткізілді.
The next election was scheduled to take place in June 2007, but was brought forward to December 2005 on a decision from interim President Eduardo Rodríguez.
Ғимараттар
Конгрестің екі палатасы Ла-Пастың басты орталық алаңы – Плаза Мурильода орналасқан заң шығару сарайында жиналады. Плаза Мурильоның маңында президенттік сарай (белгісіз түрде Паласио Куэмадо – "Күйген сарай" деп аталады, себебі 19 ғасырда оны бірнеше рет қиратуға тырысқан) және Нюэстра-Сеньора-де-Ла-Пац соборы да орналасқан. 1904 жылы заң шығарушы органның резиденциясына айналғанға дейін, конгресс ғимараты әр кезде монастырь және университет ретінде пайдаланылған. Вице-президент, Конгресс төрағасы ретінде, Ла-Пастың орталық бөлігіндегі Меркадо көшесінде кең кеңселерге ие. Эмилио Вильянуэва жобалаған ғимарат 1920 жылдары салынды және бастапқыда Боливияның Ұлттық банкінің (Banco de la Nación Boliviana) бас кеңсесі болуы тиіс еді. 1989-1993 жылдар аралығында Хайме Паз Замора президенттігі кезінде ғимарат вице-президенттің қарауына берілді, бірақ 1997 жылы басталған масштабты реконструкция және жөндеу жұмыстары аяқталғанға дейін вице-президенттің қызметкерлері толығымен көшпеді. Конгресс кітапханасы мен Ұлттық Конгресс архиві де осы ғимаратта орналасқан.