Кіріспе

Өзбекстанның Жиззах облысы (Жиззах вилояти, جیزخ ولايتى, Джизакская область) – Өзбекстанның облыстарының бірі. Ол елдің орталық және шығыс бөлігінде орналасқан. Оңтүстік және оңтүстік-шығысында Тәжікстанмен, батысында Самарқанд облысымен, солтүстік-батысында Навои облысымен, солтүстігінде Қазақстанмен, ал шығысында Сырдария облысымен шектеседі. Облыстың аумағы 21 210 км² құрайды. 2022 жылғы мәлімет бойынша халық саны 1 443 408 адамды құрайды, оның 53% ауылдық жерлерде тұрады. Облыстың орталығы – Жиззах қаласы (2020 жылы 179 200 адам). Ірі қалалардың қатарында Дөстлік, Гагарин, Ғаллаорол, Пахтакор және Даштобод бар. Жиззах облысы бұрын Сырдария облысының құрамында болған, бірақ 1973 жылы жеке облыс мәртебесіне ие болды.

Экономика

Жізақ облысының экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына негізделген. Мақта мен бидай – негізгі егістер, және кең көлемде суару жүргізіледі. Табиғи ресурстарға қорғасын, мырыш, темір және әктас кіреді. Өзбекстан мен Қытай аймақта бірлескен арнайы экономикалық аймақ құру үшін ынтымақтастық жасайды. Бұл жоғары технологиялық өнеркәсіптік парк 2013 жылдың наурыз айына дейін ресми түрде құрылатын болады. Қытай Даму Банкі құрылыс, агроөнеркәсіп және машина жасау салаларындағы бірлескен жобаларды қаржыландыру үшін 50 миллион долларлық несие береді. Аймақта жақсы дамыған көлік инфрақұрылымы бар, оның ішінде 2500 шақырымнан астам асфальтталған жолдар бар.

География

Климат әдетте континенттік, жұмсақ қысы мен ыстық, құрғақ жазға ие. Түркістан жотасының батыс беткейінде орналасқан, бірегей флорасы мен фаунасымен танымал Заамин ұлттық паркі, бұрынғы Гуралаш қорығы да осы аймақта. Жануарлар дүниесі мұнда өте бай; көктем мен жаз айларында альпілік шалғындар түрлі түстерге толы: ақ түлкінің қызыл лалелері мен қардай ақ ақабақтары. Күзде төбелер алтын түсті жаңғақ ағаштарының күмбездерімен, қайың ағаштарының тік жолдарымен, биік платан ағаштарымен және жасыл қалыңдықтармен әсем безендіріледі. Таулардың жоғары бөлігінде, Гуралашсай шатқалының жоғарғы ағысында қара тұңғыш құстардың ұялайтын жері бар. Бұл сирек кездесетін құстар – Өзбекстанның мақтанышы. Олар көптеген елдердің "Қызыл кітаптарына" жойылу қаупі төніп тұрған түрлер ретінде енгізілген. Көктемнің басында Арнасой ойпаты суға толғанда, қаздардың, жабайы қаздардың, пеликандардың және сұр құтанның топтарын кездестіруге болады. Бұл аймақ қызыл көгершіндер, шортан мен құмқұйрықтардың ұялайтын жері.

Көші-қон

2018 жылдың қаңтар-желтоқсанында өңірге көшіп келгендердің саны 11,1 мың, ал эмигранттардың саны 12,1 мың адамды құрады. Көші-қон балансы минус 0,8 мың адамды көрсетті, бұл 2017 жылғы минус 0,8 мың адамнан кем емес. Көші-қон балансы ең жоғары деңгейде (минус 0,5 мың адам) Пахтакорда (минус 0,4 мың адам), Жізак қаласында (минус 0,3 мың адам) байқалды.