Кіріспе

Шотландияның Ислай аралындағы шотланд вискиін қуыратын Брюичладдич (/b/r/ʊ/x/'/l/æ/d/i/ bruukhLADee; ) – Шотландияның Ислай аралындағы Рейнс түбегінде орналасқан қуыратын завод. Бұл завод негізінен бір сортты шотланд вискиін өндіреді, бірақ сонымен қатар қолмен жасалған джин де ұсынады. Ол Rémy Cointreau компаниясына тиесілі және аралдағы тоғыз жұмыс істейтін қуыратын заводтың бірі. Брюичладдич атауы – шотланд гаэлінде "Жағалаудың төбесі" деген мағына беретін Bruthach a' Chladaich сөзінің ағылшыншасы.

Тарих

Брюичладдич 1881 жылы Харви ағайындылары – Уильям (32), Джон (31) және Роберт (23) – аралдың батыс бөлігіндегі Ринс-оф-Ислэйдегі Лох-Индаал жағалауында салған. Харвилер 1770 жылдан бері Глазгодағы екі дистиллерияға ие болған, виски жасаумен аты шыққан династиялық отбасы болды. Мұрагерлік ақшаны пайдаланып, үш ағайынды өздерінің дағдыларын біріктіріп, үшінші дистиллерияны – Брюичладдичті – құрды. Дизайнды Джон жасаса, инженерлік жұмысын Роберт, ал қаржыландыруды Уильям мен басқа да отбасы мүшелері жүзеге асырды. Сол кезде дистиллерия, Ислейдің ескі дистиллерияларынан өзгеше, заманауи дизайнмен жасалған. Ескі ферма ғимараттарынан дамыған дистиллериялардың қарамастан, бұл дистиллерия теңіз жағалауынан әкелінген таспен салынды және кең ауласы бар, өте ыңғайлы орналасқан. Ерекше биік және тар мойынды дистилляторлар таза және ерекше спирт жасау үшін таңдалды, бұл ескі ферма дистиллерияларында шығарылатын стильдің керісінше болды. Брюичладдичті Уильям Харви басқарды. Дистиллерия толық аяқталмас бұрын ағаларымен келіспеушілікке ұшырағаннан кейін, 1933 жылдың 8 сәуірінде болған өртке және 1936 жылы қайтыс болғанға дейін басқарды. Одан кейін дистиллерия Associated Scottish Distilleries Ltd компаниясына тиесілі болды. 1969 жылы Bruichladdich Proprietors Ltd компаниясы оны Invergordon Distillers Ltd компаниясына сатты. Кейін Whyte and Mackay компаниясы сатып алды және 1994 жылы «қажеттіліктерге артық» деп жабылды. Содан кейін, 2000 жылдың 19 желтоқсанында Марк Рейниер басқарыған жеке инвесторлар тобы дистиллерияны сатып алды. 15 жасынан бері Боумор дистиллериясында жұмыс істеген Джим Макьюэн бас дистиллерияшы және өндіріс директоры болып тағайындалды. 2001 жылдың қаңтар және мамыр айлары аралығында дистиллерия толығымен демонтаждалып, қайта құрастырылды, ал бастапқы Виктория дәуіріндегі интерьері мен жабдықтары сақталды. Жаңғыртудан құтылып, Харвилердің көптеген бастапқы машиналары бүгінге дейін қолданылуда. Өндірісте компьютерлер қолданылмайды, барлық процестерді білікті шеберлер бақылайды, олар ақпаратты ауызша жеткізеді және прогресті өлшеу үшін негізінен өлшегіш таяқшалар мен қарапайым флотациялық құрылғыларды пайдаланады. 2012 жылдың 23 шілдесінде Rémy Cointreau компаниясы Брюичладдичті 58 миллион фунт стерлингке сатып алу туралы келісімге келгені жарияланды. 2023 жылы дистиллерия Cask Connoisseur рейтингінде ең танымал виски дистиллерияларының төртінші орнына ие болды.

Викториялық жабдықтар

Дистилляция зауыты әлі де түпнұсқа 7 тонналық «маштун» қолданады – бұл аралдағы жалғыз, сондай-ақ бүкіл әлемде сақталған санаулы шарап фабрикаларының бірі. Дуглас шыршасынан (кейде Орегон қарағайы деп те аталады) жасалған алты ағаштан жасалған жуу ыдысы бар, олардың жалпы көлемі 210 000 литр. Екі «жуу дистилляторы» (жалпы көлемі 23 000 литр), екі ерекше биік (6 метр) және тар мойынды (0,9 м) «спирт дистилляторы» (жалпы көлемі 21 000 литр) бар. Жылдық өндіріс көлемі қазіргі қуатқа жуық деп есептелетін 1,5 миллион «ола» құрайды. Қолданылып жатқан жабдықтардың көп бөлігі – Виктория дәуірінен қалған түпнұсқа жабдықтар. Процесс гравитациялық жүйемен жүзеге асырылады және кеңсе жұмыстары мен сегіз веб-камераны іске қосудан басқа, өндірісте компьютерлер қолданылмайды. Осы веб-камералар (Америка) Қорғаныс қауіпсіздігін қамтамасыз ету агенттігінің барлау операциясының назарында болды, себебі дистилляция зауытының көне дистилляция жабдығы Ирактың іздестіріліп жүрген химиялық қаруларын жасау үшін пайдаланылған деп жаңылысқан. Бұл оқиғаның бастауы американдық агенттің дистилляция зауытына веб-камералардың бірі істен шыққан кезде жіберген электрондық хатында жатыр. Оқиғаның құрметіне шектеулі сандағы ЖҚҚ (Жапайы Қарулар Қоймасы) ескерткіш бөтелкелері шығарылды, ал екінші ЖҚҚ бөтелкесі – «Сары Суасты Кемесі» Ислай аралдығының балықшысы Қорғаныс министрлігіне тиесілі суасты кемесінің ROV-ін (телебасқарушысы бар суасты аппараты) тапқанда шығарылды, одан кейін ұсақ-түйек әзілге ұласатын оқиға орын алды. 2010 жылы соңғы түпнұсқа Ломонд дистилляторы (Дамбартондағы Инверлевен дистилляция зауытын бұзу кезінде табылған) Брюичладдихта орнатылды және шебер дистиллятор Джим МакЭван жасаған өзгертулерден кейін, олардың дистилляция бөлмесіне қосылды, бұл «Ботаник» Ислай құрғақ джинінің дистилляциясын 2011 жылы бастауға мүмкіндік берді. Брюичладдихта бес дистиллятор бар, олардың ішінде шамамен 12 000 литр көлемді екі жуу дистилляторы және шамамен 11 000 литр көлемді екі спирт дистилляторы бар. Брюичладдихтағы дистилляторлар өте биік және алмұрт пішіндес. Ломонд дистилляторы реттелетін конструкцияға ие, сондықтан мойын мен линканың әртүрлі орналасулары арқылы рефлюкс мөлшерін реттеуге болады.

Танымал мәдениетте

1990 жылы BBC телеарнасының саяси триллері «House of Cards» фильмінде Бас Уип Фрэнсис Уркхарт журналист Мэтти Сторинге сұхбатқа келгенде, «Брюикладдич, егер сіз жақсы вискилерді білсеңіз» деп айтып, бір стақан Брюикладдич ұсынады. 2010 жылғы «Таңғы даңқ» («Morning Glory») фильмінде Харрисон Фордтың кейіпкері Майк Померой Брюикладдич ішеді. 2011 жылғы Роман Поланскинің «Қырқыс» («Carnage») фильмінде екі жұп 18 жылдық Брюикладдичтің бір бөтелкесін бөліседі. Бұл эпизод BBC2 телеарнасының «Оз және Джеймс Ұлыбританияға ішеді» («Oz and James Drink to Britain») сериалында көрсетілді, онда оларға дистилляция зауырында экскурсия жасалып, құнды «X4» – төрт рет дистилленген Perilous Whisky-ді татып көруге рұқсат берілді. Бұл виски туралы Мартин Мартин 1695 жылы: «Бірінші дәм дене мүшелерінің барлығына әсер етеді; осы соңғы сусынның екі қасығы жеткілікті доза; егер адам одан көп ішсе, ол дереу тынысын тоқтатып, өміріне қауіп тудырады» деп жазған. BBC телехабарларының жүргізушілері «Радикал» жарыс машинасының қозғалтқышын іске қосу үшін осы таза спиртті пайдаланды. Ник Харкауэйдің «Жоғалған әлем» («The Gone Away World») романында бүлікші партизан Захер Бейді өкілдік ететін елші Фримен ибн Соломон, студенттік барда белсенді студенттермен кездескенде Брюикладдич малды ішеді. 2018 жылғы «Шотландия: Алтын арман» («Scotch: A Golden Dream») деректі фильмінде Джим МакЭван және Брюикладдич дистилляция зауыры кеңінен көрсетілген. Бұл деректі фильмде МакЭванның өмірі, вискині дистилляциялау процесі, вискинің қалай пайда болғанының тарихы және Брюикладдич дистилляция зауырының жаңаруы туралы айтылады. 2009 жылдан бастап 15 жылдық бөтелкемен Калифорния штатының Палм-Дезерт қаласындағы Индиан-Ридж Кантри Клубында ойнайтын «Муллиган» ерлер гольф клубы жыл сайын Муллиган кубогы үшін маусымдық жарыстың жеңімпазына Брюикладдичтің 1,5 унциялық бір дозасын сыйлайды.