Кіріспе

Фатутака, Фату Така немесе Пату Така (Фатака және Митре аралы деп те аталады) – Тынық мұхитының оңтүстік-батысындағы Соломон аралдарының Темоту провинциясындағы шағын жанартау аралы. Соломон аралдарының ең шығыс аралы Фатутака Анутаның оңтүстік-шығысында орналасқан және ашық ауа райы болғанда одан көруге болады. Аралдың жалпы жер ауданы – шағын тасты тіктеу, биіктігі [биіктік мәні] метрге жетеді. Аралдың жалпы жер көлемі [жер көлемі мәні] құрайды.

Адамның қызметі

Аралдың топырағы тасты және аса құнарлы емес, бірақ бұрын Анута халқы оны бақша шаруашылығына пайдаланған. Анута аралының халқы, жақын орналасқан арал, Фатутакаға тамақтанып, теңіз құстарын және олардың жұмыртқаларын жинау үшін үнемі келіп тұрады.

Геология

Фатутака – Солтүстік Фиджи бассейнінің солтүстік-батысында, Витиаз траншеясының (10°30'–19°S, 169°–174°E) оңтүстігінде орналасқан көптеген жанартаулық биіктіктердің, аралдардың және жағалаулардың бірі. Алайда, бұл биіктіктер Витиаз траншеясынан шамалы қашықтықта орналасқан және траншеядан туындаған үздіксіз тізбек құрамайды, олар солтүстік-оңтүстік бағытындағы жарылымдар бойында тізбектелген массивтердің сериясы болып табылады. Анута мен Фатутака базальттық лавалар мен андезиттік брекчиялардан тұрады. 1970 жылдары Анута мен Фатутаканың 2,2 миллион жыл бұрын пайда болуы Солтүстік Фиджи бассейнінің бастапқы артқы доғасы ашылған кезде Витиаз арал доғасындағы вулканизммен байланысты болды деп есептелді. Дегенмен, Витиаз аркасының жанартаулары бұрын орын ауыстырылған, ал аралдардың пайда болуы енді Тынық мұхиты тақтасының қозғалысындағы өзгерістерге байланысты жаңарулы вулканизммен байланысты деп саналады.