Кіріспе

Англиялық ақсүйек әйел және сарай қызметкері

Анна Сеймур, Сомерсет герцогинясы (туған есімі Стенхоп; 1512 жылға дейін – 16 сәуір 1587) – Эдвард Сеймурдың екінші әйелі, Сомерсет герцогы (шамамен 1500–1552), ол немересі король Эдвард VI билігінің басындағы Лорд-протектор болған. Герцогиня қысқа мерзімге Англиядағы ең ықпалды әйелге айналды. Күйеуінің регенттігі кезінде ол жесір патшайым Кэтрин Паррдан жоғары дәреже талап еткенімен сәтті болмады.

Отбасы

Энн Стэнхоп 1510 жылы туған болуы мүмкін, сэр Эдвард Стэнхоптың (1462 – 6 маусым 1511 ж.) жалғыз баласы, оның әйелі Элизабет Буркье (1473 жылдан бұрын туған, 1557 ж. қайтыс болған), Фулк Буркье, 10-шы барон ФитцВариннің (1445–1479) қызы. Әкесінің Аделина Клифтонмен жасаған алғашқы некесінен оның екі туған ағасы болды: Ричард Стэнхоп (1529 ж. қайтыс болды) және сэр Майкл Стэнхоп. 1511 жылы сэр Эдвард Стэнхоп қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі Элизабет Гертфордширдегі Бичвудтан келген сэр Ричард Пейджге үйленді. Оның әкесінің ата-аналары Томас Стэнхоп, Шельфордтан шыққан эсквайр, және Маргарет (немесе Мэри) Джернингэм болды, ал анасының ата-аналары Фулк Буркье, 2-ші барон ФитцВарин және Элизабет Динем еді. Анасы арқылы Анна Англия королі Эдуард III және Хено королі Филиппаның кіші ұлы Вудсток Томастың ұрпағы болды. Аннаның мақтанышпен қарауы мен тәкаппарлығы шыдамсыздық тудыратын болса да, ол өте зиялы және нық қадамды адам еді. Лондон қаласында тұратын испан саудагері Антонио де Гуарас кейін оны "Люциферден де осал" деп сипаттады.

Бірінші неке

Анна Стэнхоп 1535 жылдың 9 наурызынан бұрын сэр Эдвард Сеймурға үйленді. Сеймурдың Кэтрин Филлмен жасаған алғашқы некесі бұзылуы мүмкін, бірақ оның бірінші әйелі сол кезде қайтыс болған болуы ықтимал. Эдвард Сеймур Генри VIII-нің үшінші әйелі Джейн Сеймурдың ағасы болды. 1536 жылдың маусым айында король Джейнге үйленгеннен кейін Эдвард Сеймур виконт Бьюшамп титулымен марапатталды. 1537 жылдың қазанында оның корольдық жүрегі Эдвард дүниеге келгеннен кейін ол Гертфорд графы атанды. 1547 жылы ол герцог болды, соның салдарынан Анна Сомерсет герцогинясы атанды.

Патша сарайындағы өмір

Анна Сеймур 1543 жылғы 12 шілдеде Генрих VIII мен Кэтрин Паррдың үйлену рәсіміне қатысты. Генрих VIII қайтыс болғаннан кейін, оның күйеуі патша сияқты билік жүргізді. Осы билікке ие болған Сомерсет герцогинясы өзін мемлекеттің бірінші ханымы деп санады, Генрих VIII-нің жесірінен жоғары тұруға талпынды, оның күйеуі Сомерсет герцогының інісі Томас Сеймурға үйленгеннен кейін. Герцогиня Кэтрин Парр күйеуінің кіші інісіне үйленгенде басымдық құқығынан бас тартылған деп есептеді. Ол Кэтринның киімін ұстаудан бас тартты және сотта кіреберіс пен шығыс басындағы орнынан оны итеруге тырысқан деген сөз бар. Герцогиня Кэтрин туралы: «Егер адмирал (Томас Сеймур) әйеліне жақсы әдеп үйретпесе, мен үйретемін» деген сөзді айтқан. Кэтрин де өз кезегінде қарындасын «сол тозақ» деп атады. Кэтрин Парр үшінші мұрагерлік заңды қолданып, жеңіске жетті, онда оның мемлекеттегі барлық әйелдерге қарағанда басымдығы бар екені нақты айтылған; шындығында, басымдық тұрғысынан Сомерсет герцогинясы Кэтриннан кейін келді; Генрихтың қыздары Мэри мен Елизавета; және Генрихтың бұрынғы әйелі Анна Клевская. «Қатігез әйел» деп сипатталған герцогиня қысқа ғана уақытқа үлкен билікке ие болды, бұл кейін күйеуінің беделіне кері әсер етті. Эдвард Сеймур қорғаушы ретінде патшалық биліктің дерлік барлығына ие болды. Алайда, 1549 жылғы қазан айында ол және Тайлық кеңес арасындағы қақтығыстан кейін билігінен айырылды. Ол әйелімен бірге Лондон мұнарасына қамалды. Герцогиня жақын арада босатылды, ал Сомерсет 1550 жылғы қаңтарда босатылды. Императорлық елші Жан Шейфвтің сөзіне сүйенсек, Энн Сеймур күн сайын де-факто жаңа билеуші Джон Дадлидің, Уорвик графының үйіне барып, Сомерсеттің Таза кеңеске қайта оралуына мүмкіндік берді. Сомерсет герцогинясы мен Уорвик графинясы олардың үлкен қыздары мен ұлдары, Энн Сеймур мен Джон Дадлидің некелерін ұйымдастырды. Сомерсет 1551 жылғы қазан айында тағы да жағдайдан түсті, ол жаңадан Нортумберленд герцогы аталған Уорвикке қарсы құлық жасады деген айыппен тұтқындалды. Олар тағы да Мұнараға жеткізілді және оларға жіберуді үміттене отырып, киімдердің тізімін жасады. Энн Сеймур өзінің қызметшісі Сьюзан ханымның тоқылған шұлықтары мен жеңдерін, жаңадан тігілген көйлектерін, жоғары мойындықтарын және руфтарын, Пурсби ханымның сақтаған тоқымаларын, қара көйлекті, қара барқыттан жасалған белдікшені, фартингальді, қызыл матадан жасалған корсетті, қара және ақ жіптерді, кір жууға 20 фунт стерлингті және тамақ ішуге арналған ыдыстарды сұрады. Сомерсет 1551 жылғы 1 желтоқсанда қылмыстық істе айыпталды және 1552 жылғы 22 қаңтарда Тауэр-Хиллде бас кесілді. Сомерсет герцогинясы күйеуімен бірге тұтқындалды және 1553 жылғы 30 мамырға дейін Мұнарада қалды. Мэри I шілдеде таққа отырғаннан кейін және Нортумберленд герцогының мүлкі тәркіленгеннен кейін, оған Дадли отбасының тәркіленген үй мүліктерінен таңдауға рұқсат берілді.

Екінші неке

Энн Сеймур екінші рет Франсис Ньюдигейтпен (26 қаңтар 1582 күні қайтыс болған), Миддлсекс қаласындағы Ханворттан үйленді, ол оның қайтыс болған күйеуінің үй басқарушысы болған. Ньюдигейт – Джон Ньюдигейттің, Миддлсекс қаласындағы Харфилдтен кіші ұлы. Олардың бірге өткен өмірі туралы көп мәлімет жоқ.

Өлім

Анна Сеймур 1587 жылдың 16 сәуірінде Миддлсекс округындағы Ханворт сарайында қайтыс болды және Вестминстер аббаттығында жерленді, онда оның бейнесі салынған кесенесін көруге болады.

Қымбат бағалы заттар

Анн Сеймур өзінің өсиетімен "Хертфордтың қызы" (оның келіні) леди Кэтрин Грейге "бір жағында көне өрнекпен, екінші жағында алмаз гүлмен тағылатын" әдемі тақташа немесе медальон сыйлады. Көне өрнек – Ренессанс стиліндегі әшекей. Елизавета патшайым өз зергерлік бұйымдары мен ақшасының тізімін жасауды Джон Вулли мен оның киім-кешегінің шебері Джон Фортескьюге тапсырды. Оның жинағында "шынайы махаббат" немесе інжу-маржан түйіндері бар алтын әшекейлі алмаш бұрандалар тізбегі және бір мүйізді мүйіздің екі бөлігі салынған қызыл тафта сөмкесі болды. 1551 жылы оның кейбір зергерлік бұйымдары Уильям Шерингтон Лэкок сақтауында болды. Олардың арасында броштер, тақташалар немесе медальондар, бірінде Жақыптың баспалдағы, екіншісінде самариялық әйел туралы оқиға, ал тағы бірінде француз қалпағына арналған әшекейлі алтын "биляменттер" бар еді.

Көркем шығармаларда

Ол 1953 жылғы «Жас Бесс» фильмінде Кэтлин Байрон рөлін ойнады. Оны «Тюдорлар» тарихи романында Эмма Гамильтон сомдады, онда оның кейіпкері Эдвард Сеймурдың бірінші әйелі Кэтрин Филлолға және нақты Энн Стэнхоупқа екі жақты негізделген. Кэтрин Филлол күйеуінің әкесімен байланыста болған деген қауесет болған. Серияда Анна көптеген адамдармен қарым-қатынас құрған әйел ретінде бейнеленген және Францияда Суррей графы айтқандай, «көп дағдылы әйел» деп танымал. Шоудағы оның махаббаттарының ішінде сэр Фрэнсис Брайан және сэр Томас Сеймур (оның жекжаттысы) бар. Шоуда, сэр Томаспен болған қарым-қатынасының нәтижесінде, оның Томас есімді заңсыз баласы туады. «Елизавета болу» сериалында Джейн Грей Кэтрин Паррды, ол жаңа ғана жүкті екенін білгенде, жұбатуға тырысты, Лорд-протектордың әйелі он жүктіліктен де аман қалғанын айтты. Бірақ Парр Лорд-протектордың әйеліне ешнәрсе дерлік зиян келтіре алмайды деп ойлайтынын жеткізді.