Кіріспе

Слима () – Мальтаның солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан қала. Бұл ірі тұрғын және сауда орталығы, сондай-ақ сауда, барлар, тамақтану және кафе өмірінің маңызды мекени. Аралдағы ең тығыз халқы бар қала. Жағалау бойында Слима фронты деп аталатын серуендеу жолы бар, ол жүгірушілер мен жаяу жүргіншілер үшін өте қолайлы орынға айналды, сонымен қатар жаз айларында жергілікті тұрғындардың жиналатын танымал жері. Слима көптеген тасты жағажайларымен, су спорты түрлерімен және қонақүйлермен де әйгілі. Слимадағы Strand тамыз айында өтетін фейерверктерді тамашалауға арналған танымал орын. «Тыныштық, жайлылық» деген мағына беретін Слима бұрын Валеттадан Марсамхетт портының ар жағындағы жарым аралындағы тыныш балықшылар ауылы болған және астанаға қарайтын көріністерге ие болған. Халық саны 1853 жылдан бастап өсе бастады және 1878 жылы қала приход болып жарияланды. Қазір Слима және көршілес Сент-Джулианға дейінгі жағалау Мальтаның басты жағажай курорты болып табылады. Слима тұруға ыңғайлы, бай қала саналады және ұлттық орташа көрсеткішпен салыстырғанда өте жоғары жылжымайтын мүлік бағаларына ие. Тарихи тұрғыдан алғанда, Слима көшелерінде әсем виллалар мен дәстүрлі мальтийлік үйлер орналасқан. Слима қазір заманауи пәтерлермен қоршалған, олардың кейбіреулері Мальтадағы ең биік ғимараттардың қатарына жатады. Бұл қозғалыстың, тұрақ орнының жетіспеушілігінің және құрылыс жұмыстарынан туындаған шудың артуына себеп болды. Слима тұрғындары көбінесе ағылшын тілін ана тілі ретінде қолданады, бірақ 21-ғасырда демографиялық өзгерістерге байланысты бұл жағдай өзгеріп жатыр. Слимадан шыққан мальтийліктер Slimiżi деп аталады.

Этимология

Слима – мальтийлік сөз, «бейбітшілік» деген мағынаны білдіреді және адамды сәлемдеу үшін қолданылған. Бұл сөздің үш түбірлік буыны – Š L M.

Слима атын қазір жоқ болған Қасиетті Марияның Жақсы Сапар шіркеуінен алған болуы мүмкін. Бұл шіркеу Мерсемшетт портындағы теңізшілер мен балықшылар үшін уақыт-уақытпен бағдаршам ретінде қызмет еткен. Шіркеудің құрылыс мерзімі белгісіз, бірақ Мальта аралдары оларға тапсырылғанға дейін Киелі Иоанн орденінің картасына енгізілген. Сөйтіп, бұл атау «Аве Мария» дұғасының алғашқы сөздерімен байланысты болуы мүмкін, мальтий тілінде ол Sliem Għalik Marija деп аталады. Сонымен қатар, бұл сөздің араб немесе еврей тілінен шыққан болуы да мүмкін.

Малталық рыцарлар дәуірі

1565 жылғы Ұлы қоршауда, сол кездегі аталымымен, ол Драгут басқарған түрік әскерлерінің лагерь орталығы болды. Ол сол жерде қаза тапты, Слима қаласы орналасқан Марсамксет бұғазының екінші жағындағы Форт Сент-Эльмодан жасалған бомбалау салдарынан. Тигне фортын 18 ғасырдың соңында Сент-Джон ордені салды, ал кейіннен британдықтар оны одан әрі дамытты.

Британдық кезең

1855 жылы Теңіз жұлдызы ("Стелла Марис") аталатын Әйел Анаға арналған жаңа шіркеу құдайы қызметіне ашылды. Жаңа шіркеудің төңірегіндегі шағын ауыл қалаға айналды. 1878 жылға қарай халық саны соншалықты өсті, діни билік Стелла Марис шіркеуін жеке шіркеу деп жариялады және ол Биркиркарадағы Сент-Елен шіркеуінен бөлінді. Қала 19 ғасырдың екінші жартысында қарқынды дамып, Валлеттаның бай тұрғындары үшін танымал жазғы демалыс орнына айналды. Олардың әсем виллалары мен қалалық үйлері тыныш, ішкі көшелер бойында орналасқан. Үш километрлік теңіз жағалауында әртүрлі викториялық ғимараттар бой көтеріп, тік жартастарға, шаруашылықтарға және тіпті кішкентай құмды жағажайға көрініс ашты. 1990 жылы осы шаруашылықтардың бірі, тастап кетілген еді, "Gnien Indipendenza" (Тәуелсіздік бағы) деп аталатын жағалау бағына айналдырылды. Ішкі көшелерде бірнеше викториялық және модерн үйлер сақталған, бірақ жағалау бойында тек аз ғана саны қалды, себебі пәтерлер мен қонақүйлердің кең ауқымды құрылысы жүргізілді. Мальта балконды алты дәстүрлі үйдің ерекше тобы Ix Xatt (Strand) көшесінен шалқап жатқан Belvedere Terrace-де керемет жақсы сақталған. Бұл үйлер Оңтүстікке қарай Слима шығанағы арқылы Маноэль аралына көрініс ашады; үйлер мұра нысаны ретінде қорғалады және олар мен Ix Xatt арасындағы төменгі ғимараттарды биік етуге рұқсат етілмейді. Британдықтар 19 ғасырда Слима түбегінде бірнеше бекіністер салды. Оларға Слима Пойнт бекінісі (1872–1876), Кембридж бекінісі (1878–1886) және Бақ бекінісі (1889–1894) кірді. Сонымен қатар, 18 ғасырлық Тинь форты да пайдаланыла берді, ал Тинь түбегінде казармалар салынды. 1881 жылы Слимада Тинь казармаларын сумен қамтамасыз ету үшін аралдағы алғашқы теңіз суын тұщыту зауыты салынды. 1882 жылы зауыт тоқтатылды, ал қазіргі ғимарат сол кезден бері баспахана болып табылады. Оған су жеткізген казарма 2001 жылы Тинь Пойнт жобасын салу үшін бұзылды. Қалада Ұлыбритания дәуірімен байланысты көптеген көшелер бар, мысалы, Норфолк көшесі, Амери көшесі, Виндзор террасасы, Грэм көшесі, Милнер көшесі және Форт Кембридж. 1941 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мальтаны қоршау кезінде, Слима ос өкілдерінің бомбалауынан зардап шекті, нәтижесінде 21 азамат қаза тапты.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

Слима соңғы онжылдықтарда қарқынды даму ошағы болды. Тауэр-роуд бойындағы Виктория дәуіріндегі үйлердің орнына заманауи архитектуралық стильде салынған көппәтерлі үйлер келді. Олардың бірнешеуі Жерорта теңізіне немесе Валеттаға қарап тұр, бірақ осы даму жобаларына қатысты даулар болды. 1990 жылдардың соңында жаяу жүргіншілер жолы жаңартылып, әсіресе жазғы жылы түндері таңға дейін көпшілікке таныс серуендеу орнына айналды. Сауда көбінесе «Ферри» (Странд немесе ix Xatt, Тауэр-роуд және Бисацца көшесі) деп аталатын аймақта және жақында ашылған Тинь Пойнт сауда орталығында шоғырланған. Жағажай бойында мейрамханалар мен кафелер кездеседі. Даму, жоғары халық тығыздығы, тұрақ мәселелері және жылжымайтын мүліктің қымбаттығы салдарынан, бұл аймақтың көптеген жас тұрғындары аралдың басқа бөліктерінде тұруды қалайды, сондықтан Слима халқының жасы ұлғаюда. Слимада тұратын шетелдік экспаттар да бар. Слимаға әлі де көші-қон ағыны байқалады. Слима тұрғындарының ағылшын тілін ана тілі ретінде қолдану жиілігі төмендеп жатыр, бірақ бұл көрсеткіш аралдың басқа аймақтарына қарағанда әлдеқайда жоғары. Ағылшын тіліндегі сөйлемдерде мальта тілінің сөздері мен тіркестерін қолдану (кодты ауыстыру) Слимада, сондай-ақ Сент-Джулиан, Пемброк, Свиэки, Мадлиена, Сан-Джуан және Каппарада кең таралған, бірақ екі тілді араластырмай, тек ағылшын немесе мальта тілінде сөйлейтін адамдар да бар (Мальтанглишті қараңыз). Мальта тілін жетік білетін, бірақ мальта тілінде қиналатын адамдар да бар, бұл үйлерде және ағылшын тілді мектептерде ағылшын тілінің қолданылуын көрсетеді. Кейбір қате түсініктер мен стереотиптерге қарамастан, Слима тұрғындарының басым көпшілігі мальта тілінде еркін сөйлейді және оны ана тілі ретінде санайды.

Шіркеулер

Слимада Назареттік Исаға арналған, «Назарену» деп белгілі, үш шіркеу Әйел Марияға арналған: Қасиетті Жүректің Әйел Мариясы, Кармел тауының Әйел Мариясы және Стелла Марис (ең көне Рим католик шіркеуі, сол себепті 1855 жылдан бері ана шіркеу) және Папа Григорий I-ге арналған бір шіркеу бар. Бұл шіркеулерге қосымша, 1866 жылы Рудольф көшесінде салынған Англикандық Киелі Үштік шіркеуі де бар.

Той-томалақтар

Мальтаның барлық қалалары мен ауылдары сияқты, Слимадағы жыл сайынғы приходтық мерекелер де өте танымал, әсіресе тамыз айындағы Stella Maris Анамыз және шілде айындағы Sacro Cuor Анамыз (Madonna tas Sacro Cuor) құрметіне өткізілетін мерекелер. Осы жерде тойланатын басқа мерекелер – шілде айындағы Кармель тауы Анамыз және қыркүйек айындағы әулие Григорий мерекелері.

Бандалық клубтар

Слимада жаз айларында ұйымдастырылатын діни мерекелерге қатысатын және жыл бойы қызмет ететін төрт музыкалық клуб бар. Бұл клубтар: Stella Maris музыкалық клубы (1914 жылы құрылған), "Societa' Filarmonica SLIEMA" музыкалық клубы (1923 жылы құрылған), Маунт Кармел музыкалық клубы (1987) және Сент-Грегори музыкалық клубы (1987).

Спорт

Тас-Слиманың футбол клубы – «Слима Вондерерс» – аралдағы ең табысты клубтардың бірі, ол отандық лигада кемінде 26 рет жеңіске жеткен. Футбол мектебі «Тинь» спорт кешенінде орналасқан. «Слима Акватик Спортс Клуб» су полосы бойынша да көш бастап тұр, 1912 жылдан бері барлығы 31 лига және 25 кубок жеңіп алды. Олардың басты қарсыластары – «Баллута Бэй Сайд Нептунс WPSC». «Слима Акватик Спортс Клуб» тек су полосы клубы ғана емес, сонымен қатар көптеген белгілі жүзушілер жаттығып, ұлттық рекордтарды жаңартқан жүзу клубы. Слима қаласынан тағы бір команда – «Exiles S. C.».

Бұдан бөлек, Слима регбиден «Stompers RFC» клубымен де өкілдік етіледі. «Preluna» қонақ үй кешенінде орналасқан «Sliema Fight Co.» бокс және аралас жекпе-жек командасына да ие.

Скаутинг

1-ші Слима скаут тобы (Бернардтың өз тобы) Ұлыбританиядан тыс жердегі ең көне сақталған скаут тобы және 1909 жылы сэр Эдгар Бернард құрған. Ол Мальтадағы скаутингке әлі де маңызды ықпал етеді. Жылдар бойы Слима тобы скауттық дәстүрлердің мол байлығын жинап, осы білімді мақтан тұтып, ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп келеді.