Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық революционер және Корк қаласының мэрі (1884–1920)
Irish revolutionary and mayor of Cork City (1884–1920)
Томас Мак-Кертен (20 наурыз 1884 – 20 наурыз 1920) – ирландиялық Синн-Фейн саясаткері, Корольдік ирландия полициясының қолынан қаза тапқанға дейін Корк қаласының Лорд-мэрі қызметін атқарған. Ол 1920 жылдың қаңтарында сайланды.
Tomás Mac Curtain (20 March 1884 – 20 March 1920) was an Irish Sinn Féin politician who served as the Lord Mayor of Cork until he was assassinated by the Royal Irish Constabulary. He was elected in January 1920.
Өмірбаян
Томас Мак-Кертен 1884 жылғы 20 наурызда Корк округіндегі Морн абаттығының Балликнокенінде дүниеге келді. Ол Бёрнфорт ұлттық мектебінде білім алды. 1897 жылы отбасы Корк қаласына көшіп, ол Солтүстік монастырь мектебінде оқыды. Кейін Мак-Кертен деп танылған ол, 20 ғасырдың басында бірнеше мәдени және саяси қозғалыстарға қатысты. Ол «Conradh na Gaeilge» (Гель лигасы) ұйымының Блэкпулдегі Корк бөлімшесіне қосылып, 1902 жылы оның хатшысы болды. Ол музыка, поэзия, тарих, археология және ирланд тарихына қызығушылық танытты. Ол мансабының басында кеңседе жұмыс істеді және бос уақытында ирланд тілін оқытты. 1911 жылы ол «Fianna Éireann» ұйымына қосылды және Ирландиялық еріктілер қатарында болды. Олардың алты баласы болды, олардың бесеуі ересек жасқа жетті. Отбасы 40-шы Томас Дэвис көшесінде тұрды, онда Мак-Кертен шағын киім және жаңбыр киімдері фабрикасын басқарды.
Tomás Mac Curtain was born at Ballyknockane, Mourne Abbey, County Cork, on 20 March 1884, the son of Patrick Curtin, a farmer, and Julia Sheehan. He attended Burnfort National School. In 1897 the family moved to Cork City, where he attended the North Monastery School. Mac Curtain, as he would later be known, was active in a number of cultural and political movements beginning around the turn of the 20th century. He joined the Blackpool, Cork branch of Conradh na Gaeilge (the Gaelic League), becoming its secretary in 1902. He had interests in music, poetry, history, archaeology and Irish history. He worked as a clerk in his early career and taught Irish in his free time. In 1911 he joined Fianna Éireann, and was a member of the Irish Volunteers. They had six children, five of whom survived into adulthood. The family lived over number 40 Thomas Davis Street, where Mac Curtain ran a small clothing and rainwear factory.
Пасхалық көтеріліс және әскери мансап
1916 жылдың сәуір айында, Пасха көтерілісінің бастапқы кезеңінде, Мак-Кертен Корк округінің айналасында жиналған Ирландия еріктілерінің 1000-ға дейін сағасынан тұратын күшке қолбасшылық етті. Қаладағы Шиарс көшесіндегі еріктілер штабынан Мак-Кертен және оның офицерлері Дублиндегі еріктілер басшылығынан бұйрық күтті. Қарсы нұсқаулар мен шатасулар басып, нәтижесінде Корк еріктілері ешқашан шайқасқа қатыспады. Британдық күштер еріктілер залын қоршағанда шиеленіскен жағдай туды, ол бір аптаға созылды. Содан кейін Корктегі Бас офицер (GOC) бригадир-генерал В. Ф. Х. Стаффордтың көмекшісі капитан Ф. В. Дикимен келісімге келді, еріктілердің қаруларын сол кездегі Корк лорд-мэрі Томас К. Баттерфилдке тапсыруға келісті, олар кейінірек қайтарылатыны туралы уәде берілді. Алайда, бұл орындалмады, және Мак-Кертен Уэйкфилдте, Уэльстегі бұрынғы Фронгох әскери тұтқын лагерінде және Редингте түрмеге қамалды. Көтеріліске қатысушыларға 18 айдан кейін жалпы кешірім берілгеннен кейін, Мак-Кертен Корк округіндегі Ирландия Республикалық Армиясының жергілікті командирі ретінде қайтадан қызметке кірісті. 1919 жылдың басында GHQ радикалды қайта құру жүргізіп, белгілі шекаралары бар үш бригада құрды. Фрэнк Хайнстың батальоны – екі штаб сайланғандықтан, кішігірім бөлімдерге бөліну үшін толық бірлікті таратудың мысалы болды. 1918 жылдың күзіндегі әскери шақыру дағдарысы кезінде Мак-Кертен Куманна Мбан әйелдерін еріктілерге тамақ дайындау үшін жұмысқа алуға белсенді түрде шақырды. Ол жеке өзі "The Squad" тобының құрамында болды, ол Корк батальонымен бірге лорд Френчті өлтіруге тырысты, бірақ конвой амбуш позициясынан өткен кезде оның машинасы қашып кетті. Ол No. 1 Корк бригадасының командирі қызметінде қалды, содан кейін Корк лорд-мэрі болды. 1920 жылдың қаңтар айындағы кеңес сайлауында ол Корк қаласының No. 3 солтүстік-батыс округінен Sinn Féin кеңесшісі болып сайланды және әріптестерімен бірге лорд-мэр болып тағайындалды. Ол қалада саяси реформалар процесін бастады.
In April 1916, at the outset of the Easter Rising, Mac Curtain commanded a force of up to 1,000 men of the Irish Volunteers who assembled at various locations around County Cork. From the volunteer headquarters at Sheares Street in the city, Mac Curtain and his officers awaited orders from the volunteer leadership in Dublin. Conflicting instructions and confusion prevailed and, as a result, the Cork volunteers never entered the fray. A tense stand off developed when British forces surrounded the volunteer hall and it continued for a week until an agreement was negotiated with Captain F. W. Dickie, aide de camp to Brigadier General W. F. H. Stafford, the General Officer Commanding (GOC) in Cork, led to the surrender of the volunteers' arms to the then Lord Mayor of Cork, Thomas C. Butterfield, on the understanding that they would be returned at a later date. This did not happen, however, and Mac Curtain was jailed in Wakefield, in the former Frongoch Prisoner of War camp in Wales and in Reading. After the general amnesty of participants in the Rising 18 months later, Mac Curtain returned to active duty a local commandant of what was now the Irish Republican Army in County Cork. In early 1919 GHQ carried out a radical restructuring by creating three brigades with set boundaries. Frank Hynes' battalion was an example of a whole unit being dissolved to be divided into smaller ranks, as two staffs were elected. During the Conscription Crisis in the autumn of 1918, Mac Curtain actively encouraged the hiring of the women of Cumann na mBan to cater for Volunteers. He was personally involved with The Squad that, with a Cork battalion, attempted to assassinate Lord French, whose car was missed as the convoy passed through the ambush positions. He remained brigadier of No. 1 Cork when he became Lord Mayor of Cork. He was elected in the January 1920 council elections as the Sinn Féin councillor for NW Ward No. 3 of Cork and was chosen by his fellow councillors to be lord mayor. He began a process of political reform within the city.
Құрлық
1920 жылы 20 наурызда, 36 жасқа толған күні, Мак Кертен әйелі мен ұлының алдында қара беттермен келген бір топ адамның қолынан қаза тапты. Оқиға бойынша жүргізілген ресми тергеуде олардың Корольдік Ирландия полициясының (RIC) қызметкерлері екені анықталды. Ол кісі өлтірілгеннен кейін Мак Кертеннің Блэкпулдағы үйі қарақталды. Бұл оқиға халық арасында кеңінен наразылық тудырды. Сот тергеушісі британ премьер-министрі Ллойд Джордж пен RIC-тің бірқатар қызметкерлерін қасақана кісі өлтіруге кінәлі деп тапты. Мак Кертен Корк қаласындағы Сент-Финбарр зиратына жерленген. Оның Лорд-мэр лауазымына тағайындалған мұрагері Теренс Максуини Лондонның Брикстон түрмесінде аштықпен күресіп қайтыс болды. Корк қаласының орталығындағы МакКертен көшесі оның құрметіне аталған.
On 20 March 1920, his 36th birthday, Mac Curtain was shot dead, in front of his wife and son, by a group of men with blackened faces, who were found, by the official inquest into the event, to be members of the Royal Irish Constabulary (RIC). In the wake of the killing, Mac Curtain's house in Blackpool was ransacked. The killing caused widespread public outrage. The coroner's inquest passed a verdict of wilful murder against British Prime Minister Lloyd George and against certain members of the RIC. Mac Curtain is buried in St. Finbarr's Cemetery, Cork. His successor to the position of Lord Mayor, Terence MacSwiney, died while on hunger strike in Brixton prison, London. MacCurtain Street in the centre of Cork City is named after him.
Томаш Ог Мак Перде
Мак Кертеннің ұлы Томас Ог (кіші) (1915–1994) кейіннен жетекші республикашыл және ИРА Атқарушы құрамының мүшесі болды, оның басты мақсаты ИРА Бас штабын сайлау болатын. 1935 жылы, қарулы күйде, ол қарусыз Гарда Сихоана Патрик Малоунмен тұтқындалды, ол батылдығы үшін күміс Скотт медалін алды. 1940 жылы Томас Ог Гарда Сихоана детективі Джон Рошке атқандығы үшін өлім жазасына кесілді, ол кейіннен қайтыс болды. Бірақ оған кешірім жасалып, жеті жылдан кейін босатылды. Кейіннен ол шекаралық науқан кезінде ИРА Атқарушы құрамында қызмет етті.
Mac Curtain's son, Tomás Óg (junior) (1915–1994), later became a leading republican and member of the IRA Executive, the main purpose of which was to elect the Chief of Staff of the IRA. In 1935, while armed, he was arrested by an unarmed Garda Síochána Patrick Malone, who received the Silver Scott Medal for bravery. In 1940, Tomás Óg was sentenced to death for shooting Garda Síochána Detective John Roche, who subsequently died. However, he was granted clemency and released after seven years. He later served on the IRA Executive during the Border Campaign.