Кіріспе

Брюс Пандольфини (17 қыркүйек 1947 жылы туған) – американдық шахмат авторы, оқытушы және жаттықтырушы. USCF ұлттық шебері, ол Американың ең тәжірибелі шахмат мұғалімі деп есептеледі. 1983 жылы Пандольфини «Каролинаның гамбиті» романы үшін автор Уолтер Тевиске шахмат жөнінде кеңес берді, сонымен қатар романға атауын ұсынды. Он жылдар өткен соң, Пандольфини 2020 жылы Netflix-тің осы аттас мини-сериалына консультант ретінде қайта оралды. Жаттықтырушы ретінде Пандольфини, мүмкін, әлемдегі кез келген адамнан көбірек шахмат сабақтарын өткізген болар. 2015 жылдың жазына дейін ол шамамен 25 000 жеке және топтық сабақ берген. Пандольфинидің сәтті шәкірттерінің қатарында тарихтың ең жоғары рейтингті шахматшыларының бірі – Фабиано Каруана, «Бобби Фишерді іздеу» фильмінің басты кейіпкері – Джош Уэйтскин, екі мәрте АҚШ әйелдер шахмат чемпионы – Рейчел Кротто және 1988 жылғы 10 жасқа дейінгі әлем чемпионы, қазіргі кезде кәсіби покер ойыншысы – Джефф Сарвер бар. Пандольфиниден бала кезінде сабақ алған танымал шахматшылардың ішінде үш мәрте АҚШ шахмат чемпионы болған Джоэл Бенджамин және 1985 жылғы әлемнің жасөспірімдер чемпионатының жеңімпазы Макс Длуги де бар. 2015 жылдың қыркүйек айындағы USCF рейтингтік тізімінде оның бірнеше шәкірттері елдегі үздік жас шахматшылардың қатарында.

Ерте өмір

Пандольфини Нью-Джерси штатының Лейквуд қаласында дүниеге келді және Нью-Йорктің Бруклинде өсті. Шахматқа деген қызығушылығы он төртке толмаған шағында оянды. Ол қоғамдық кітапханада жүргенде шахмат бөліміне кез болып, оннан астам кітапты көрді, олардың бәрі оған қызықты көрінді. Кітапхана бір адамға бір ретке белгілі бір мөлшерде кітап алуға мүмкіндік берді. Пандольфини бастапқыда алты кітап алды, содан кейін сол күні бірнеше рет қайтып, бөлімдегі барлық кітапты алып кетті. Одан кейін ол бір ай бойы мектепке бармай, кері алынған шахмат кітаптарын оқып шықты.

Шахматты оқытушылық мансап

1972 жылдың жазында Гринвич Виллидждегі Странд кітап дүкенінде жұмыс істеп жүрген кезінде Пандольфини Боби Фишер Рейкьявик қаласында Борис Спаскиден әлем чемпионатын жеңгенде "Ғасыр матчы" туралы PBS телеарнасының бағдарламасында сарапшы ретінде танылды. Пандольфини бағдарламаның жүргізушісі, Американың ең көрнекті шахмат оқытушысы Шелби Лайманның көмекшісі болды. Шахматты оқытуды кәсіп еткенге Пандольфиниді шақырған Лайман еді. Пандольфини Джордж Кейн және Фрэнк Торналимен бірлесіп U.S. Chess Masters, Inc. атты білім беру ұйымын құрды, ол әртүрлі деңгейдегі ойыншыларға жүйелі оқу бағдарламаларын ұсынды. 1973 жылы осы топ Америкада алғаш рет Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде шахмат сабақтарын бастады, бұл осындай курс ең алғаш рет ұсынылып отырған шара болды. Пандольфини 1991 жылға дейін Жаңа мектептің оқытушысы болып қызмет етті. Сонымен қатар, жеке практикасын тоқтатпай, Пандольфини көптеген мектептер мен клубтарда шахматтан сабақ берді және лекциялар оқыды, олардың ішінде Шелби Лайман шахмат институты, Стуйвесант орта мектебі, Леман колледжі, Нью-Йорк университеті, Хантер колледжі, Гарвард клубы, Алабама университеті, Нью-Йорк атлетика клубы және Рокфеллер институты бар.

1980-жылдар мен одан кейінгі жылдар

1980 жылдары Пандольфинидің мансабы әртүрлі бағыттарға бұрылды. 1980 жылдан 1981 жылға дейін ол Mattel Electronics компаниясының өкілі болды, оның суреті Mattel компаниясының компьютерлік шахмат ойынының алғашқы нұсқасының қорабында пайда болды. Сол жылдары Пандольфини Маршалл шахмат клубындағы Шахмат институтының директоры болып, 23 мұғалім мен шеберден тұратын ұжымды басқарды. Шамамен сол кезде Пандольфини Simon & Schuster компаниясымен ұзақ мерзімді қарым-қатынасын дамытып, 1983 жылы Fireside Chess Library кітапханасын құрды. Simon & Schuster компаниясымен жұмысынан бөлек, Пандольфини Random House және тағы бірнеше баспагерлермен бірнеше кітап жариялады. 1984 жылы Пандольфини Манхэттен шахмат клубының атқарушы директоры болды, кейін Карнеги залында орналасқан бұл қызметін 1987 жылға дейін атқарды. Манхэттен шахмат клубының платформасынан Пандольфини мен Фанэуил Адамс 1986 жылы Манхэттен шахмат клубының мектебін құрды, ол кейіннен «Мектептердегі Шахмат» деп аталды. Осы ұйым құрылғаннан бері Нью-Йорк қаласының мыңдаған мектеп оқушыларына шахматтан тегін сабақтар беріп келеді. Бірнеше жыл өткен соң Пандольфини Фред Уэйтскиннің «Бобби Фишерді іздеу» (1988) кітабында еске алынды, бұл кітап талантты ұлы Джош және Джоштың балалар шахматы әлеміндегі жетістіктері туралы терең ойларға толы повесть болды. Кітап кейін (1992 жылы) Paramount Pictures студиясының осы аттас фильміне айналды, онда Джоштың нағыз өмірдегі ұстазы Пандольфини рөлін жүлделі актер Бен Кингсли сомдады. Пандольфини фильмнің бас шахмат кеңесшісі болды, актерлерді оқытып, сценарийдегі шахматтық жағдайларды жасады. Пандольфини кеңес берген келесі фильмдер «Fresh» және «Point of No Return» болды. 1990 жылы Пандольфини Гарри Каспаров пен Анатолий Карпов арасындағы Әлем чемпионатына Нью-Йорк бөлігінде бас комментатор болды. Сол жылы ол Висконсин штатының Фонд-дю-Лак қаласында өткен Жастар арасындағы Әлем чемпионатына қатысқан американдық делегацияның бас жаттықтырышы болды. «Мектептердегі Шахмат» бағдарламасын бірлесіп құрумен қатар.

Жарыс түсініктемесі

Фишер – Спасский матчына түсініктеме беруден басқа, Пандольфини 2016 жылы Нью-Йорк қаласында өткен Карлсен – Карякин матчында қонақ комментаторы ретінде қатысты. Ол сондай-ақ 2021 жылғы Үміткерлер турнирінде қонақ комментатор болды және Карлсеннің қарсыласы Иан Непомнящийге қарсы жекпе-жектен жеңіліп қалуы мүмкін екенін болжады.

Жазбалар

Пандольфини 1979 жылдан бері "Шахматтың ABC" атты ай сайынғы Chess Life журналына мақала жазады. Бұл бағанда бұрын ойын соңындағы сабақтар, содан кейін ай сайынғы дебюттер бойынша оқулықтар жарияланған, бірақ 1990 жылдардың басынан бері ол "Solitaire Chess" (Шахмат жеке ойнау) нұсқаулық бағанына айналды, онда оқырмандар бір шахмат ойынында жасалған жүргізістерді болжауға шақырылады. Пандольфини сонымен қатар ChessCafe.com ("Сұрақ-жауап жолы") және Chess.com үшін тұрақты мақалалар жазды, екеуі де онлайн қызметтер ұсынады. Дегенмен, оның ең танымал жазбалары – шахмат кітаптарының авторы ретіндегі еңбектері. Пандольфини шахмат ойыны бойынша отыздан астам кітап жазған. Брюс Пандольфинидің кейбір шығармаларының дұрыс еместігі және дереккөздердің жетіспеуі үшін сынға ұшырағаны бар.

Марапаттар мен құрметтер

2011 жылы Пандольфини Америка шахмат журналистерінің даңқ залына енгізілді, ал 2012 жылы Техас университеті (Даллас) оны «Жылдың шахмат оқытушысы» деп таныды.

Жеке өмір

Пандольфини ирланд жазушысы Джеймс Джойстың жанкүйері және 2021 жылға дейін «Улисс» романын 19 рет оқыған.