Кіріспе

Тау Бутис А планетасының орбитасында айналып жүрген ыстық Юпитер.

Ашылу

1996 жылы табылған бұл планета – Күннен тыс планеталардың алғашқыларының бірі. Ол Пол Батлер және оның командасы (Сан-Франциско планеталарды іздеу жобасы) Тау Бу (HR 5185) жұлдызының орбитасында табылды. Тау Бутис b өте массивті, оның ең кем массасы Юпитерден төрт есе артық. Ол жұлдызды «шамылғы орбитасы» деп аталатын орбитада айналып, жұлдыздан Меркурийдің Күннен бір жетіден кем қашықтықта орналасқан. Бір орбиталық айналымды толықтыруға 3 күн 7,5 сағат жұмсалады. τ Бу Күннен ыстық және үлкен болғандықтан және планетаның орбитасы өте кішкентай болғандықтан, ол ыстық деп есептеледі. Егер планета толығымен сұр түсті болса, парниктік эффект немесе толқындық әсерлер болмаса және Бонд альбедосы 0,1 болса, температура шамамен 1600 К-қа жетер еді. Тау Бутис b көптеген белгілі «қызыл Юпитерлерден» гөрі массивті болғандықтан, ол бастапқыда сәтті болмаған қоңыр жұлдыз болған деген болжам бар, ол үлкен серік жұлдызының ыстығынан атмосферасының көп бөлігін жоғалтқан болуы мүмкін. Алайда, мұндай жағдай өте күмәнді. Дегенмен, осындай процесс HD 209458 b планетасында анықталған. 1999 жылдың желтоқсан айында А. Кэмерон басқарыған топ планетадан шағылған жарықты анықтағанын хабарлады. Олар планетаның орбитасы 29° бұрышпен еңкейгенін және планетаның абсолютті массасы Юпитерден шамамен 8,5 есе көп екенін есептеді. Сондай-ақ, планета көк түсті болуы мүмкін деген пікір айтылды. Өкінішке орай, олардың байқаулары расталмады және кейіннен жалған екені дәлелденді. Жұлдызбен толқындық байланыс болжамынан жақсы нәтиже алынды, онда жұлдыз 40 градус бұрышпен айналады; Басқа команда 47-6+7 бұрышын және 1600 К массасын анықтады. Ол (HD 179949 b сияқты) HD 209458 b-ден (бұрынғы болжам бойынша 1392 K) және тіпті HD 149026 b-ден (альбедосы 0,3 болғанда 1540 K болжанып, кейін 2300 K-қа дейін өлшенді) ыстық болуы керек. Тау Бутис b-нің болжанған Сударский класы V; бұл альбедоның жоғары шағылыстыру қабілетіне ие болуын, яғни 0,55-ке тең болуын білдіреді. Ол «VLTI Spectro Imager құралымен жақын инфрақызыл сипаттамалауға» кандидат ретінде қарастырылды. 2021 жылы атмосфераны сипаттауға қатысты зерттеулер Юпитердегіге ұқсас көміртегінің көп болуын көрсетті, ол сутек-гелий атмосферасында 0,35% көміртек монооксидінің көлемдік қоспасы түрінде кездеседі. Судың жоғарғы шегі 2 миллионнан кем (күн құрамы үшін күтілетіннің 0,72%) деп бағаланды. 2020 жылы Тау Ботис жүйесінен 14,30 МГц жиіліктік диапазонда радиоэмиссия анықталды, бұл Тау Ботис b планетасының полюстерінен шығатын циклотрон сәулеленуімен байланысты болуы мүмкін, бұл планетаның магниттік өрісінің белгісі.