Tungsram – Венгрияда 1896 жылы құрылған шамдар мен электроника өндіруші компания. Tungsten және Wolfram металдарынан шамдар жасаған тарихы, патенттері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Tungsram – Венгрияда орналасқан, шамдар мен электроника өнімдерімен танымал өндіріс компаниясы. 1896 жылы Újpest қаласында (қазір Будапешт, Венгрияның бір бөлігі) құрылған бұл компания бастапқыда телефондар, сымдар және коммутаторлар шығарды. "Tungsram" атауы – шамдардың жіпшелерін жасауға қолданылатын металлдың екі атауы, тунгстен (tungsten /tʌŋstən/) және вольфрам (wolfram /wʊlfrəm/) сөздерінің қосылуынан пайда болған. 1945 жылы коммунистік үкімет компанияны ұлттандырғанға дейін, ол американдық General Electric және RCA компанияларынан кейін әлемдегі шамдар мен радиотрубкаларды өндіруші үшінші ірі компания болды.
Tungsram was a manufacturing company located in Hungary and known for their light bulbs and electronics. Established in Újpest (today part of Budapest, Hungary) in 1896, it initially produced telephones, wires and switchboards. The name "Tungsram" is a portmanteau of tungsten ('/t//ʌ//ŋ//s//t//ən/ TUNGstən) and wolfram ('/w//ʊ//l//f//r//əm/ WUULfrəm), the two common names of the metal used for making light bulb filaments. Before becoming nationalized by the Communist government in 1945, the company was the world's third largest manufacturer of light bulbs and radiotubes, after the American General Electric and RCA companies.
Тарих
1904 жылдың 13 желтоқсанында мажар ғалымы Сандор Юст пен хорват Франьо Ханаманға көміртекті шамдарға қарағанда ұзақ қызмет ететін және жарық беретін әлемдегі алғашқы вольфрам жіпшелі шамға мажарлық No. 34541 патент берілді. Осы өнертапқыштар өз патенттерін компанияға лицензиялады, ол вольфрам шамдарының атауымен белгілі болды және бүгінгі күнге дейін көптеген еуропалық елдерде Tungsram шамдары деп аталады. 1934 жылы Tungsram Имре Бродидің криптон газымен толтырылған шамдарға патентін енгізіп, шамның қызмет ету мерзімін ұзартты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде радио түтікшелерін жаппай өндіру басталды, бұл компанияның ең табысты бөліміне айналды. 1937 жылдың наурыз айында Tungsram зертханасында тұрақсыз кескіндердің (Tungsram тауарлық белгісі және Микки Маус) алғашқы тәжірибелік теледидар хабарлары басталды, бастапқыда кадр жиілігі (FPS) төмен болды. Компания әзірлеген зарядты сақтау видеокамерасының көмегімен 1937 жылдың маусым айында Újpest-тегі тәжірибелік теледидар хабар тарату станциясында үздіксіз бейне берудің табысты сынағы жүргізілді. Венгрия физигі Золтан Бай және Дьердь Сигети 1939 жылы Венгрияда SiC негізіндегі жарықтандыру құрылғысын патенттеді, борон карбидін қолдану мүмкіндігімен, бұл құрылғы қоспаларға байланысты ақ, сары ақ немесе жасыл ақ түс шығаратын. Британдық Tungsram Radio Works соғысқа дейінгі кезеңде венгр Tungsram компаниясының еншілес кәсіпорны болды. 1990 жылы General Electric Tungsram компаниясының басым үлесін сатып алып, алты жыл ішінде кәсіпорынға 600 миллион доллар инвестициялады және оның барлық қызметін қайта құрылымдады. Бұл Орталық және Шығыс Еуропадағы АҚШ-тың ең ірі өндірістік инвестициясы болды. Содан кейін Tungsram General Electric компаниясының еншілес кәсіпорны ретінде жұмыс істеді, ал атауы тек бренд ретінде сақталды. 2018 жылдың ақпанында GE Hungary компаниясының бас директоры Йорг Бауэр GE-дің Еуропа, Таяу Шығыс, Африка және Түркиядағы жарықтандыру бизнесін, сондай-ақ оның жаһандық автокөлік жарықтандыру бизнесін сатып алуға келісті. Кәсіпорын қайтадан Tungsram Group деген атпен жұмыс істеуін жалғастырады. 2020 жылдың ақпанынан бастап компанияның бизнес серіктестері Ференц Лист халықаралық әуежайында орналасқан, конференц-залдары бар жаңа Tungsram Lounge-ын пайдалана алады. 2022 жылдың сәуір айында Tungsram 1600 қызметкерін жұмыстан босатты, ал мамыр айында банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Қараша айында алты айлық қорғау мерзімінің соңына таяп, кредиторларымен келісімге келе алмағанын және осылайша таратылатындығын жариялады. Тарату процесінің аясында Залагерскег зауыты Scintilla Fémalkatrész Kft. деген атпен жұмысын жалғастыру туралы шешім қабылданды.
On 13 December 1904, Hungarian Sándor Just and Croatian Franjo Hanaman were granted Hungarian patent no. 34541 for the world's first tungsten filament bulb that lasted longer and produced brighter light than a carbon filament. The co inventors licensed their patent to the company, which came to be named Tungsram after the eponymous tungsten incandescent bulbs, which are still called Tungsram bulbs in many European countries. In 1934, Tungsram incorporated a patent by Imre Bródy for bulbs filled with krypton gas, providing for a longer bulb lifetime. During World War I mass production of radio tubes began and became the most profitable division of the company. In March 1937, the first television experimental broadcasts of still images (Tungsram trademark and Mickey Mouse) began in the Tungsram laboratory, initially with low FPS. With the help of the charge storage video camera developed by the company, a successful continuous motion picture transmission was already tested in an experimental TV broadcasting station at Újpest in June 1937. Hungarian physicist Zoltán Bay together with György Szigeti pre empted led lighting in Hungary in 1939 by patented a lighting device based on SiC, with an option on boron carbide, that emitted white, yellowish white, or greenish white depending on impurities present. British Tungsram Radio Works was a subsidiary of Hungarian Tungsram in pre war days. In 1990, General Electric acquired a majority stake in Tungsram and over six years invested $600 million in the venture, thoroughly restructuring every aspect of its operations. To date, this has been the largest manufacturing investment by a U. S. firm in Central and Eastern Europe. Thereafter Tungsram operated as a subsidiary of General Electric and the name merely was retained as a brand. As of February 2018, the CEO of GE Hungary, Jörg Bauer agreed to buy GEʼs lighting business in Europe, the Middle East, Africa and Turkey, as well as its global automotive lighting business. The business continues to operate again under the name Tungsram Group. Since February 2020, the business partners of the company have been able to use the recently opened Tungsram Lounge at the Ferenc Liszt International Airport with conference rooms. In April 2022, Tungsram laid off 1600 employees and then in May they filed for bankruptcy protection. In November nearing the end of the six month protection period they announced they had been unable to come to an agreement with their creditors and were thus going into liquidation. As part of the liquidation process it was decided the Zalaegerszeg plant would continue to operate under the name Scintilla Fémalkatrész Kft.