Кіріспе
Санның цифрларының қосындысы
Математикада, белгілі бір сандық жүйедегі натурал санның цифрларының қосындысы – оның барлық цифрларының қосындысы. Мысалы, ондық санның цифрларының қосындысы:
In mathematics, the digit sum of a natural number in a given number base is the sum of all its digits. For example, the digit sum of the decimal number would be
Теріс бүтін сандарға кеңейту
Цифрлік сома қол қойылған цифрлық өрнектерді пайдалану арқылы теріс бүтін сандарға дейін кеңейтілуі мүмкін, осы арқылы әрбір сан бейнеленеді.
Қолданбалар
Ондық сандық соманың түсінігі сандық түбірмен тығыз байланысты, бірақ олар бірдей емес. Сандық түбір – бұл сандық сома операциясын қайталап қолдану нәтижесінде қалған мән бір таңбалы санға дейін қысқартылғандағы сан. Кез келген нөлдік емес бүтін санның ондық сандық түбірі 1-ден 9-ға дейінгі диапазонды қамтиды, ал сандық сома кез келген мәнді қабылдай алады. Сандық сомалар мен сандық түбірлер жылдамдықпен бөлінгіштікті тексеруге қолданылады: табиғи сан 3-ке немесе 9-ға бөлінеді, егер және тек қана оның сандық сомасы (немесе сандық түбірі) тиісінше 3-ке немесе 9-ға бөлінсе. 9-ға бөлінуді тексеру үшін қолданылатын бұл әдіс «тоғыздық ереже» деп аталады және есептеулерді тексеру үшін «тоғыздықты жою» әдісінің негізі болып табылады. Сандық сомалар сонымен қатар алғашқы компьютерлердің арифметикалық операцияларын тексеру үшін қолданылатын тексеру сомалары алгоритмдерінің құрамдас бөлігі болып табылады. Бұрын, қолмен есептеу дәуірінде, логарифмдердің математикалық кестелерінен алынған 50 цифрдың қосындысын кездейсоқ сандарды жасаудың бір түрі ретінде пайдалану ұсынылған; егер әрбір цифр кездейсоқ деп есептелсе, онда орталық шекті теоремаға сәйкес, бұл сандық сомалардың таралуы Гаусс таралуына жақын болады. Санның екілік көрсетілімінің сандық сомасы оның Хамминг салмағы немесе популяция саны деп аталады; осы операцияны орындау алгоритмдері зерттелген және ол кейбір компьютерлік архитектуралар мен бағдарламалау тілдерінде құрастырылған операция ретінде қосылған. Бұл операциялар криптография, кодтау теориясы және компьютерлік шахмат сияқты есептеу салаларында қолданылады. Харшад сандары олардың сандық сомаларына қатысты бөлінгіштік арқылы анықталады, ал Смит сандары олардың сандық сомаларының жай көбейткіштерінің сандық сомаларымен теңдігі арқылы анықталады.