Кіріспе

Кастровалва – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Худың» 19-шы маусымының бірінші сериясы, ол алғаш рет 1982 жылдың 4-12 қаңтарында BBC1 телеарнасында аптасына екі рет, төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл Питер Дэвисонды Бесінші Доктор рөлінде таныстырған алғашқы толық серия болды. Атауы М.К. Эшердің «Кастровалва» литографиясына сілтеме жасайды, ол Италияның Абруццо аймағындағы Кастровалва қаласын бейнелейді. Сериалда, ғарыз-уақыт саяхатшысы Доктор өзінің басты жауы Мастердің (Энтони Айнли) Доктордың серігі Адриктің (Мэтью Уотерхаус) математикалық қабілеттерін пайдаланып, өлшемдері өзіне-өзі бүктелетін Кастровалва қаласын құру арқылы жасаған тұзаққа түседі. Бұл «Доктор Ху» тарихында сенбі күндері көрсетілмеген алғашқы эпизод болды. Питер Дэвисон Доктор рөлін қабылдағаннан кейін, BBC шоуды 1963 жылдың қарашасынан бері сақталып келген әдеттегі сенбі кешкі уақыттан ауыстыруға шешім қабылдады. Бұл жаңа «Доктор Ху» сериясы үшін, шоу аптасына екі жаңа эпизодты көрсетуге көшті, оның орнына апта күндері кешкі эфирде көрсетілді. «Кастровалва» үшін жаңа эпизодтар дүйсенбі және сейсенбі күндері кешке көрсетілді.

Сюжет

Логополис соңында жаңарудан кейін Бесінші Доктор әлі де осал, ал оның серіктері Адрик, Нисса және Теган оны ТАРДИС-ке апарып жайғастырады. Ішінде Доктордың санасы шашыраңқы, бірақ оны "Zero Room" бөлмесіне апаруын өтінеді. Бұл бөлмеде Уақыт Лордтарының емдеу технологиясы бар, ол оған қалпына келуге көмектеседі. Теган мен Нисса ТАРДИС-те машинаны қалай пайдалану керектігін түсіндіретін терминалды табады. Олар ТАРДИС-ті басқаруға тырысады, бірақ олар алдын ала белгіленген уақыт пен орынға, "Бірінші Оқиғаға", Ұлы Жарылысқа, Қожайын қойған қапқанға үдеп бара жатқанын анықтайды. Адрикті таба алмаған соң, әйелдер Докторды консоль бөлмесіне жеткізеді, ол оларды қалыпты уақытқа қайтару үшін ТАРДИС массасының төрттен бірін шығарып жібереді. Олар көп ұзамай Zero Room шығарылған массаның бөлігі екенін біледі, сондықтан Ниссаның көмегімен Доктор Zero Room есіктерінен уақытша табыт сияқты нөлдік шкаф құрастырады. Теган Кастровалва қалашығы туралы ақпаратты табады, бұл Доктордың жазылуы үшін өте қолайлы орын, және ТАРДИС-ті сонда бағыттайды. Орман ішінде Нисса мен Теган Докторды тасымалдауда қиындыққа тап болып, одан айрылып қалады; Докторды Кастровалваны қорғаған жауынгерлер тұтқындайды, ал әйелдер оның кіреберісіне жету үшін тік жарды өрлеуге мәжбүр болады. Докторға Шардван, кітапханашы, және қарт Портрив күтім көрсетеді, Нисса мен Теган келгенге дейін. Бір түндік ұйықтағаннан кейін олар Кастровалваның ерекше екенін байқайды; егер олар қаладан кез келген шығу арқылы шықса, олар өздерін қаланың белгілі бір алаңында табады, ал Доктордың бөлмесіндегі гобелен сыртқы оқиғаларды өзгертіп, көрсетеді. Доктор олардың "рекурсивті тұйықтама" түсіп қалғанын, ал Кастровалва жалған екенін түсінеді. Портрив өзін Қожайын деп таныстырып, тұтқындалған Адрикті көрсетеді. Қожайын Адриктің математикалық генийін пайдаланып Кастровалваны жасады, сондай-ақ ТАРДИС-ті өзгертті, оларды осы жерге жеткізген консольдағы терминалды құрды. Кастровалваның нағыз табиғатын түсінген Шардван люстрадан торға секіріп, оны бұзып, Адрикті босатады және Кастровалваның құлауына себеп болады. Барлығының жоғалып бара жанын көріп, Қожайын ТАРДИС-ке қашады. Доктор мен оның серіктері қаладан қашып шығады. Қожайын тұтқындалып, қала өзіне құлағанда қашып құтыла алмайды. Уақыт саяхатшылары ТАРДИС-ке оралғанда, Доктор өзінің жаңару процесінен толыққанды айыққандығын мәлімдейді.

Жалғастығы

Ол әлі де бағдары шашыраған күйде, Доктор Адрикті "Бригадир" және "Джейми" деп, Теганды "Викки" және "Джо" деп атады, Романаны, Мұз сауытты жауынгерлерді және K 9-ды көбінесе жанындағыдай еске алады, сондай-ақ оның бұрынғы төрт бейнесіне тән мінез-құлықтарын немесе сөздерін қолданады.

Қалыптастыру жазбалары

Қожайынның маскировкасын жасыру мақсатында 3-бөлімде Портрив рөлі "Тони Айнлидің" анаграммасы болған "Нил Тойнайға" жатқызылды. Бұл идеяны Фиона Каммингтің күйеуі, кейін "Доктор Кто" сериалының өндіріс жетекшісі болған Иан Фрейзер ұсынған. Майкл Ширд бұрын "Көметтің қасіреті" (1966), "Зұлымның санасы" (1971), "Марстың пирамидалары" (1975) және "Көрінбейтін жау" (1977) атты эпизодтарда ойнаған, ал кейін "Далектерді еске алу" (1988) эпизодында пайда болды.

Сыртқы сілтемелер

Кастровальва – голланд суретшісі М. К. Эшердің алғашқы литографиясының атауы. Бұл сериядағы қаланың дизайны Эшердің кейінгі көптеген туындыларындағы мүмкін емес жағдайды көрсетеді. Оқиғаның негізінде Эшердің көптеген өнер туындыларында бейнеленген математикалық рекурсия принципі жатыр. Эшердің литографиясында Италиядағы тік беткейде орналасқан қала бейнеленген, бұл «Пеладонның қарғысы» (1972) сияқты, бірақ өзінің суретінде оқиғаның парадокстарын көрсететін ештеңе жоқ. «Бірінші оқиға» ғаламның пайда болуындағы Ұлы жарылысқа сілтеме жасайды. Дегенмен, бұл оқигада ол бірнеше рет «галактиканың жаратылуы» деп сипатталады, ал ғалымдар бұл алғашқы жұлдыздар пайда болуына дейін сутегінің біртіндеп бірігу процесі екенін, драмалық ғарыштық құбылыс емес деп санайды.

Үй медиасы

Кастровалва 1992 жылдың наурыз айында VHS форматында жарық көрді (Том Бейкердің соңғы "Логополис" әңгімесімен бірге). Эндрю Скиллетер салған мұқабасы Эшердің "Туыстық қатынас" гравюрасынан шабыттанды. Сериал 2007 жылдың 29 қаңтарында "Жаңа бастамалар" жинағындағы DVD-де "Останың қайта оралуы" трилогиясының бір бөлігі ретінде, "Тракеннің сақшысы" және "Логополис" фильмдерімен бірге шықты. Сериал 2010 жылдың 20 қазанында Doctor Who DVD Files жинағының 47-ші нөмірінде жарық көрді. Сериал 2018 жылдың желтоқсан айында "The Collection Season 19" жинағының бөлігі ретінде Blu-ray форматында шығарылды. Ол жаңартылған, қосымша визуалды эффекттермен бірге ұсынылды.