Кіріспе

Гуянадағы өзен – Демерара өзені, Гуянаның шығысында орналасқан. Ол елдің орталық жаңбырлы ормандарынан басталып, Атлант мұхитына дейін 346 шақырымға солтүстікке қарай ағып жатыр. Гайананың ең ірі теңіз порты және астанасы – Джорджтаун, өзен сағасының шығыс жағалауында орналасқан. Өзен, батыс жағалаудағы Эссекибо аралдары мен Батыс Демерараны (3-аймақ) шығыстағы Демерара-Махайкадан (4-аймақ) бөліп тұрады. "Демерара" атауы аравак тіліндегі "Имменари" немесе "Думаруни" сөздерінен шыққан, бұл "хат ағашының өзені" (Brosimum guianense ағашы) деген мағынаны білдіреді.

Ерекшеліктері

Демерара сағасы тар және ағысы жылдам. Бұл су ағынының әсерінен мұхитқа дейін 5-6 метр тереңдікте тікелей арна сақталады. Өзеннің күңгірт қоңыр түсі негізінен өзеннің жоғары жағынан күшті ағынмен әкелінген көп мөлшердегі лайдың нәтижесі болып табылады. Осы ағындар соншалықты күшті, теңіз Демерараның қоңыр түсін ұзаққа созылған қашықтыққа дейін сақтап қалады. Демерара өзенінің салалары: Хаяма өзені, Куруабару өзені, Хаяква және Хаянари салалары. Инвер, Борсселен және Бисен аралдары сағадан басталады. Борсселен бұрын Голландияның Демерара астанасы болған.

Тасымалдау және пайдалану

Демерараның ені мен тереңдігі 5000 тоннаға дейінгі теңіз кемелеріне Линденге дейін (аузынан 105 км қашықтықта), ал кіші кемелерге Малалиге дейін (аузынан 245 км қашықтықта) жүзуге мүмкіндік береді. Малалиден әрі көптеген таяздықтар өзен жоғары қарай саяхаттауды мүмкін емес етеді. Жүзбелі көпір, Демерара порты көпірі, Джорджтауннан оңтүстікке қарай 6 км (4 миль) жерде, Питер Холлдан (шығыс Демерара жағалауы) Шун Ордқа (батыс Демерара жағалауы) дейін созылады. Өзен жағасында осы атпен аталатын голланд колониясы орналасқан. Осы колония қазірге дейін гүлдеп келе жатқан қант құмы индустриясын құрды. Демерара аймағында боксит те өндіріледі, ал Линден маңызды экспорт орталығы болып табылады.