Кіріспе

Статистикалық тест
Статистикада Уолд тесті (Абрахам Уолдтың есімімен аталған) статистикалық параметрлерге қатысты шектеулерді бағалау үшін қолданылады. Бұл тест, нөлдік гипотеза бойынша, шектеусіз бағалау мен гипотезалық мәні арасындағы салмақталған қашықтыққа негізделген, мұнда салмақ – бағалаудың дәлдігін көрсетеді. Интуитивті тұрғыдан алғанда, салмақталған қашықтық неғұрлым үлкен болса, шектеудің дұрыс болу ықтималдығы соғұрлым төмендейді. Уолд тесттерінің шекті үлгілік таралуы көбінесе белгісіз болғанымен, нөлдік гипотеза жағдайында асимптотикалық χ2 таралуына ие, бұл дерек статистикалық маңыздылықты анықтау үшін пайдаланылады. Лагранж көбейткіші тесті және ықтималдық қатынасы тестімен бірге Уолд тесті гипотезаларды тексерудің үш классикалық әдісінің бірі болып табылады. Уолд тестінің басқа екеуіне қарағанда артықшылығы – тек шектеусіз модельді бағалауды қажет етуі, бұл ықтималдық қатынасы тестімен салыстырғанда есептеу жүктемесін азайтады. Дегенмен, маңызды кемшілігі (шекті үлгілерде) нөлдік гипотезаның ұсынылу тәсіліне байланысты өзгермейді; яғни, сызықтық емес параметрлік шектеудің алгебралық түрде эквивалентті өрнектері тест статистикасының әртүрлі мәндеріне алып келуі мүмкін. Бұл Уолд статистикасы Тейлор қатарының кеңеюінен туындайды, ал эквивалентті сызықтық емес өрнектерді жазудың әртүрлі тәсілдері сәйкес Тейлор коэффициенттерінде маңызды айырмашылықтарға әкеледі. Хоук-Доннер эффектісі деп аталатын тағы бір аберрация биномдық модельдерде, егер бағаланған (шектелмеген) параметр параметр кеңістігінің шекарасына жақын болса, мысалы, есептелген ықтималдық нөлге немесе бірге өте жақын болса, пайда болуы мүмкін. Бұл жағдайда Уолд тесті шектеусіз және шектелген параметр арасындағы қашықтыққа қатысты монотонды өсімді қамтамасыз етпейді.

Математикалық егжей-тегжейі

Вальд сынағы бойынша, шектелмеген ықтималдық функциясының ең жоғарғы мәнін қамтамасыз ететін аргумент ретінде анықталған бағалау, гипотезалық мәнмен салыстырылады. Атап айтқанда, квадрат айырмасы логарифмдік ықтималдық функциясының қисықтығымен салмақталған.

Қайта параметрлеуге өзгеріссіздігі

Варианстың жуық шамасын қолданудың кемшілігі бар, ол Вальд статистикасы гипотезаның сызықтық емес түрлендірілуіне/қайта параметрлендірілуіне инвариант емес: сұрақ қалай қойылғанға байланысты, бірдей сұраққа әр түрлі жауап бере алады.