Кіріспе
Шотланд сәулетшісі Уильям Берн (20 желтоқсан 1789 – 15 ақпан 1870) – шотланд сәулетшісі. Ол 20 жасынан бастап 81 жасқа дейін көптеген маңызды тапсырмаларды орындады. Берн түрлі стильдерде құрылыс салған және шотланд барондық өркендеуінің негізін қалаушы болды, бұл кезең шотланд архитектурасының алтын ғасыры деп есептеледі.
William Burn (20 December 1789 – 15 February 1870) was a Scottish architect. He received major commissions from the age of 20 until his death at 81. He built in many styles and was a pioneer of the Scottish Baronial Revival, often referred to as the golden age of Scottish architecture.
Өмір
Бёрн Эдинбургтегі Роуз-стритте сәулетші Роберт Бёрн мен оның әйелі Джанет Паттерсонның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол олардың он алты баласының төртіншісі еді. Білімін Эдинбургтың Ескі қаласындағы Жоғары мектепте алды. 1808 жылы Лондонда сэр Роберт Смиркпен оқуға түсті. Осы жерде ол C. R. Cockerell, Henry Roberts және Lewis Vulliamy-мен бірге Лоутер қамалын салуға қатысты. Смиркте оқығаннан кейін, Бёрн 1812 жылы Эдинбургке оралды. Ол отбасылық құрылысшылардың ауласында өз ісін құрды. Оның алғашқы тәуелсіз тапсырмасы Ренфруширде болды. 1812 жылы Гринкоктағы биржалық жиналыстар залын жобалады. Әкесі оған Солтүстік Литте шіркеу салуды тапсырды; осы тапсырма оның мансабын дамытып, атақ әкелді. 1816 жылы Бёрн Роберт Адамның аяқталмаған университетін аяқтау конкурсына қатысты. Конкурста Уильям Генри Плейфэйрге жеңіліп қалды. Содан бастап Бёрн елдік үйлерді жобалай бастады. 1827 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, бұл сәулетші үшін сирек кездесетін жағдай еді, оны Джеймс Скене ұсынды. 1825 жылы ол Дэвид Брайс деген шәкірт алды. 1841 жылы олар серіктес болды. Брайс Шотландиядағы кеңсеге, ал Бёрн Страттон-стриттегі Англия кеңсесіне жетекшілік етті. 1844 жылдан бастап ол Лондонда жұмыс істеді, онда ол өзінің туысы Джон Маквикар Андерсонды серіктес етіп алды. 1830 жылдары ол Жаңа қаладағы Джордж-стриттегі 131-үйдің мекенжайында тұрып, жұмыс істеді. 1850 жылға қарай Шотландиядағы кеңсе әлдеқайда табысты болды, соның салдарынан серіктестік аяқталды. Бёрн көптеген стильдердің шебері болды. Ол Шотландия барондық стилінің қайта жандануының алғашқы өкілдерінің бірі болды, оның ең танымал жұмыстары – Хелен мұнарасы (1848), Каслвелл қамалы (1856) және Балинтор қамалы (1859).
Фримасондық
Бэрннің қай жерде масон болғаны белгісіз, бірақ ол 1827 жылдан 1844 жылға дейін Шотландияның Ұлы ложасының Бас сәулетшісі болды, ал оның шәкірті Дэвид Брайс "бірлескен" Бас сәулетші болып тағайындалды. Екеуі де 1849 жылға дейін Шотландияның Ежелгі, еркін және қабылданған масондарының Ұлы ложасында бірлесіп қызмет етті. Одан кейін Дэвид Брайс 1876 жылға дейін жеке Бас сәулетші болып қызмет етті.
Өлім
Бёрн 1870 жылы 80 жасында Лондонның Пикадиллидегі 6 Страттон көшесінде қайтыс болды және Кенсал Грин зиратында, Англикан шіркеуіне солтүстік-батыс жақтан баратын жолдың жиегінде жерленген.
Шығармалары
Бёрн өнімді сәулетші болды және әртүрлі стильде жұмыс істеуге дайын еді. Ол негізінен Шотландияда, сондай-ақ Англия мен Ирландияда шіркеулер, қамалдар, қоғамдық ғимараттар, шағын үйлер (600-ға дейін), ескерткіштер және басқа да құрылыстарды жобалады. Оның жұмыстарының ішінде: