Кіріспе
Баяғыштардың түрі Диңгисо (Dendrolagus mbaiso), сондай-ақ бондегезу немесе бакага деп те аталады, бұл – жойылып бара жатқан, ұзын құйрықты баяғыш, ол тек Жаңа Гвинея аралының батысындағы (Индонезияда) таулы ормандарда ғана кездеседі. Бұл ағаш кенгуруларының (Dendrolagus туысы) бір түрі, олар Австралия мен Жаңа Гвинеяға тән сүтқоректілер және жапырақтармен немесе басқа өсімдік заттарымен қоректенеді. Ол кенгурулармен бірге макроподидтер (Macropodidae) отбасының құрамына кіреді және көптеген басқа баяғыштар сияқты балаларын қалтасында көтереді. Жергілікті мони халқы үшін қасиетті саналса да, ол аң аулау және орта тұру ортасының жоғалуынан әлі де қауіпте.
The dingiso (/d//ɪ//ŋ/'/ɡ//iː//z//oʊ/) (Dendrolagus mbaiso), also known as the bondegezou or bakaga, is an endangered, long tailed marsupial found only in mountain forests on the west of the island of New Guinea (in Indonesia). It is a species of tree kangaroo (genus Dendrolagus), which are mammals native to Australia and New Guinea that feed on leaves or other plant matter. It belongs to the macropodid family (Macropodidae) with kangaroos, and carries its young in a pouch like most other marsupials. Though sacred to the local Moni people, it is still threatened by hunting and habitat loss.
Тарату
Бауқұрттар Орталық Папуадағы Судирман жотасының және Батыс Жаңа Гвинеядағы Папуа таулы аймағының субальпій ормандарында тіршілік етеді. Олар ағаш шебінің төменгі жағында, белгілі бір биіктікте мекендейді. Бұл түр алғаш рет 2009 жылы BBC деректі телехикаясының Оңтүстік Тынық мұхиты сериясының бір бөліміне түсірілді, бұл үшін жергілікті Мони тайпасымен 11 күн іздеу жұмыстары жүргізілді. IUCN қауіп төндіретін түрлердің қызыл тізімінде көрсетілгендей, динисо мохты ормандар мен бұталы жерлерде қоныстанады және "қиын өңірлерде кездеседі".
The species was first filmed for an episode of the BBC documentary South Pacific TV series in 2009, after 11 days of searching with local Moni tribesmen. According to the IUCN Red List of Threatened Species, the dingiso inhabits mossy forests and shrubland and is "found in rugged areas".
Сипаттама
Дингзисоның ерекше қара және ақ түсті жүні, ақ ішкі жағы, қара басы, арқасы және аяқ-қолдары болады. Басқа ағаш кенгуруларынан өзгеше, ол ағаштарда аз уақыт өткізеді.
Таксономия
Dendrolagus mbaiso 1995 жылы Австралия музейінің зоологы Тим Фланнери, индонезиялық зоолог Боэди және австралиялық антрополог Александра Сзалай ғылымға ресми түрде таныстырды.
Мінез-құлық
IUCN-нің қауіп төндіретін түрлердің қызыл тізімінде дингзисо көбінесе құрлықта тіршілік етеді және "өте жайлы" деп сипатталған.