Кіріспе

Париж 2012 – 2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарын Парижде өткізуге жасалған сәтсіз тыраша. 2005 жылдың 6 шілдесінде Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) 54–50 есебімен дауыс беріп, Лондон 2012 тырашасын жеңісші деп жариялады. Франция астанасының 2012 жылғы Олимпиада ойындарын ұтып алмауы, бұған дейін жасалған Париж 2008 және Париж 1992 тырашаларының да сәтсіз аяқталғандығынан кейін болды.

Париж-2012 комитеті

Франция Ұлттық Олимпиада комитеті, Париж қаласы, Иль-де-Франс аймағы және Франция мемлекеті "Париж Иль-де-Франс 2012" деп аталған қоғамдық мүдделер тобын құрды. Париж қаласының мэрі Бертран Деланоэ төрағалық еткен бұл топ Париждің кандидатурасын қолдауға және насихаттауға жауапты болды.

Күндері

Париж ұйымдастыру комитеті ойындарды 2012 жылдың 27 шілдесінен 12 тамызына дейін өткізуді ұсынды. Бұл мерзім спортшылар үшін ең қолайлы климаттық жағдайларды қамтамасыз етеді.

Қаржылық

Париж Олимпиаданы ұйымдастыру комитетінің (OCOG) ойындарды өткізуге және дайындауға 2,65 миллиард АҚШ доллары қажет екенін ұсынды. OCOG есебінен тыс бюджетке ойындарға арналған 2,2 миллиард АҚШ доллары және ұзақ мерзімді жобалар бойынша жалпы инфрақұрылымды жақсартуға тағы 6 миллиард АҚШ доллары кіреді. Ойындар үшін 16 қосымша нысан (оның ішінде 11 уақытша) салынуы жоспарланған.

Олимпиадалық отты эстафета

2012 жылы Париж Олимпиадасының шырағы 100 күн бұрын, ашылу салтанатына дейін басталады. Шырақтың жолы Олимпиададан, Грекиядан Францияның Иль-де-Франс аймағы мен Париж қаласына дейін жалғасады. Бұл маршрут Олимпиада жарыстарын қабылдайтын Франция қалаларын (Ла-Рошель, Марсель, Лион, Нант және Ленс) және Францияның басқа да ірі қалаларын қамтиды. Ол елдің ландшафттары мен мәдениетінің әртүрлілігін көрсетуге, сондай-ақ Ойындарға қатысатын халықаралық қонақтарды құрметтеуге арналған еді. Шырақтың эстафетасы Франция бойынша миллиондаған балалар мен ересектерге қуаныш сыйлап, Ойындарды тамашалауға немесе олардың бір бөлігі болуға ынталандыратын халықаралық мерекелеудің бастауы болды. Шырақтың маңызды бөлігі Франциядан тыс жерлерде өтеді. Бұл халықаралық маршрут Халықаралық Олимпиада комитесімен (ХОК) бірлесіп ұйымдастырылуы тиіс. Францияның барлық 13 аймағындағы шырақ эстафетасының мерекелік шараларының барлық бағдарламаларының мәліметтері 2011 жылдың қаңтарында, ең ертесінде ұсынылуы керек еді.

Бұрынғы ұсыныстар

Бұл соңғы жылдары Париж Олимпиада ойындарын қабылдау құқығын үшінші рет сұрап отыр. 1986 жылы Барселона 1992 жылғы Ойындарды өткізуге таңдалды; алайда Франция кейіннен Альбертвиллде 1992 жылғы Қысқы ойындарды ұйымдастыруға ие болды. 2001 жылы Пекин 2008 жылғы Ойындарға таңдалды; Париж Пекин мен Торонтодан (Канада) кейін үшінші орынға ие болды.

Лондонмен бәсекелесу

2012 жылғы Олимпиада ойындарын Лондонда өткізу туралы ХОК-тың шешімі Франция үшін ауыр соққы болды, себебі бұл Париждің соңғы жиырма жылда Олимпиада ойындарын қабылдауға жасаған үшінші сәтсіз тырабы еді. Париждің 2012 жылғы өтінімінде Францияның спортқа деген махаббаты мен құштарлығына ерекше мән берілді. Ойындарды өткізуге жасаған екі бұрынғы тырабынан кейін көптеген адамдар Париж өзінің қателіктерінен сабақ алды және оңай сынға түспейтін күшті өтініш ұсынады деп сенді. Бұл процесс барысында да солай болды, өйткені Париж көбінесе жеңіске жететін фаворит саналды. Дегенмен, соңғы шешім Ұлыбритания мен Францияның ең ірі қалалары – Лондон мен Париж арасында болды, екі елдің де тарихында бәсекелестік қарым-қатынасы бар еді. 2012 жылы Париж немесе Лондонды таңдау да тарихи маңызы бар болар еді, өйткені екі қаланың бірі Олимпиада ойындарын үш рет қабылдаған алғашқы қала болар еді (Лондон 1908 және 1948 жылдары, ал Париж 1900 және 1924 жылдары қабылдаған). Париждің Олимпиада ойындарын қабылдаудан тағы да бас тартуына француз астанасында үлкен ашу-ыза туды. Француз спорт жанкүйерлерінің арасында күмәндік сезімі тарады, олар әрқашан жеңіске жететініне сенімді болған. Бұл британ астанасына Олимпиада ойындарын ұсыну және қабылдау бойынша 100% көрсеткішті сыйлады. Бұл олардың бұрынғы өтініштері де сәтті аяқталғандықтан, ал Париж қазіргі уақытта Олимпиада ойындарын ұсыну және қабылдау бойынша 40% көрсеткішке ие.

Кейінгі оқиғалар мен болашақ ұсыныстар

Париж 2024 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өткізу үшін сәтті үміткерлік білдіргеннен кейін, осы іс-шараны қабылдайды. Олар 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына үміткер болуды қарастырған, бірақ 2024 жылға дейін күтуге шешім қабылдады. 2024 жылы қабылдау Париждің 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдағанына 100 жыл толуын білдіреді, бұл олар қабылдаған соңғы рет болды. Париж 2024 жылы Олимпиаданы үш рет қабылдаған екінші қала болады. Лондон 2012 жылы үш рет қабылдаған алғашқы қала болды. Лос-Анджелес 2028 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдағанда Олимпиаданы үш рет қабылдаған үшінші қала болады. Лондонның 2012 жылғы ойындары Париждің 2012 жылдан кейін жақын арада Олимпиаданы қабылдауының ықтимал еместігін көрсетті. Бұл Париждің Лондонға жақын орналасуымен және Олимпиада ойындарының сегіз жылдың ішінде екі рет Еуропада өткізілуімен байланысты болды (мысалы: Афина 2004). Париж 2024 жылғы Олимпиаданы қабылдаған кезде, Лондонның 2012 жылғы Олимпиаданы қабылдағанына он екі жыл толады. 2014 жылдың 15 қазанында премьер-министр Мануэль Вальс қаланың 2025 жылғы Әлемдік көрмесіне үміткер болатынын мәлімдеді, бұл Париждің енді Олимпиадаға өтінім бермейтініне қатысты алаңдаушылықтарды тудырды. Алайда, қалалық шенеуніктердің ешқайсысы бұл 2024 жылғы Олимпиадаға Париждің үміткерлігіне әсер ететінін айтқан жоқ. 2014 жылдың 8 қарашасында Париж мэрі Анн Идальго 2024 жылғы Олимпиадаға қатысу мүмкіндігін сақтандырып қарады, қаланың өзін ұйымдастырушы ретінде ұсына алмауы мүмкін екенін айтып: "Біздің қазіргі қаржылық және бюджеттік жағдайымыз маған бұл үміткерлікті жасаймын деп айтуға мүмкіндік бермейді". Ол сондай-ақ 2028 жылғы жазғы Олимпиадаға үміткер болу мүмкіндігі туралы да айтты. 2015 жылдың 13 сәуірінде Париж кеңесі ресми түрде дауыс беріп, кандидатураны мақұлдады, осылайша Парижді ресми өтініш беруші етті. Дегенмен Париж 2024 жылғы Олимпиадаға қатысуға бел буды және қала әкімінің күшті қолдауын алды.