Кіріспе

7-10 күнге созылатын ауыз қуысының жиі кездесетін жағдайы

Афтальды стоматит немесе рецидивті афтальды стоматит (RAS), көбінесе ауыз жарасы деп аталады, бұл дені сау адамдарда қайталанып тұратын қатерсіз және жұқпалы емес ауыз жараларының (афталар) пайда болуымен сипатталатын жиі кездесетін жағдай. Себебі толыққанды түсіндірілмеген, бірақ түрлі факторлардың әсерінен туындайтын T-лимфоциттерімен қатысатын иммундық жауапқа байланысты, оларға: қоректік заттардың жетіспеушілігі, жергілікті жарақат, стресс, гормоналды әсерлер, аллергия, генетикалық бейімділік, белгілі бір тағамдар, дегидратация, кейбір тағамдық қоспалар немесе SDS сияқты кейбір гигиеналық химиялық қоспалар (тіс пастасында жиі кездеседі) жатады. Бұл жаралар мерзімімен пайда болады және арасында толыққанды жазылады. Көптеген жағдайларда, жеке жаралар шамамен 7-10 күнге созылады, ал жара пайда болу эпизодтары жылына 3-6 рет болады. Көбінесе ауыз қуысының кератинделмейтін эпителий беттерінде пайда болады, яғни тіркелген қызыл иек, қатты таңдай және тілдің дорсалды бетінен басқа жерде, бірақ сирек кездесетін ауыр формалары кератинделген эпителий беттерін де қамтуы мүмкін. Симптомдары жеңіл мазалаудан бастап, тамақтану мен ішуге кедергі келтіруге дейін жетеді. Ауыр формалары әлсіретуі мүмкін, тіпті нашар тамақтану салдарынан салмақ жоғалтуға әкелуі мүмкін. Бұл жағдай өте кең таралған, халықтың шамамен 20% -ы белгілі бір дәрежеде зардап шегеді. Афтальды стоматит – бұл жеке бір жағдай емес, әртүрлі себептері бар жағдайлардың жиынтығы деген пікірлер бар. Сондай-ақ, оның ұзақтығы мен ауырлығы арасында байланыс бар. Темекі татуды тоқтату кейде бұрын зардап шекпеген адамдарда афтальды стоматиттің пайда болуына себеп болуы мүмкін немесе афтальды жаралары бар адамдарда жағдайды нашарлатуы мүмкін. Мүмкін болатын аллергендерге белгілі бір тағамдар (мысалы, шоколад, <!

Болжам

Бұл жағдай бойынша, қандай да бір ауыр денсаулық мәселесі жоқ, және ең маңыздысы, ойық жаралар ауыз қатерлі ісігі емес, сондай-ақ жұқпалы да емес. Дегенмен, афтылар айқын дискомфорт тудыруы мүмкін. Ауырлығы түрліше болады, симптомдары шағын мазасыздықтан мүгедектікке дейін жетеді. Осы себепті, бұл ауыз қуысының шырышты қабығының ең көп кездесетін ауруы. Афтоздық стоматит дүние жүзінде кездеседі, бірақ дамыған елдерде көбірек таралған.

Тарих, қоғам және мәдениет

Ауыздың "афтоздық зақымдары" және "афтоздық ойық жаралары" "Эпидемиялар туралы" трактатында (б.з.д. 4 ғасырда Гиппократ корпусының бөлігі) бірнеше рет кездеседі, бірақ бұл ауыз ойық жарасы кейбір жұқпалы аурудың көрінісі болуы мүмкін, себебі олар эпидемияға ұқсас үлгілерде, қызба сияқты бірдей симптомдармен сипатталған. Афтальды стоматит бұрын қайталанатын герпес симплекс вирусы инфекциясының бір түрі деп есептелген, және кейбір дәрігерлер осы жағдайды "герпес" деп атайды, бірақ бұл себеп дәлелденбеген. "Орын жарасы" деген бейресми термин, әсіресе Солтүстік Америкада, осы жағдайды жалпы сипаттау үшін, осы жағдайдың жеке жараларын немесе осы жағдаймен байланысы жоқ кез келген ауыз жарасын атау үшін қолданылады. "Canker" сөзінің шығу тегіне латын, ескі ағылшын, орта ағылшын және ескі солтүстік француз тілдерінің әсері тиген деп саналады. Латын тілінде "cancer" сөзі "жаман ісік" немесе тура мағынасында "қарапа" (бөлшектелген ісіктерді қарапаның аяқтарымен салыстыруға байланысты) деп аударылады. Орта ағылшын және ескі солтүстік француз тілдеріндегі "chancre" сөзі, қазір көбінесе сифилис үшін қолданылады, сонымен қатар осыған қатысты болуы мүмкін. Бірнеше басқа ауыз ауруларының зақымданулары да афта деп сипатталады, соның ішінде Беднар афтасы (жарақаттанған, травмалық ойық жаралар нәрестелердің қатты таңдайында), ауыз қуысының кандидозы және ауыз және табан ауруы. Егер "афта" сөзі ерекше нақтыланбаса, әдетте қайталанатын афтальды стоматиттің зақымдануларын білдіреді. "Афта" сөзі көбінесе "ойық жара" сөзімен синоним ретінде қарастырылатындықтан, "афтальды ойық жара" термині артық деп саналады. Стоматит – ауыздағы кез келген қабыну процесін білдіретін белгісіз термин, ол ойық жаралармен немесе оларсыз болуы мүмкін. Ол афтальды стоматиттен басқа көптеген жағдайларды сипаттауы мүмкін, мысалы, бұрышты стоматит. Қазіргі кезде ең көп қолданылатын медициналық термин – "қайталанатын афтальды стоматит" немесе жай ғана "афтальды стоматит". Тарихи тұрғыдан, қайталанатын афтозды стоматит немесе оның кіші түрлерін атау үшін көптеген терминдер қолданылған, және кейбіреулері әлі де қолданылуда. Микулицтің афтасы – кішігірім RAS, Саттон синдромы және периадениттің некротикалық қайталануының синонимі. Rembrandt Gentle White тіс пастасының құрамында натрий лаурил сульфаты болмаған және ол "орын жарасынан" азап шегетіндерге арналған деп жарнамаланды. Өндіруші Johnson & Johnson 2014 жылы өнімді тоқтатып, ұзақ жылдар бойы қолданушылардың наразылығын тудырды, содан кейін тіс пастасы eBay аукциондық сайтында бастапқы бағасынан әлдеқайда қымбатқа сатыла бастады.