Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суретте бұрынғы жұмыстың іздерінен көрінетін өзгеріс (итальян тілінен – pentimento, pentimenti) – суретшінің бұрын салған суреттерінің, пішіндерінің немесе сызықтарының өзгертіліп, үстінен жаңа сурет салуы. Кейде, әсіресе ескі мәліметтерде, "pentiment" сөзі де қолданылады.
Alteration in a painting evidenced by traces of previous work
In painting, a ; from the verb pentirsi, meaning 'to repent'; plural pentimenti) is "the presence or emergence of earlier images, forms, or strokes that have been changed and painted over". Sometimes the English form "pentiment" is used, especially in older sources.
Маңыздылығы
Пентименти композицияның бастапқыда элементі, мысалы, бас немесе қол, сәл басқа жерде болғандығын немесе соңғы картинада жоқ элемент бастапқыда жоспарланғандығын көрсете алады. Өзгерістер картинаның астына салынуы мүмкін, немесе бояудың көзге көрінетін қабаттары астыңғы суреттен ерекшеленуі мүмкін, немесе элементтің алғашқы боялған нұсқасы үстінен боялған болуы мүмкін. Кейбір пентименти соңғы картинада мұқият қарағанда көрінеді, ал басқалары кейбір бояулардың ғасырлар бойында артқан мөлдірлігінің арқасында ашылады. Тағы басқалары, әсіресе астыңғы суреттегілер, тек қазіргі заманғы әдістермен – рентген сәулелері, инфрақызыл рефлектография және фотосуреттер арқылы ғана көріледі. Бұл әдістер кейбір пигменттерді, олардың химиялық құрамына байланысты, кейінірек салынған бояу қабаттарымен жабылып қалған күйінде фотоға түсіруге мүмкіндік береді. Мысалы, ақ қорғасын, жиі қолданылатын пигмент, рентген сәулелерімен анықталады, ал көміртекті қара суреттерді инфрақызыл рефлектограммада өте анық көруге болады. Бұл әдістер өнер тарихшыларының білетін пентиментилер санын арттырды және Ян ван Эйктен бастап көптеген ескі шеберлердің туындыларында олардың өте кең таралған екенін растады. Пентименти, әсіресе, белгілі бір картинаның түпкілікті суретшінің алғашқы нұсқасы ма, әлде суретшінің өзінің, оның шеберханасының немесе кейінгі көшірушінің екінші нұсқасы ма, екенін анықтауда маңызды рөл атқарады. Әдетте, екінші нұсқаларда немесе көшірмелерде пентиментидің саны азырақ болады, бірақ бұл әрқашан солай бола бермейді, мысалы, Караваджоның «Лют ойнаушы» картинасында. Рембрандт, Тициан және тағы да көптеген шеберлер сияқты, Караваджо да алдын ала эскиздер жасамай, тікелей кенепке жазғанға ұқсайды. Сондықтан мұндай шеберлердің туындыларында кездесетін пентименти саны табиғи түрде жоғары болады. Басқаша сюжетті көрсететін белгілер, мысалы Пикассоның «Ескі гитарист» картинасында, әдетте пентименти деп сипатталмайды – суретші жаңа туындыны бастау үшін «алдыңғы композициясынан» бас тартқан. Егер композиция кейінірек суретші немесе реставратормен өзгертілген болса, бастапқы композицияны көрсететін белгілер де пентименти деп есептелмейді; өз ойын өзгертуші – бастапқы суретші болуы керек. Пентименти туралы мәліметтер сарапшыларға туындыны көшіруші немесе жалған жасаушы жасаған жоқпынын анықтауға көмектеседі, себебі олар түпнұсқаны өзгертусіз көшіруге бейім.
Pentimenti may show that a composition originally had an element, for example, a head or a hand, in a slightly different place, or that an element no longer in the final painting was originally planned. The changes may have been done in the underdrawing of the painting, or by the visible layers of paint differing from the underdrawing, or by the first painted treatment of the element having been over painted. Some pentimenti have always been visible on the final painting with careful inspection; others are revealed by the increasing transparency that some paint acquires after several centuries. Others, especially in the underdrawing, can only be seen with modern methods such as X rays and infrared reflectography and photographs. These are able to record photographically some pigments, depending on their chemical composition, which remain covered by later paint layers. For example, white lead, a common pigment, will be detected by X ray, and carbon black underdrawings can often be seen with great clarity in infra red reflectograms. These methods have greatly expanded the number of pentimenti art historians are aware of, and confirmed that they are very common in the works of many old masters, from Jan van Eyck onwards. Pentimenti are considered especially important when considering whether a particular painting is the first version by the original artist, or a second version by the artist himself, or his workshop, or a later copyist. Normally, secondary versions or copies will have few if any pentimenti, although this will not always be the case, as in The Lute Player by Caravaggio. Like Rembrandt, Titian and many other masters, Caravaggio seems rarely to have made preliminary drawings but to have composed straight onto the canvas. The number of pentimenti found in the work of such masters naturally tends to be higher. Marks revealing a totally different subject, for example in The Old Guitarist by Picasso, are not usually described as pentimenti – the artist has abandoned his "earlier composition" to begin a new one. In cases where a composition has been changed by a later painter or restorer, marks showing the original composition would not be described as pentimenti either; it must be the original painter who has changed his mind. Evidence of pentimenti may also help experts determine that the work was not created by a copier or forger since they are more likely to reproduce the original without making changes.
Ағылшын тіліндегі қолданысы
Термин көбінесе итальян сөзі ретінде қарастырылады, сондықтан жеке контекстте қолданылатын стильге байланысты курсивпен жазылады. Pentiment (көпше түрі – pentiments) сөзінің толық ағылшынша нұсқасы Гровтың өнер сөздігіне енгізілгенімен, одан да сирек кездеседі. Жекеше және көпше түрі арасындағы шешім де өте икемді: кейбір авторлар тек бір сызықтың өзгеруін pentimenti деп атайды, ал басқалары өзгертілген әр бөлікті жеке pentimento ретінде қарастырады. Pentimento сөзі кейде палимпсест сөзімен мағынасы жақын қолданылады, бірақ қатаң айтқанда, соңғысы – өшіп кеткендіктен қайта қолданылған құжаттар мен парқмаларға қатысты қолданылады.
The term is usually treated as an Italian word and therefore written in italics, depending on the style used in the individual context. The fully anglicised word pentiment (plural pentiments) is much rarer, though included in the Grove Dictionary of Art. The distinction between singular and plural is also rather flexible; some writers refer to a change of just one outline as pentimenti, whilst others treat each area that has been changed as a single pentimento. The word pentimento is occasionally used synonymously with palimpsest, but strictly the latter is used for documents and parchments which, due to fading, have been reused.
Мысалдар
Жак де Норвинстің портреті 1811–12 жылдары Ингрес тарапынан салынған, ол кезде суретші Наполеонның Римдегі полиция бастығы болған. Алғашқыда сол жақтағы перденің орнына кішкентай бағананың үстінде баланың басын бейнелейтін бюст болған. Бұл, мүмкін, Рим патшасы аталған Наполеонның ұлы Наполеон II-нің бюсті болған. Наполеон құлағаннан кейін не Ингрес өзі, не басқа суретші бұл суретті пердемен бояп жапқан деген болжам бар. Бюсті үлкейтілген онлайн фотода ғана көруге болады, оның иегі суретшінің шашының деңгейінде; бағананың жоғарғы бөлігі суретшінің құлағының ортасымен бір деңгейде. Бұл әрқашан (аздап) көрінетін болған, не бояудың уақыт өте келе мөлдірленуінен көрінетін болған. Суретті тамашалаушылардың көпшілігі бұл бюсті ерекше назар салмайынша байқамайды. Қатаң айтқанда, бұл өзгерістерді пентименти деп атауға болмайды, себебі уақыт өткендіктен және өзгерісті басқа суретші жасаған болуы мүмкін. Леонардо да Винчидің "Salvator Mundi" еңбегінде мұндай мысалдардың бірнешеуін кездестіруге болады, ол Кристи аукционында жеке коллекционерге 450 миллион доллардан астамға сатылды. Атап айтқанда, Мәсіхтің оң бас бармағының позы өзгертілген. Караваджоның "Карточный игра" (Карточкалар) атты туындысында оң жақтағы фигураның орнын өзгертетін, инфрақызыл рефлектограммалар арқылы ашылатын бірнеше ұсақ пентименти бар. Бұл сурет туралы пікір алмасуда және оны Баридегі осы тақырыптың басқа нұсқасымен салыстыруда қолданылады. Зурбаранның "Назареттегі үйдегі Мәсіх және Құдай анасы" еңбегінде қара фондық астар салынғаннан кейін ақ матаның мөлшері кеңейтілгені көрсетілген; кеңейтілген аймақ қараңғырақ ақ түсті. Рембрандттың 1654 жылғы "Флора" портретін мысалға келтіруге болады. Сурет Римнің көктем құдайының бейнесін бейнелейді, ол қайтыс болған әйелі Саскиядан үлгі алған деп есептеледі және суретшінің сырғытқан қос қабатты шляпасының пентименти элементтерін қамтиды. 2016 жылы консервация және тазалаудан кейін пентиментилердің табылуы нәтижесінде Куртольд институты Манедің "Le déjeuner sur l'herbe" картинасы туралы пікірін, оның көшірме екендігінен, Луврдегі нұсқаға дейінгі дайындық жұмысы екендігіне өзгертті. Ескі лак алынып тасталғаннан кейін пентиментилер көрінді, оның ішінде әйелдің жалаңаш денесінің арқасының қисығы мен ер адамның бірінің бас киімінің өзгерістері, бұл Куртольд суреті дайындық жұмысы екенін көрсетеді.
A portrait of Jacques de Norvins was painted by Ingres in 1811–12, when the sitter was Napoleon's Chief of Police in Rome. Originally, instead of the curtain at the left, there was a fully painted bust of a boy's head on top of a small column. Probably this was a bust of Napoleon II, Napoleon's son, who was known as the King of Rome. The presumption is that this was overpainted with the curtain after the fall of Napoleon, either by Ingres himself, or another artist. The bust can just be made out in the enlarged online photo, with its chin level with the sitter's hair line; the top of the column was level with the middle of the sitter's ear. These may always have been (just) visible, or have become so by the paint becoming transparent with age. Few viewers of the painting would notice the bust without it being pointed out. Strictly speaking, these alterations might not be described as pentimenti, because of the presumed lapse of time, and because another artist may have made the change. Several examples by Leonardo da Vinci can be found in his Salvator Mundi, which was sold to a private collector for more than $450 million at Christie's. In particular the pose of Christ's right thumb was altered. A work by Caravaggio, The Cardsharps has a number of typical minor pentimenti, altering the position of the figure on the right, which are revealed by infra red reflectograms. These are used in discussing the painting and comparing it to another version of the subject in Bari. Zurbarán's "Christ and the Virgin in the House at Nazareth" shows that the size of a white cloth was expanded after the dark background underpainting had been applied; the expanded area is a darker white. An example by Rembrandt can be found in his 1654 portrait Flora. The painting depicts the Roman goddess of spring, thought to be modelled on his deceased wife Saskia, and has elements of pentimento, in a double hat brim where the artist overpainted. In 2016, as a result of the discovery of pentimenti after conservation and cleaning, the Courtauld Institute changed its opinion on its version of Manet’s Le déjeuner sur l'herbe from that of it being a copy to it being a preparatory painting that predates the version in the Louvre. Pentimenti were visible once the old varnish was removed, including alterations to the curve of the back of the female nude and one of the male figures' cap, suggesting that the Courtauld picture is a preparatory work.
Басқа қолданыстар
Термин кейде заманауи мағынада ғимараттардың жарнамамен боялған қабырғаларын сипаттау үшін қолданылады. Көбінесе ескі жарнамалардың үстінен жаңа жарнамалар боялады, соның салдарынан бояу тозығып, ескі қабаттар көріне бастайды. Амстердам, Нью-Йорк қалалары мен басқа да жерлерде осыған қатысты суреттер түсірілген.
The term has sometimes been used in a modern sense to describe the appearance of the sides of buildings with painted advertising. Often old ads are painted over with newer ads and the paint wears away to reveal the older layers. Examples in Amsterdam, New York City and elsewhere have been photographed.