Кіріспе

Бракцио да Монтоне (1 шілде 1368 – 5 маусым 1424), туған аты Андреа Фортебраччо, итальяндық кондотьеро болған.

Өмірбаян

Ол Перуджада дворян Оддо Фортебраччо мен Джакома Монтемелини отбасында дүниеге келді. Ол үш қызы бар Элизабетта Эрманниге үйленді. 1419 жылы оның қайтыс болғаннан кейін Николина Вараноға үйленді, ол 1421 жылы оның тұңғыш ұлы Карлоны дүниеге әкелді. Кейіннен оның Оддо есімді некеден тыс ұлы болды, ол да кондотьеро болды. Ол әскери мансабын Гвидо д'Асканионың жасағында паж ретінде бастады. Отбасы Перуджадан жер аударылғанда және Монтоне қамалынан айырылғанда, ол Альберрико да Барбианоның «Әйгілі Георгий жасағына» қосылды, онда ол Муцио Аттендоло Сфорцамен дос болды. 150 салт аттының басында Браччо партизандық шабуылдар жасады, бұл оның жасағы кейінірек қабылдайтын тактиканың көрінісі болды. Монтонеге қысқа қайсып келгеннен кейін, ол Романьядағы Монтефелтро мен Малатеста үшін шайқасты, Фоссомброне қамалында (1391) сәл мүгедек болды. 1394 жылы Бракцио Умбертидедегі Роккада қысқа уақытқа тұтқынға алынып, құны төленгеннен кейін босатылды. 1395 жылы ол Барбиано үшін Неаполь Корольдігінде қайтадан шайқасты, ал екі жылдан кейін Флоренция Республикасы оны жалдады. 1398 жылы ол Папа үшін Перуджаға қарсы соғыста шайқасты. 1402 жылы Джан Галеаццо Висконти қайтыс болғаннан кейін, ол Папа үшін Милан әскеріне қарсы шайқасты. Келесі жылы Бонифаций IX Болонья, Перуджа және Ассизиді қайта алды, бірақ жер аударылған перуджалықтар қалаға орала алмады: сондықтан Браччо Барбианоның қолдауымен Фаенцаға және Папа мемлекеттеріне қарсы қайта оралды. Оның серіктері оны Альберикоға қаралап, командирді өлтіруді жоспарлап отырғанын айтқанда, Браччо қашуға мәжбүр болды. 1406 жылы ол басқа жер аударылғандармен бірге Перуджаға қарсы шайқасты, келесі жылы олардың жаңа жасағының көп бөлігін құрады, олармен Браччо Умбрия ауылдарын қиратты. 1407 жылдың мамырында Рокка Контраданың тұрғындары Фермо графына қарсы күресте қолдау көрсеткені үшін оған қаланың билігін берді. Кейін Бракцио Флоренциямен және Папамен соғысып жатқан Неаполь королі Ладиславтың қызметіне кірді: сол кезде оның қол астында 1200 атты және 1000 жаяу әскер болды. Ол Фолиньоның Тринци жерлерін қиратты, бірақ Перуджа Ладиславтың билігін қабылдағанда, Браччо оған қарсы шығып, Анконаға көшіп барып, Джесиді басып алды. 1409 жылы Браччо Флоренция үшін Ареццодағы Читта ди Кастеллода шайқасты, содан кейін Римге көшіп барды, онда ол Кастель Сант-Анджелоны қоршады, қыста Маркеге оралды. 1410 жылы Римге Лукас пен Ладиславтың Неаполь әскерлері, сондай-ақ жалдамалы әскерлердің бірнеше тобы шабуыл жасады, оның ішінде Браччоның өзі де болды; Неаполь әскерлері қаладан шегініп кеткен кезде, ол оларға шабуыл жасап, Сорада жеңіске жетіп, оны тонады. Сол жылы ол бір уақытта Флоренция мен Сполетоның қызметінде болды, бірақ бұл оған Перуджаны қоршауға кедергі болмады, бірақ нәтижесіз болды. Оның әскерлерінің жылдам қозғалысы мақалға айналды, кондотьери өнерінің жаңа мектебі, Бракческа, оның есімімен аталады. Келесі жылы Антипапа Иоанн XXIII оған Монтоне феодалын және Болонья губернаторы қызметін берді. Бракцио өзінің билігін Романья қалаларынан үлкен ақшалай қаражат алу үшін пайдаланды. 1414 жылы ол Неаполь королі жалдаған Сфорцаға қарсы Тодиде шайқасты; маусым айында Флоренцияға кірді, онымен 10 жылға одақтас келісімге қол қойды. Келесі тамызда Ладислав қайтыс болды, ал Браччо 180 000 алтын дукат төлегеннен кейін Болоньяны азат етті. Осылайша ол Умбрияның көп бөлігін басып алып, оның мақсаты қайтадан сүйікті Перуджа болды. Қала Карло Малатестаға берілді. Сант-Эгидио шайқасында (1416 жылдың 12 шілдесі, кейін Паоло Уччеллоның әйгілі фрескасында бейнеленген) бракешилер жеңіске жетті және Перуджа ақыры Браччо да Монтонеге есігін ашуға мәжбүр болды. Умбрияның басқа қалалары, мысалы Тоди, Нарни, Орвието және Терни оны иеміз деп жариялады: осы кезде Браччо да Монтоне орталық Италияда өз мемлекетін құруға дайын болды. Ол жаңадан сайланған Папа Мартин V-ден өзін Умбрияның Папалық викарі етіп тағайындауды сұрады, бірақ Мартин оған қарсы екі әскерді жіберді, солтүстіктен Гуидантонио да Монтефельтро, оңтүстіктен Сфорца. Бірақ Монтоне Сполетода оларды жеңді. 1419 жылдың 14 наурызында Флоренцияда Папамен кездесіп, ұзақ күткен атақты алды (Перужа, Тоди, Ассизи, Спелло, Джеси және басқалар), Антонгалеаццо Бентивоглионы Болоньядан қуғандықтары үшін. Соңғысын жеңгеннен кейін, ол көп жыл бұрын өзін және отбасын құлатып жіберген қаланы басқаруға қуанышпен Перуджаға қайта оралуы мүмкін болды. Кейінірек Папа Неаполь патшайымы Джоанна II-ні айыптады, оның орнына Анжу әулетінен Луи III-ні мұрагер етіп тағайындады. Джоанна Арагон королі Альфонсоны мұрагер етіп тағайындады және Браччо да Монтонены оның үшін соғысуға шақырды. Браччо тағы да Сфорцаға қарсы тұрды, ол Анжу әскерінің басында болды. Ашық шайқас болған жоқ, бірақ Браччоның әскері Абруццо аймағында қозғалды. Джоанна оған Терамоның иелігін берді, жақын арада ол Аквила қамалын 13 ай бойы қоршады. Осы уақытта 1424 жылдың 3 ақпанында Браччо Корольдіктің Gran Conestabile-і болып тағайындалды және Капуа мен Фоджа феодалдық иеліктерін алды. Бірақ Неаполь патшайымы Арагондықтарды тастап, Анжулықтардың жағына кеткенде, Браччо Альфонсоға адал болды. Екі тараптың соңғы шайқасы Аквила қабырғаларының астында, әлі де қоршаудан шыға алмаған Бакцано ауылының жанында болды. 2 маусымда сол кездегі ең танымал кондотьерилердің шайқасы болды; Браччо мойнына қатысты жараланғаннан кейін тұтқынға алынып, Аквилаға жеткізілді, онда үш күннен кейін, 1424 жылдың 5 маусымында қайтыс болды. Папа оны діннен шығарылғандықтан қабірге қоймады, оның денесі 1432 жылға дейін Перуджадағы Сан Франческо аль Прато шіркеуіне оның туысы Никколо Фортебраччо көшіргенге дейін сол жерде қалды.