Кіріспе

Mondovino – 2004 жылы шыққан, американдық кинорежиссер Джонатан Носситер жазған және түсірген, әлемнің әртүрлі шарап өндіретін аймақтарына жаһанданудың әсері туралы деректі фильм. Ол 2004 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығына және «Сезар» сыйлығына ие болды. Фильм әртүрлі шарап өндіретін аймақтарға жаһанданудың қандай әсер тигізгенін, сондай-ақ Роберт Паркер сияқты сыншылар мен Мишель Роланд сияқты кеңесшілердің халықаралық стильді қалыптастырудағы рөлін зерттейді. Фильмде ірі, көпұлтты шарап өндірушілердің, әсіресе Роберт Мондавидің, дәстүрлі түрде өзінің теруарымен ерекшеленетін, жеке есімдері бар шараптармен мақтанатын шағын, жеке шарап шаруашылықтарына қарсы тұруы бейнеленген. «Mondovino» бастапқыда Носситердің «Белгілер мен ғажайыптар» (2000) фильмін аяқтағаннан кейін, көркем фильмдер арасындағы демалыс ретінде екі айға созылуы жоспарланған. Бұл фильм Носситерге Нью-Йорктегі «Balthazar» мекемесінде жұмыс істеген кезінде алған сомелье білімін пайдалануға, сонымен қатар әлемнің ең танымал шарап аймақтарына саяхаттауға мүмкіндік берді.

Өндіріс

Мондовиноны Джонатан Носситер 4 жыл бойы қолға ұсталатын Sony PD 150 цифрлық видеокамерасымен, уругвайлық режиссер Хуан Питталуга мен деректі фотограф Стефани Поммездің көмегімен, шамамен 400 000 долларлық бюджетпен түсірді. Үш континенттегі жеті елде бес тілде (француз, итальян, испан, ағылшын және португал) 500 сағаттан астам түсірілім жасалды. Томмазо Вергальо қолмен ұсталатын DV форматындағы түсірілімді 35 мм-ге дейін үлкейтіп, көшірді. Фильм толығымен бір камерамен түсірілді, және шамамен 60% уақыт Носситер камераны жамбасына орнатып, сұхбаттасқанда өзі басқарды. Фильмде әңгімеші жоқ. Операторлық жұмысында жиі "күшті" зум қолданылады, кейде тіпті кадрға түскен адамның көздеріне дейін жақындасады, бұл қолмен ұсталатын камераны фокусқа ұстаудың қажетті шарты екенін Носситер түсіндіреді. Мондовино Францияда 2004 жылдың 3 қарашасында көрсетілімге шықты, киносыншылардың арасында жағымды пікірлер алды, ал француз шарап индустриясында қызу талқылауларға себеп болды (оң және теріс пікірлер). Кейін ол сол жылдың 10 желтоқсанында Ұлыбританияда, ал 2005 жылдың 23 наурызында АҚШ-та көрсетілді. 2005 жылдың 12 шілдесінде DVD нұсқасы шықты, оған режиссердің түсіндірмелері және «Quo Vademus?» атты бонус материалдары, сондай-ақ он сағаттық телесериалдың бір бөлігі кірді, ол жеке DVD ретінде шығару жоспарлануда.

Санаулы қарау

АҚШ-та «Мондовино» көбінесе оң пікірлер алды, Rotten Tomatoes сайтындағы киносыншылардың 70% оң баға берді. Елеулі шолулардың кейбіреуі:

Питер Траверс, Rolling Stone: «Носситер шарап индустриясының артындағы тұлғаларды табуға ниеттенсе де, нәтижесінде орманды жою, корпорация мен тәуелсіз компания арасындағы күрес, тіпті коммунизм сияқты маңызды мәселелерге қатысты ойлы көрініс жасады. Бұл өте аз адам көретін әлемге жасалған терең үңілу».

Уэсли Моррис, Boston Globe: «Бірақ Носситер осы әлем және оның тұрғындары туралы біз нені білуімізді қалайды? Біз көп орындарды аралаймыз, бірақ не көреміз? Қылмыстық айыптаулар, өшпенділік, ойлар өз орнында тұр, ал фильм аяқталмаған және орталықтандырылмаған сезім тудырады. Бұл – тек репортажға толы, әдеби тілі жоқ үлкен журналдағы мақала сияқты».

Майкл Уилмингтон, Chicago Tribune: «Ол қарапайым және арзан түсірілген, жаңа, жеңіл жабдықтар мен түсіру әдістерін қалай пайдаланудың үлгісі. Бірақ бұл жұмыс өте білімді және тақырыбына қызығушылықпен қарағандықтан, тіпті шарапқа кездейсоқ қызығушылық танытқан көрермендердің де назарын аударады. «Сайдвейс» сияқты, ол да фильм біткен соң сізді шөлдетіп жіберуі мүмкін».

Питер ДеБруж, Miami Herald: «Мондовино – шарап жасауды пайдакүніл капиталистердің қолынан құтқаруға жасалған адал, бірақ мақсатсыз әрекет. Фильмде жақсы шараптарды бағалау өнерінен айырылғанымыз көрсетіледі. Бұл жағдайға себеп – америкалық стильдің кең таралуы, онда жаңа ағаш бөшкелердің дәмі әр шараптың ерекшелігін анықтайтын әр аймақтың ерекшелігінен басым түседі».