Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVI ғасыр / XVII ғасырдың басындағы ресейлік дипломаттар
16th century/early 17th century Russian diplomats
Василий Яковлевич Щелкалов (Василий Яковлевич Щелкалов, орыс тілінде) (1566 жылға дейін – 1610 немесе 1611) және Андрей Яковлевич Щелкалов (Андрей Яковлевич Щелкалов) (1550 жылға дейін – шамамен 1597) – Иван Бесқаралық, Федор I және Борис Годуновтың билік кезеңіндегі екі дипломат және Посолский Приказының басшылары. Ағайындылар маңызды емес Щелкалов руынан шыққан; олардың әкесі, Яков Семенович, билігі жоқ дяк болған. Осындай бастамаға қарамастан, олар ресей үкіметінің іс-қимылдарында маңызды және ықпалды рөлге қол жеткізе алды.
Vasily Yakovlevich Shchelkalov (Василий Яковлевич Щелкалов in Russian) (before 1566 – 1610 or 1611) and Andrey Yakovlevich Shchelkalov (Андрей Яковлевич Щелкалов) (before 1550 – c. 1597) were two diplomats and heads of the Posolsky Prikaz during the reigns of Ivan the Terrible, Feodor I, and Boris Godunov in Russia. The brothers came from the insignificant Shchelkalov clan; their father, Yakov Semyonovich, was a dyak with no power. Despite these beginnings, they were able to achieve a significant and influential role in the dealings of the Russian government.
Андрей Яковлевич Шелкалов
Андрей інісінен 10 жасқа үлкен болған, бірақ оның туған күні белгісіз. Андрей Яковлевич Щелкаловтың есімі алғаш рет 1550 жылы, ол «Мың кітабына» (Тысячная книга, немесе Tysyachnaya kniga) енгізілген кезде айтылды. Кітапта мәскеулік ақсүйек отбасылары (барлығы 1070 адам) және Мәскеу маңындағы олардың жерлері туралы генеалогиялық мәліметтер тіркелген. 1560 жылы Андрей Щелкалов Литва елшілеріне полиция офицері ретінде тағайындалды. 1563 жылы ол дяк (мемлекеттік қызметкер) болды. 1566 жылы Андрей Щелкалов дума дяк (Бояр Думасының ең төменгі шені) шеніне көтерілді. Сол жылы ол Земский Соборға қатысып, қаулыларына қол қойды. Андрей Щелкалов опричнина кезеңінде билікке келді, бұл кезеңде белгілі мемлекеттік қызметкерлердің жаппай өлім жазалары болды, бұл шамамен 1570 жылы (кейбір дереккөздерде 1573 жыл деп көрсетілген) болды. Ол Посолский Приказының (сыртқы саясат), Разрядный Приказының (әскери істермен, қызмет ететін адамдармен және Ресейдің оңтүстік қалаларымен айналысатын), Поместный Приказының (жер бөлу), Казань сарайы Приказының (Ресейдің оңтүстік-шығысының әкімшілік, сот және қаржы істері) және Чевертной Приказының (салық төлеушілердің әкімшілік, сот, салық және қаржы істері) аймақтық кеңселерінің бірінің басшысы болып тағайындалды. 1581 жылы Андрей Щелкалов папаның легаты Антонио Посевиномен, ал 1583 жылы ағылшын елшісі Жером Боузбен келіссөздер жүргізді, ол 1584 жылдың 12 тамызындағы жеке хатында Андрей Щелкалов пен Никита Романовтың (Романов әулетін бастаған бояр) «өздерін сарайлар деп есептейтінін» жазды. Шет елдік елшілер, әсіресе ағылшындар, Андрей Щелкаловты, сондай-ақ оның інісі Василий Яковлевичті, шетелдік саудагерлерге сауда жеңілдіктерін жоюға жасаған тырысқандықтары үшін ұнатпады. Борис Годунов Андрей Яковлевичті оның зиялылығы мен дипломатиялық шеберлігі үшін мақтады. Алайда Андрей Щелкаловтың еркіндігі көп ұзамай оның құрметіне нұқсан келтірді. Андрей мен Василий ақсүйек отбасыларының шежіресін бұрмалап, жергілікті әкімшілік иерархиясына әсер еткендері белгілі. Андрей Щелкалов 1594 жылы дипломатиялық қызметтен кетіп, монастырьға кіріп, Феодосий есімін алды. Голланд саяхатшысы Исаак Масса Андрейдің өзінің інісі Василийге қарағанда мемлекеттік істерде таланттырақ екенін айтты.
It is known that Andrey was older than his brother by 10 years; however, his date of birth is unknown. The name of Andrey Yakovlevich Shchelkalov first appeared in 1550, when he was entered in the so called Book of a Thousand (Тысячная книга, or Tysyachnaya kniga). The book contained genealogical information on noble Muscovite families (1070 people altogether, hence, the name of the book) and their land allotments around Moscow. In 1560, Andrey Shchelkalov was assigned to the Lithuanian ambassadors as a police officer. In 1563, he became a dyak (government official). In 1566, Andrey Shchelkalov was promoted to the rank of duma dyak (the lowest rank in the Boyar Duma). He also took part in the Zemsky Sobor that same year and put his signature under its resolutions. Andrey Shchelkalov rose to power during the Oprichnina period of mass executions of well known government officials possibly as early as 1570 (although some sources say 1573). He was appointed head of the Posolsky Prikaz (foreign policy), Razryadny Prikaz (dealt with the service class people, military affairs, and southern cities of Russia), Pomestny Prikaz (land distribution), Kazan Palace Prikaz (administrative, judicial and financial affairs of the Russian Southeast) and one of the regional offices of the Chetvertnoy Prikaz (administrative, judicial, fiscal, and financial affairs of the taxpayers). In 1581, Andrey Shchelkalov conducted negotiations with a papal legate Antonio Possevino, and with the English ambassador Jerome Bowes in 1583, which would write in a personal letter from August 12, 1584, that Andrey Shchelkalov and Nikita Romanov (a boyar, who started the Romanov bloodline) "considered themselves the tsars". Foreign envoys, especially the English ones, didn't like Andrey Shchelkalov, as well as his brother Vasili Yakovlevich, for their constant striving to eliminate trade privileges for foreign merchants. Boris Godunov praised Andrey Yakovlevich for his wit and diplomatic dexterity. However, Andrey Shchelkalov would soon fall into disgrace for his willfulness. Andrey and Vasili were known to have misrepresented family records of noble families and influenced the local administrative hierarchy. Andrey Shchelkalov left diplomatic service in 1594, took monastic vows and assumed the name of Theodosius. Andrey was described by Dutch traveler Isaac Massa to be more gifted in government than his brother Vasily.
Василий Яковлевич Шчелкалов
1566 жылы Василий Яковлевич Земский Соборында қатысты. Бір жыл өткен соң Иван Қатыгез оны Польшаның Зигмунд II патшасымен бейбіт келісім шартына қол қою үшін жіберді. Кейін Василий Щелкалов 1560 жылдары Разбойный Приказын (қылмыстық істерді қарау және сот отырыстарын), Разрядный Приказын (1576-1594), Нижний Новгородтың Четвертной Приказын (1570-1601), Казанский Приказын және Стрелецкий Приказын басқарды. Содан кейін 1594 жылдың ортасында Посолский Приказының басшысы, ал 1595 жылы патшаның мөр тасушысы болып тағайындалды. 1601 жылы Василий Яковлевич еркіндігі үшін жазаға тартылып, зейнетке шықты. Ол Жалған Дмитрий I билікке келген кезде ақталып, оның околоничийы (шаралар ұйымдастырушысы) болып тағайындалды.
In 1566, Vasili Yakovlevich took part in the Zemsky Sobor. A year later, he was sent by Ivan the Terrible to sign a peace treaty with Sigismund II of Poland. Later on, Vasili Shchelkalov was put in charge of the Razboyny Prikaz (prosecution and court hearings) in the 1560s, Razryadny Prikaz (1576 1594), Chetvertnoy Prikaz of Nizhny Novgorod (1570 1601), Kazansky Prikaz, and Streletsky Prikaz. He was then appointed head of the Posolsky Prikaz in the mid 1594 and tsar's stamp bearer in 1595. In 1601, Vasili Yakovlevich fell into disgrace for his willfulness and retired. He was rehabilitated during the reign of False Dmitriy I, who made him his okolnichiy (event manager).