Кіріспе

Христиандық ілімнің тарихы

Тарихи теология – христиандық ілімнің тарихын зерттейтін ғылым. Алистер Макграт тарихи теологияны «христиандық ілімдердің тарихи дамуын зерттеуге және олардың қалыптасуы мен қабылдануына әсер еткен факторларды анықтауға бағытталған теологиялық саладағы зерттеу» деп анықтайды. Гренц, Гурецки және Нордлинг оны былай сипаттайды: «Шіркеудің Құдай сөзін қалай түсіндіргенін және елшілер заманынан бастап бүгінгі күнге дейін ілімді қалай дамытқандығын түсінуге және көрсете білуге ұмтылатын теология ғылымының бір саласы. Тарихи теологияның екі мақсаты бар: қазіргі кездегі сенімдердің пайда болуы мен дамуын көрсету және заманауи теологтарға өткен қателіктерді қайталамауға көмектесу».

Шолу

Фридрих Шлейермахердің пікірінше, тарихи теология – тарихи пән, ол теологияның салаларын зерттеу үшін кез келген басқа тарихи құбылыстарды зерттеуде қолданылатын әдістерді пайдаланады. Бұл теологияның болжамдарға емес, тарихи деректерге негізделгендігінен туындайды. Мысалы, Киелі кітап және экуменикалық соборлардың жазбалары тарихи көздер ретінде қарастырылады және олардың мазмұны куәліктер ретінде қарастырылады. Бұл Шлейермахер теологияның нағыз мәні деп атаған нәрсенің көп бөлігін қамтиды және экзегетикалық теология, догматика және шіркеу тарихын қамтуы мүмкін. Евангелистік көзқарас тарихи теологияның Құдай сөзімен үйлесімде болуы керек немесе ол әрдайым Қасиетті Жазуларға сілтеме жасауы тиіс деп санайды.