Христиан миссиясы тарихы мен әдістемесінің академиялық зерттеуі
Missiology
Миссиология – христиан миссиясының тарихын, әдістемесін зерттейтін ғылыми сала. Батыс елдеріндегі төмендеуге қарсы, Әлемнің көпшілік бөлігіндегі жаңа миссионерлік тенденциялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық миссия тарихы мен әдістемесін академиялық тұрғыдан зерттеу – «Миссиология» академиялық журналы христиандық миссия тарихы мен әдістемесін академиялық тұрғыдан зерттейді. Ол 19 ғасырда академиялық пән ретінде қалыптаса бастады.
Academic study of Christian mission history and methodology
the academic journal
Missiology is the academic study of the Christian mission history and methodology. It began to be developed as an academic discipline in the 19th century.
Анықтама
Жалпы алғанда, мисиология – «теологиялық, тарихи және әртүрлі әлеуметтік ғылыми әдістерді пайдалана отырып, христиандық миссияны немесе миссияларды зерттейтін салааралық ғылым». Ол тарихи тұрғыдан Еуропа мен Солтүстік Америкадан басқа континенттерге протестант және католик конфессияларының миссионерлік және евангелистік қызметіне баса назар аударды. Бірақ, Батыстағы христиандардың санының азаюымен бірге, Көпшілік әлемінде евангелистік және пентикост христиандарының өркендеуі байқалды, «олар үшін миссия мен евангелизм – өмірлік мақсат». Сондықтан миссиологияда инкультурация, контекстуализация, дінаралық қатынастар және кері миссия сияқты тақырыптар қарастырылады. Густав Варнек көбінесе протестант мисиологиясын ғылым ретінде қалыптастырушы ретінде танылады. Ол 1874 жылы алғашқы ғылыми миссионерлік журнал – Allgemeine Missions Zeitschrift-ті шығарды және 1897 жылы Германиядағы Галле университетінде миссионерлік ғылым кафедрасына тағайындалды. Оның үш томдық «Протестант миссия теориясы» (Evangelische Missionlehre) еңбегі және протестант миссионерлік қызметінің тарихына жасаған шолуы жас ғылым үшін өте маңызды болды. Варнектің еңбегінен шабыттанған католик шіркеу тарихшысы Йозеф Шмидлин 1910 жылы Мюнстер университетінде мисиологиядан дәріс оқуды бастады және 1914 жылы сол университетте католик мисиологиясының алғашқы кафедрасына тағайындалды. 1950 жылдардан бері мисиология көбінесе missio Dei, «Құдайдың миссиясы» теологиялық аясында талқыланады. Бұл «миссиялар» (көпше түрінде), шетелдегі христиан емес халықтарды евангелизациялауға баса назар аударудан, «миссия» (жекеше түрінде) – Құдайдың әлемдегі қызметінің көп қырлылығын қамтитын кең тақырыпқа көшуге әкелді. Осылайша, «Миссия – Құдай халқының дүниедегі Құдайдың іс-әрекетіне қатысуы. Миссия туралы теологиялық және сындық ой-пікір мисиология деп аталады».
Broadly speaking, missiology is "an interdisciplinary field of inquiry into Christian mission or missions that utilizes theological, historical, and various social scientific methods." It has historically focused on the missionary and evangelistic work of Protestant and Catholic denominations from Europe and North America into other continents. But the decline in Christian numbers in the West has been met by the rise of Evangelical and Pentecostal Christians in the Majority World "for which mission and evangelism are their raison d'être." Missiology has thus included topics like inculturation, contextualization, interfaith relations, and reverse mission. Gustav Warneck is often recognized as the founder of Protestant missiology as a discipline. He founded the first scientific missionary periodical in 1874, Allgemeine Missions Zeitschrift, and was appointed the chair of missionary science at the University of Halle in Germany in 1897. His three volume work on Protestant mission theory Evangelische Missionlehre and his survey of the history of Protestant missionary work were extremely important for the young discipline. Influenced by Warneck's work, Catholic church historian Joseph Schmidlin began lecturing in missiology in 1910 at the University of Munster and was appointed to the first chair of Catholic missiology at the same university in 1914. Since the 1950s, missiology has generally been discussed within the theological framework of the missio Dei, the "Mission of God." This has shifted the discussion away from "missions" in the plural, an exclusive focus on the evangelizing of the non Christian in overseas contexts, to "mission" in the singular, a broader topic including a multiplicity of God's activities in the world. Hence, "Mission is the participation of the people of God in God's action in the world. The theological and critical reflection about mission is called missiology."
Қазіргі дамуы
Бүгінде мисиология көптеген христиандық теологиялық мектептерде оқытылады және оның зерттеу саласы мен басқа теологиялық және әлеуметтік ғылымдармен байланысы кең ауқымды. Мисиология христиандық теологиялық пән ретінде қарастырыла берсе де, кейбір мамандар мисиологияның қатаң түрде шіркеу ғылымы ма, әлде академиялық ғылым ма екендігіне дау туғызады. Мисиология бойынша бірнеше академиялық қоғамдар бар, мысалы, Солтүстік Америкадағы Америка Миссиология Қоғамы (ASM) және Евангелие Миссиология Қоғамы (EMS), сондай-ақ Миссияны зерттеулердің халықаралық қауымдастығы (IAMS). Еуропалық академиялық ортада, әсіресе неміс тілінде сөйлейтін елдерде "мәдениеттер аралық теология" термині басымдыққа ие. Мисиология, әлеуметтік ғылымдар және мәдениет арасындағы тығыз байланыс ғалымдарды осы пәнді тарих және социология шеңберінде қалыптастыруға және миссионерлердің саяси және экономикалық билігін жариялауға тырысқан "миссиялардың отаршылдық тарихына" назар аударуға итермеледі. Көптеген мисиологтар қазір бұл әдістерден бас тартып, тіл мен мәдениетті күштеп таңуға әкелетін империалистік көзқарастарды қолданбайтын жаңа парадигма құруға ұмтылуда.
Today missiology is taught at many Christian theological schools and its scope of study and relations with the other theological and social sciences differ to a great extent. While it continues to be considered a Christian theological discipline, some have contested whether missiology is a strictly church discipline or academic one. There are several academic societies for missiology, such as the North American organizations the American Society of Missiology (ASM) and Evangelical Missiological Society (EMS), and the International Association for Mission Studies (IAMS). In European academia, especially in German speaking contexts, there is the growing dominance of the term "intercultural theology." The close interaction between missiology, social sciences and culture made scholars to shape the discipline within the framework of history and sociology and remind about the "colonial past of missions" when Christians often attempted to use their political and economic power in evangelism. Many missiologists are now disavowing these methods and attempt to construct a new paradigm that does not employ such imperialistic approaches which lead to language and cultural imposition.