Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның оккупациясы және Руры аймағының француз-бельгиялық оккупациясы
Occupation of the Ruhr
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның оккупациясы: 1923-1925 ж. Франция мен Бельгияның Руры аймағын басып алуы, экономикалық дағдарыс, төлемдер, келісімдер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі оккупациясы
1923–1925 жылдары Германияның бір бөлігін Франция және Бельгия басып алды
the occupation of Germany after World War II
1923–1925 French and Belgian occupation of part of Germany
Рур аймағының оккупациясы (link=no) – 1923 жылдың 11 қаңтарынан 1925 жылдың 25 тамызына дейін Франция және Бельгияның Германияның Рур аймағын әскери түрде басып алуы. Франция және Бельгия Германияның Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жеңімпаз державалардың Версаль шартында белгілеген өтемақы төлемдерін орындамауына жауап ретінде, жоғары дамыған өнеркәсіптік Рур аймағын басып алды. Рур аймағын оккупациялау Германиядағы экономикалық дағдарысты одан бетердете түсті, ал неміс азаматтары пассивті қарсылық және заңсыздық әрекеттеріне қатысып, оның салдарынан 130 адам қаза тапты. Франция және Бельгия экономикалық және халықаралық қысымға тап болып, 1924 жылы Германияның соғыс өтемақы төлемдерін қайта құру жөніндегі Дауес жоспарын қабылдады және 1925 жылдың тамызына дейін Рур аймағынан әскерлерін шығарып алды. Рур аймағын оккупациялау Германияның қайта қарулануына және Германиядағы радикалды оң және сол қанатты қозғалыстардың өсуіне әсер етті. Қарызды азайтуға қарамастан, ол өте үлкен болды. Төлемдердің бір бөлігі шикізат түрінде болғандықтан, олар экспортталды, неміс зауыттары жұмыс істей алмады және неміс экономикасы қиындыққа тап болды, бұл елдің төлем қабілетіне одан әрі нұқсан келтірді. Франция да Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жинақталған үлкен дефициттен зардап шекті, нәтижесінде француз франкінің құны төмендеді. Франция Германияның өтемақы төлемдерін өз экономикасын тұрақтандырудың бір жолы ретінде көріп, оларға үміт артты. 1922 жылдың соңына қарай Германияның төлемдерді орындамауы жиілегендіктен, Өтемақы комиссиясы дағдарысқа ұшырады; француз және бельгиялық делегаттар Германияны көбірек төлеуге мәжбүрлеу үшін Рур аймағын басып алуды ұсынды, ал британдық делегат төлемдерді төмендетуді ұсынды. 1922 жылдың желтоқсанында Германияның ағаш жеткізілімдері бойынша дефолт салдарынан Өтемақы комиссиясы Германияны дефолт деп жариялады, бұл 1923 жылдың қаңтарында Рур аймағын франко-бельгиялық оккупациясына әкелді. Француздарды әсіресе қынжырлатқан нәрсе – немістердің орындамаған ағаш квотасы, олардың өзі бағалаған және кейіннен төмендеткен қуатына негізделген. Одақтастар канцлер Вильгельм Куноның үкіметі келісімді орындау үшін Одақтастардың ниетін сынау мақсатында ағаш жеткізілімдерін әдейі тоқтатқанына сенді. Германияның өтемақы төлемегеніне наразы болған француз премьер-министрі Раймонд Пуанкаре 1922 жылы Германияға қарсы бірлескен ағылшын-француз экономикалық санкцияларын қолдауды үміттенеді және әскери шараларға қарсы болды. Алайда 1922 жылдың желтоқсанына қарай ол француздық болат өндірісі үшін көмір және Версаль шартында белгіленген ақшалай төлемдердің азайып бара жатқанын көрді.
The Occupation of the Ruhr (link=no) was a period of military occupation of the Ruhr region of Germany by France and Belgium from 11 January 1923 to 25 August 1925. France and Belgium occupied the heavily industrialized Ruhr Valley in response to Germany defaulting on reparation payments dictated by the victorious powers after World War I in the Treaty of Versailles. Occupation of the Ruhr worsened the economic crisis in Germany, and German civilians engaged in acts of passive resistance and civil disobedience, during which 130 were killed. France and Belgium, facing economic and international pressure, accepted the Dawes Plan to restructure Germany's payment of war reparations in 1924 and withdrew their troops from the Ruhr by August 1925. The Occupation of the Ruhr contributed to German rearmament and the growth of radical right wing and left wing movements in Germany. Even with the reduction, the debt was huge. As some of the payments were in raw materials, which were exported, German factories were unable to function, and the German economy suffered, further damaging the country's ability to pay. France was also suffering from a high deficit accrued during World War I, which resulted in a depreciation of the French franc. France increasingly looked towards the prospect of German reparations payments as a way to stabilize its economy. By late 1922, the German defaults on payments had grown so regular that a crisis engulfed the Reparations Commission; the French and Belgian delegates urged occupying the Ruhr as a way of forcing Germany to pay more, while the British delegate urged a lowering of the payments. As a consequence of a German default on timber deliveries in December 1922, the Reparations Commission declared Germany in default, which led to the Franco Belgian occupation of the Ruhr in January 1923. Particularly galling to the French was that the timber quota the Germans defaulted on was based on an assessment of their capacity the Germans made themselves and subsequently lowered. The Allies believed that the government of Chancellor Wilhelm Cuno had defaulted on the timber deliveries deliberately as a way of testing the will of the Allies to enforce the treaty. Frustrated at Germany not paying reparations, Raymond Poincaré, the French Prime Minister, hoped for joint Anglo French economic sanctions against Germany in 1922 and opposed military action. However, by December 1922 he saw coal for French steel production and payments in money as laid out in the Treaty of Versailles draining away.
Кәсібі
Көп ойланып, Понкаре 1923 жылғы 11 қаңтарда Руры аймағын басып алып, өтемақыны өзі жинауға шешім қабылдады. Немістер француз оккупациясына қарсы күресті «Руркампф» (Руры кампаниясы) деп атаған кездегі нағыз мәселе – көмір мен ағаш жеткізілімдері бойынша Германияның міндеттемелерін орындамауы емес, Версаль келісімінің қадір-қасиеті болды. Понкаре британдықтарға жиі айтқандай, егер Германия Версаль келісімінен бас тартса, бұл репарациялар бойынша Германияның Версаль келісімінің қалған бөлігін бұзуына жол ашатын үрдіс тудырады. Соңында, Понкаре Германия Версаль келісімімен байланысты шектеулерден арылғаннан кейін, әлемді тағы бір дүниежүзілік соғысқа итермелейтініне сендірді. Понкаренің бастамасымен 1923 жылғы 11 қаңтарда интервенция басталды. Генерал Альфонс Каронның 32-ші жаяу әскер дивизиясы генерал Жан-Мари Дегутттің жетекшілігімен операцияны жүзеге асырды. Саар бассейні Германиядан бөлінгеннен кейін, темір кенінің жабдықталуы француз жағына, ал көмір – неміс жағына көшті. Бірақ бұл екі тауар бөлек қарағанда бірге әлдеқайда құнды болды: 1870 жылдан кейін Германияның өнеркәсібі дамығанда, жабдықтау тізбегі тығыз байланысты болды. Алайда, валюта, көлік және импорт-экспорт кедергілері екі елдегі болат өнеркәсібіне қауіп тудырды. Бұл мәселе ақырында Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Еуропалық көмір және болат қауымдастығы арқылы шешілді. Франция Руры аймағына басып кіру туралы шешім қабылдағаннан кейін, Германиядан көмірді қайтаруды қамтамасыз ету мақсатында фабрикалар мен кен орындарын бақылау жөніндегі одақтас миссиясы (MICUM) құрылды.
After much deliberation, Poincaré decided to occupy the Ruhr on 11 January 1923 to extract the reparations himself. The real issue during the Ruhrkampf (Ruhr campaign), as the Germans labelled the battle against the French occupation, was not the German defaults on coal and timber deliveries but the sanctity of the Versailles Treaty. Poincaré often argued to the British that letting the Germans defy Versailles in regards to the reparations would create a precedent that would lead to the Germans dismantling the rest of the Versailles treaty. Finally, Poincaré argued that once the chains that had bound Germany in Versailles were destroyed, it was inevitable that Germany would plunge the world into another world war. Initiated by Poincaré, the intervention took place on 11 January 1923. General Alphonse Caron's 32nd Infantry Division, under the supervision of General Jean Marie Degoutte, carried out the operation. Since the Territory of the Saar Basin was separated from Germany, the supply of iron ore fell on the French side and coal on the German side, but the two commodities had far more value together than separately: the supply chain had grown tightly integrated during the industrialization of Germany after 1870, but the problems of currency, transportation and import/export barriers threatened to destroy the steel industry in both countries. Eventually, this problem was resolved in the post World War II European Coal and Steel community. Following France's decision to invade the Ruhr, the Inter Allied Mission for Control of Factories and Mines (MICUM) was set up as a means of ensuring coal repayments from Germany.
Пассивті кедергі
Одақтас әскерлердің оккупациясына неміс халқы пассивті қарсылық және азаматтық мойынсұнбау науқанымен жауап берді. Оқиғалар барысында француз оккупациялық армиясы шамамен 130 неміс азаматын қаза қылды, оның ішінде азаматтық мойынсұнбаушылық акциялары кезінде, мысалы, неміс шенеуніктерді қызметтен босатуға қарсы наразылықтарда. Кейбір теориялар бойынша, Рураймағындағы пассивті қарсылықтың құны үшін Германия үкіметі 1923 жылы Германия экономикасын қиратқан гиперинфляцияны бастады. Экономикалық құлдырау, жоғары жұмыссыздық және гиперинфляция салдарынан 1923 жылдың қыркүйегінде жаңа Густав Стреземан коалициялық үкіметі ереуілдерді тоқтатты, одан кейін төтенше жағдай жарияланды. Бұл тұрғысынан, азаматтық тәртіпсіздіктер көтерілістерге және Веймар Республикасы үкіметіне бағытталған төңкеріс әрекеттеріне ұласты, соның ішінде Адольф Гитлер мен нацистік партияны Германия саясатының бағытына алғаш рет әкелген сыра залы төңкерісі. Рейн Республикасы 1923 жылдың қазан айында Ахенде (Айкс-ла-Шапель) жарияланды. Француздар Рураймағын оккупациялаудан пайда тапқанмен, немістер Рурдағы пассивті қарсылық және экономикасын құртқан гиперинфляция арқылы әлемнің қолдауын жеңіп алды. Ауыр ағылшын-американдық қаржылық қысымының нәтижесінде (франк құнының бірдей кезеңде төмендеуі француздарды Уолл-стрит пен Лондон қаласынан түскен қысымға өте сезімтал етті), француздар 1924 жылдың сәуірінде Дауес жоспарына келісуге мәжбүр болды, ол Германияның соғыс өтемақы төлемдерін едәуір төмендетті. Дауес жоспары бойынша Германия 1924 жылы тек 1 миллиард марка төледі, ал келесі үш жыл ішінде төлемдер көбейіп, 1927 жылы жалпы сомасы 2,25 миллиард маркаға жетті.
The Allied occupation was greeted by a campaign of both passive resistance and civil disobedience from the German inhabitants. Approximately 130 German civilians were killed by the French occupation army during the events, including during civil disobedience protests, e. g., against dismissal of German officials. Some theories assert that to pay for passive resistance in the Ruhr, the German government began the hyperinflation that destroyed the German economy in 1923. In the face of economic collapse, with high unemployment and hyperinflation, the strikes were eventually called off in September 1923 by the new Gustav Stresemann coalition government, which was followed by a state of emergency. Despite this, civil unrest grew into riots and coup attempts targeted at the government of the Weimar Republic, including the Beer Hall Putsch which brought Adolf Hitler and the Nazi Party into mainstream German politics for the first time. The Rhenish Republic was proclaimed at Aachen (Aix la Chapelle) in October 1923. Though the French succeeded in making their occupation of the Ruhr pay, the Germans, through their passive resistance in the Ruhr and the hyperinflation that wrecked their economy, won the world's sympathy, and under heavy Anglo American financial pressure (the simultaneous decline in the value of the franc made the French very open to pressure from Wall Street and the City of London), the French were forced to agree to the Dawes Plan of April 1924, which substantially lowered German reparations payments. Under the Dawes Plan, Germany paid only 1 billion marks in 1924, and then increasing amounts for the next three years, until the total rose to 2.25 billion marks by 1927.
Германияға деген жанашырлық
Халықаралық деңгейде Францияның Германияға басып кіруі Германия Республикасына деген қолдауды күшейтті, бірақ Версаль келісіміне сәйкес техникалық тұрғыдан заңды болғандықтан Ұлттар Лигасында ешқандай шара қабылданбады. Францияның одақтастары Польша мен Чехословакия Германияменғы сауда байланыстары мен Германияның Кеңес Одағымен жақын одаққа түсуіне қатысты алаңдаушылықтары болғандықтан, оккупацияға қарсы шықты. Француздар өздерінің экономикалық қиындықтарына байланысты, ақырында Доуэс жоспарын қабылдады және 1925 жылғы шілде мен тамыз айларында басып алынған аймақтардан шығып кетті. Соңғы француз әскерлері Дюссельдорф пен Дюсбургті, қаланың маңызды портымен бірге Дюсбург-Рурорттан эвакуациялады, 1925 жылғы 25 тамызда Рур аймағындағы француз оккупациясын аяқтады. Салли Маркс айтқандай, Рур аймағын оккупациялау "пайдалы болды және 1922 жылы басталып, Рур оккупациясына немiс жауаптарының әсерінен өршіген немiс гиперинфляциясын да, француз қаржылық саясаты мен өтемақылардың жоғалуынан туындаған 1924 жылғы франк құлдырауын да тудырмады". Маркс оккупациялық шығыстардан кейін пайда шамамен 900 миллион алтын маркаға жуық болғанын ұсынады.
Internationally, the French invasion of Germany did much to boost sympathy for the German Republic, although no action was taken in the League of Nations since it was technically legal under the Treaty of Versailles. France's allies Poland and Czechoslovakia opposed the occupation because of their commercial links with Germany and their concern that the action would push Germany into a closer alliance with the Soviet Union. The French, with their own economic problems, eventually accepted the Dawes Plan and withdrew from the occupied areas in July and August 1925. The last French troops evacuated Düsseldorf and Duisburg along with the city's important harbour in Duisburg Ruhrort, ending French occupation of the Ruhr region on 25 August 1925. According to Sally Marks, the occupation of the Ruhr "was profitable and caused neither the German hyperinflation, which began in 1922 and ballooned because of German responses to the Ruhr occupation, nor the franc's 1924 collapse, which arose from French financial practices and the evaporation of reparations". Marks suggests the profits, after Ruhr Rhineland occupation costs, were nearly 900 million gold marks.
Британдық көзқарас
1922 жылдың 12 шілдесінде Германия өтемақы төлеуге мораторий сұрағанда, Пуанкаре үкіметі мен Дэвид Ллойд Джорджтың коалициялық үкіметі арасында шиеленіс туды. Британдық Лейбористік партия бейбітшілік талап етіп, Ллойд Джорджды жағдайды ушықтырушы деп сынады. Олар Германияны соғыстан кейінгі кезеңнің құрбаны деп, ал Францияны өшпенділікке толы және Еуропадағы бейбітшілікке ең басты қауіп деп қарады. Франция мен Ұлыбритания арасындағы шиеленіс 1923 жылдың басында Парижде өткен конференцияда ең жоғары деңгейге жетті, сол кезде Ллойд Джордж басқарған коалиция консерваторлармен ауыстырылды. Лейбористік партия 1923 жыл бойы Рурының оккупациясына қарсы болды, оны француз империализмі ретінде қарастырмады. Британдық Лейбористік партия 1924 жылы Пуанкаре Доуес жоспарын қабылдағанда жеңіске жеткенін сезінді.
When on 12 July 1922, Germany demanded a moratorium on reparation payments, tension developed between the French government of Poincaré and the coalition government of David Lloyd George. The British Labour Party demanded peace and denounced Lloyd George as a troublemaker. It saw Germany as the martyr of the postwar period and France as vengeful and the principal threat to peace in Europe. The tension between France and the United Kingdom peaked during a conference in Paris in early 1923, by which time the coalition led by Lloyd George had been replaced by the Conservatives. The Labour Party opposed the occupation of the Ruhr throughout 1923, which it rejected as French imperialism. The British Labour Party believed it had won when Poincaré accepted the Dawes Plan in 1924.
Француздық перспектива
Ұлыбританиямен келіспеушіліктеріне қарамастан, Пуанкаре англо-француздық келісімді сақтап қалуды қалады және осы себепті өз мақсаттарын белгілі бір деңгейде жұмсартты. Оның басты мақсаты – Германиядан өтемақы төлемдерін алу еді. Оның қатал әдістері мен авторитарлық мінезі оның дипломатиялық әрекеттерінің сәтсіздігіне соқты. Пуанкаренің оңшыл коалициясы 1924 жылғы француз парламенттік сайлауында Эдуард Эррио басқаратын радикалдық коалицияға жеңіліс тапқаннан кейін Франция Германияға уақытша жеңілдіктер жасауға көшті.
Despite his disagreements with the United Kingdom, Poincaré desired to preserve the Anglo French entente and thus moderated his aims to a degree. His major goal was winning the extraction of reparations payments from Germany. His inflexible methods and authoritarian personality led to the failure of his diplomacy. After Poincare's right wing coalition lost the 1924 French legislative election to Édouard Herriot's Radical led coalition, France began making concessions to Germany.
Дауес жоспары
Дауес жоспарын іске асыру мақсатында 1924 жылдың шілде-тамыз айларында Лондонда конференция өтті. Төлемдерді мүмкін емес деп есептеген британдық лейбористік премьер-министр Рамзи Макдональд, француз премьер-министрі Эдуар Эррионы Германияға қатысты бірқатар ұступтар жасауға сәтті ықпал етті. Дауес жоспары Германияның алғаш рет келісімшарттың бір бөлігін өз пайдасына қарай өзгертуге қол жеткізгенін көрсетеді. Саар аймағы 1935 жылғы Саар мәртебесі жөніндегі референдумға дейін француз басқаруында қалды, нәтижесінде аумақ нацистік Германияға берілді.
To deal with the implementation of the Dawes Plan, a conference took place in London in July–August 1924. The British Labour Prime Minister Ramsay MacDonald, who viewed reparations as impossible to pay, successfully pressured the French Premier Édouard Herriot into a whole series of concessions to Germany. The Dawes Plan marked the first time that Germany had succeeded in revising an aspect of the treaty in its favour. The Saar region remained under French control until the 1935 Saar status referendum, which handed the territory to Nazi Germany.
Германия саясаты
Неміс саясатында Рур аймағын француз әскерлерінің басып алуы оңшыл партиялардың құрылуын жылдамдатты. Биліктегі Веймар коалициясының орталық-солшыл күштері дағдарысты шеше алмауынан беделін жоғалтты, ал Германия Коммунистік партиясы Кеңес Одағының Политбюросы мен Коминтерннің басшылығымен дағдарыстың көп бөлігінде жатты. Соғыстағы жеңіліс салдарынан бағдары шашыраған консерваторлар 1922 жылы "Vereinigten Vaterländischen Verbände Deutschlands" (VVVD, Германияның біріккен отандық қауымдастықтары) атты ұлтшыл қауымдастықтардың консорциумын құрды. Мақсаты – оңшыл күштердің біртұтас фронтын құру еді. Француздық Рурға жасалған шабуылға қарсы ұлттық қарсылық атмосферасында VVVD ең қуатты кезеңіне жетті. Ол келісімді монархияны қалпына келтіру, корпоративизм және Версаль келісіміне қарсы тұру саясатын жақтады. Бірақ, ішкі бірлік пен қаржы жетіспегендіктен оңшылдарды біріктіре алмады. 1920 жылдардың соңында НСДАП (Нацистік партия) пайда болғаннан кейін ол құлдырады.
In German politics, the French occupation of the Ruhr accelerated the formation of right wing parties. The ruling centre left Weimar coalition was discredited by its inability to address the crisis, while the far left Communist Party of Germany remained inactive for much of the crisis under the direction of the Soviet Politburo and the Comintern. Disoriented by the defeat in the war, conservatives in 1922 founded a consortium of nationalist associations, the "Vereinigten Vaterländischen Verbände Deutschlands" (VVVD, United Patriotic Associations of Germany). The goal was to forge a united front of the right. In the climate of national resistance against the French Ruhr invasion, the VVVD reached its peak strength. It advocated policies of uncompromising monarchism, corporatism and opposition to the Versailles settlement. However, it lacked internal unity and money and so never managed to unite the right. It had faded away by the late 1920s, as the NSDAP (Nazi party) emerged.