Кіріспе

Terowie (бұрынғы Gottliebs Well және Shebbear) – Оңтүстік Австралияның Орталық Солтүстік аймағындағы шағын қала, штат астанасы Аделаиданың солтүстігінде орналасқан. Гойдер аймақтық кеңесіне қарасты. Terowie 1880-жылдарға қатысты нағыз және жақсы сақталған бірнеше ғимараттарды сақтап, «тарихи қала» деп жарияланған. Бұл қала сонымен қатар теміржол тарихына қызығушылар үшін де қызықты орын болып табылады. Қазіргі таңда аза тұрғындар саны бар, мүмкіндіктері шектеулі болса да, Terowie фотографтар, тарихшылар және теміржол әуесқойлары үшін танымал мақсатты жер болып қала береді.

Шығуы мен тарихы

Terowie – аборигендік сөз, мағынасы жасырын су қоймасы, алғаш рет Terowie Creek-ке қатысты қолданылған. Готтлибс Велл – 1870 жылдарға дейін Terowie атауы еуропалық қоныс аударушыларға дерлік белгісіз болды. Бүкіл аймақ Готтлиб құдырының станциясы (сондай-ақ Готтлиб құдыры – «Құдай сүйген») деп аталған кеңшарлы мал шаруашылығына жататын жер болды, ол 1840 жылдары алғашқыда пайдалану лицензиясы бойынша, ал 1851 жылдан бастап мемлекеттік жалға алынды. Саяхатшылар мен дилижанстарды да қамтамасыз еткен Готтлибс Велл бас станциясы қазіргі Terowie кентінен оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. 1870 жылдардың басында Оңтүстік Австралияның көптеген ірі кеңшарлары жер реформасы арқылы кішігірім бөліктерге бөлінді. Готтлибс Велл жағдайында бұл Terowie жүзінің жариялануына әкелді. Осылайша жасырылған Готтлибс Велл атауы 1918 жылы одан да жасырылды, өйткені Бірінші дүниежүзілік соғыстың немісқа қарсы көңілінен туындап, Парнгги құдыры деп өзгертілді. Terowie қаласы 1875 жыл шамасында Джон А. Митчелл (шамамен 1879 жылдың мамырында қайтыс болған) жеке бастамамен құрылды, ол негізгі жолға қонақ үй (Инкерман кеніне жақындығының арқасында өте табысты болды) салды, ал учаскелерді темірші, дәрігер (доктор Картер), дүкен және басқалар алды. Бұл Митчеллдің жалға алу шартының айқын бұзушылығы болды, бірақ ол Веслиан шіркеуінің құрылысына көмектескенде қолдауға ие болды. 1875 жылдың соңына қарай ол бір қатардан жеті үйден тұрды. 1877 жылы жолдың шығысындағы «жерсіз» аумақ Үкімет тарапынан «Шеббер» деп аталатын қала орны ретінде ұсынылды (мүмкін Шеббер, Девоннан шыққан). Бұл Terowie және жақын орналасқан Yarcowie тарапынан қарсылыққа ұшырады, олар кез келген дамудың сонда болуын қалады. Ақырында «Шеббер» учаскелері сатылымға қойылды, бірақ бұл атау ұсынылып жатқан жер сатудан басқа жерде қолданылмады, ал болашақ темір жолға қатысты барлық сілтемелер «Тероуи» деп аталды. 1880 жылға қарай екі дүкен, екі етхана, нан пісірушілік, ат жабдықтарын жасаушы, аяқ киім шебері, үш темірші, қонақ үй (қазір Эглингтон басқарады) және тағы бірі құрылыс кезінде, екі шіркеу, институт (бірақ әлі пошта немесе полиция бөлімі жоқ) және темір жол станциясы болды. Оңтүстік тармағы 1880 жылдың 11 қазанында аяқталды.

Өлшегіштің бұзылуы

Тероуидің бастапқы құрылу себебі – 19 ғасырдың соңында штаттың солтүстік-шығысындағы мал шаруашылығының қонысына көлік орталығы ретінде қызмет ету еді. Оңтүстіктен (Бура арқылы) келген кең рельстік желі Тероуиде аяқталды. Біраз уақыттан кейін тар рельстік желі солтүстікке қарай 20 шақырымға дейін Питербороға дейін созылды, онда Перт, Алис-Спрингс, Брокен-Хилл және кейіннен Сиднейден келген желілер бірікті. Осылайша Тероуи ондаған жылдар бойы теміржолдың рельс алмасу нүктесі ретінде жұмыс істеді. 1970 жылдары кең рельстік желі Тероуиден Питербороға дейін ұзартылды, соның салдарынан Тероуи дамыған қаладан мүлтіксіз сақталған көшпенді қалаға айналды. Теміржол желісі 1990 жылдардың басында жабылып, алынып тасталды; көптеген қалдықтар сақталды және мұражайда, сондай-ақ жаяу жолында жақсы күйде ұсталып келеді. 1898 жылы қала қарбалас рельс алмасу орталығы болған кезде халқы шамамен 800-900 адамды құрады, олардың көпшілігі теміржолда жұмыс істеді. Сонымен қатар, қала Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әлис-Спрингске және сол арқылы Солтүстік Австралияның көп бөлігіне жүк тасымалдау үшін рельс алмасудың маңызды нүктесі болғандықтан, уақытша тұраққа айналды.

Биіктігі

Биіктігі 1634 фут (498 м).

Адамдар

Голливудтың алғашқы кинорежиссерлерінің бірі Дж. П. МакГоуэн 1880 жылы Тероуиде дүниеге келді, ал оның әкесі туғандығы туралы тіркелгенде машина инженері болып көрсетілген. МакГоуэннің көп жылдық бу локомотивтеріне деген қызығушылығы сол кездегі дамыған теміржол станциясында ерте жасында танысқандықтан туындаған болуы мүмкін деп есептеледі. Қала "Афтернун Делайт" жергілікті шіркеуді сатып алғаннан кейін қайта жанданды. Әр апта соңында мыңдаған адамдар теократиямен әдетте байланысты болатын "билік пен бақылау" элементі жоқ, махаббат пен мейірімге толы орынның қуанышын сезіну үшін осы жерге ағылып келді. Бұл оқиға туралы фильмді Дж. П. МакГоуэннің түкпілден келген ұрпағы түсіруі мүмкін.

Генерал Дуглас Макартур

1942 жылдың 20 наурызында Тероуиде пойыз ауыстырғанда, АҚШ генералы Дуглас Макартур Филиппин шайқасы туралы Аделаида Адвертизер газетінің екі журналисімен сұхбаттасты. Ол: "АҚШ Президенті маған жапондық шепті бұзып, Коррегидордан Австралияға өтуді бұйырды, менің түсінігімше, Жапонияға қарсы американдық шабуылды ұйымдастыру үшін, оның басты мақсаты Филиппинге көмек көрсету. Мен осы міндетті орындадым және қайта оралам" деді. Келесі күні таңертең "Адвертизер" газеті Макартурдың сұхбатын "Мен қайта оралам" деген тақырыппен жариялады. Макартур 1945 жылдың ақпан айында Манилаға қайтып келгенге дейін бұл сөздерін баспасөз хабарламаларында жиі пайдаланды. Осы оқиға платформада орналасқан тақташамен еске алынады (бірақ тақташада оның сөзі бұрмаланған).

Темір жол иттері

Боб, сонымен қатар Terowie Bob деп те белгілі, алғашқыда Сеф Ферримен Terowie қаласында бірге тұрды, Ферри сол кезде арнайы жүкті тасушы болып жұмыс істегенде.