Кіріспе

Американдық синдикатты колоннист

Эндрю Питер Наполитано (6 маусым 1950 жылы туған) – американдық бұрынғы судья және синдикатты колоннист, оның еңбектері көптеген басылымдарда, соның ішінде The Washington Times және Reason жарияланады. Наполитано 1987 жылдан 1995 жылға дейін Нью-Джерси Жоғарғы сотының судьясы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Widener University Delaware Law School, Seton Hall University School of Law және Бруклин Law School университеттерінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол либертариандық көзқарастас және Джордж Буш, Барак Обама және Дональд Трамп әкімшіліктерін сынағандығы үшін танымал. 1997 жылдан бастап Fox News телеарнасының сарапшысы болып, құқықтық жаңалықтар мен сот процестері туралы пікір білдірді. Ол құқық және саясат тақырыбында тоғыз кітап жазды.

Ерте өмір және сот және академиялық мансап

Наполитано Ньюарк, Нью-Джерси штатында дүниеге келген. Ол 1972 жылы Принстон университетін тарих мамандығы бойынша бітірді, ал дипломдық жұмысы "Массачусетс шығанағындағы колониядағы өкілдік үкіметінің пайда болуы мен эволюциясы туралы эссе, 1630-1644" деп аталатын. Ол Нотр-Дам заң мектебінен заңгерлік диплом алып, 1975 жылы Нью-Джерси адвокатурасына қабылданды. Заң мектебін бітіргеннен кейін жеке практикада сот істерімен айналысты. Ол алғаш рет 1980-1981 жылдары Делавэр заң мектебінде (қазіргі Уайденер) қысқа мерзімге заң оқытты. 1987 жылдан 1995 жылға дейін Нью-Джерси штатының судьясы қызметін атқарды, ол кезде штаттың ең жас Жоғары сот судьясы болды. Наполитано 1995 жылы судьялық қызметінен кетіп, жеке практикаға оралды. Ол 1989 жылдан 2000 жылға дейін 11 жыл бойы Сетон-Холл университетінің заң мектебінде адъюнкт-профессор болып жұмыс істеді. 2013 жылдан 2017 жылға дейін Бруклин заң мектебінде арнайы шақырылған профессор болып қызмет етті. Наполитано 2017 жылы достарына президент Дональд Трамптың егер тағы бір вакансия болса, оны АҚШ Жоғарғы сотына тағайындауды қарастырып жатқанын айтқандығын жеткізді. Бірақ, соңында судья Брет Кавано таңдалды.

Медиа мансабы

Fox телеарнасына жаңалықтар сарапшысы ретінде келгенге дейін, Наполитано Twentieth Television компаниясының сот шоуының бірінші маусымында төраға судья болды. Осыған ұқсас форматтардан өзгешелігі, талапкерлер мен айыпталушылар тегін, танымал адвокаттармен өкілдік етілді. Ол бірінші маусым аяқталған соң шоудан шықты. 2006 жылдан 2010 жылға дейін Наполитано Fox News Radio арнасында Брайан Килмидпен бірге «Brian and the Judge» атты ток-шоуды жүргізді. Ол Fox Business арнасында «Freedom Watch» деп аталатын күнделікті либертариандық ток-шоу жүргізді. «Freedom Watch» бағдарламасына конгрессмен Рон Пол, Лью Роквелл және Питер Шиф жиі шақырылатын қонақтар еді. Ол бағдарламасында Фридрих Хайек пен Людвиг фон Мизестің еңбектерін насихаттады. Шоу бастапқыда әр сәрсенбі күні сағат 14:00-де Fox News Strategy Room арнасында көрсетіліп, 2009 жылдың 14 қыркүйегінен бастап аптасына үш-төрт рет эфирге шықты. 2010 жылдың 12 маусымында ол Fox Business арнасында апталық шоу ретінде дебют жасады. Бұл 2012 жылдың ақпан айында FBN өзінің прайм-таймдық эфирлік желісін жаңартқанда тоқтатылған бірнеше бағдарламаның бірі болды. Наполитано тележүргізуші Гленн Бек бағдарламада болмаған кезде оны ауыстырып тұрды. Бек Fox News арнасынан кететінін хабарлағаннан кейін, ол Наполитанодан оның орнын басуын сұрады. Ол Fox News Channel және Fox Business Network арналарындағы ең жоғары рейтингті шоуларда, мысалы, The Kelly File, The O'Reilly Factor, Varney & Co., The Fox Report with Shepard Smith, Fox & Friends және Special Report with Bret Baier сияқты бағдарламаларда заңдық сараптама берді, 2017 жылдың 16 наурызындағы Президент Трамптың бұрынғы Президент Барак Обама оны тыңдапты деген айыптамасына қатысты жарияланғаннан кейін. 2017 жылдың 20 наурызында Los Angeles Times газеті Наполитаноның тыңдау туралы мәлімдемелеріне байланысты теледидардан белгісіз мерзімге алынғанын хабарлады. Алайда, Наполитано эфирге орала ма, әлде оны жаңалықтар ағынынан уақытша шығару ма, белгісіз болды. Ол 29 наурызда эфирге қайта оралып, британдық барлау қызметіне қатысты мәлімдемесінде тұрды. CNN тілшісі Брайан Стелтердің жаңа кітабында АҚШ Бас прокуроры Уильям Барр 2019 жылдың қазан айында Fox News бас директоры Руперт Мердокпен кездесіп, Мердоктан Наполитаноны «ұнтыруын» сұрағаны және осы кездесуден кейін Наполитаноның Fox арнасындағы көріністері шектелгені айтылады. Наполитано 2021 жылдың тамызында Fox Business компаниясының өндіріс көмекшісі тарапынан жыныстық қысым көрсету туралы айыптауларға байланысты Fox News арнасындағы сарапшы лауазымынан босатылды. Fox News арнасында 24 жыл аға сот сарапшысы болып жұмыс істеген кезеңде Наполитано эфирде 14 500-ден астам рет пайда болды, бұл арнадағы кез келген эфирлік тұлға үшін рекордты көрсеткіш.

Ерекше позициялар

Наполитано абортқа қарсы және аборт "тоқтатылуы керек" деп санайды. Оның пікірінше, әйелдің жеке таңдауындағы жеке өмірге қатысты табиғи және күдіксіз құқығы болғанымен, қажеттілік принципі бойынша ұрықтың өмірге құқығы, оның пікірінше, тұқымданудан бастап жүктілік аяқталғанға дейін басымдыққа ие. Ол "Лавингке қарсы Вирджиния" (1967) ісі бойынша Жоғарғы соттың шешімінің, бір жынысты некелерді мемлекеттік деңгейде мойындауды талап ететін үрдіс орнатқанын айтады. Ол өлім жазасына қарсы, "Мемлекеттің оны орындауға моральдық құқығы жоқ деп санаймын" дейді. Ол дін мен мемлекеттің бөліну принципін қолдайды. Президенттер Буш пен Обаманың терроризмге қарсы күресте азаматтық бостандықтарды қалай басқарғанына қатысты Наполитано оларды қатаң сынап бағалайды. Ол Нью-Йорк университетінің құқық мектебінің "Заң және бостандық" журналындағы және "Өзіне-өзі қастық келісім" атты кітабындағы ғылыми еңбектерінде президенттер мен олардың партияларының азаптау, ішкі тыңшылық, бір жақты атқарушылық шаралар және саяси билікке қол сұғу әрекеттерін сынады. 2014 жылдың ақпан айында "Fox News" телеарнасында Наполитано Авраам Линкольнге наразылық білдіріп, "Мен Авраам Линкольнге қарама-қарсымын" деді. Наполитаноның сөзіне қарағанда, АҚШ-тағы құлдық, адамзат тарихындағы ең қайғылы институттардың бірі болғанымен, оны бейбіт жолмен жоюға болар еді, бұл американдық тарихтағы ең қанды қақтығыстың алдын алуға мүмкіндік берген болар еді. Сонымен қатар, ол құлдық заңды болған штаттардың құлдықты жою қорқынысынан бөлініп шықпағанын айтты, "Бөлінудің басты себебі тарифтер болды" деп мәлімдеді, бұл пікірді көптеген Азамат соғысы тарихшылары жоққа шығарады. "Өзіне-өзі қастық келісім" кітабында ол Линкольнге қатысты сынында, оның конституциялық бұзушылықтарына, мысалы, хабеас корпустың құқығын бір жақты тоқтатуына және азаматтық қылмыстар үшін әскери комиссия жүйесін құруына жасаған прецеденттерге назар аударды. 2016 жылғы сайлауға Ресейдің араласуы туралы Мюллердің баяндамасы жарияланғаннан кейін, Наполитано бұл баяндаманың Трамптың әділетке кедергі келтірген көптеген жағдайларға қатысқанын көрсеткенін айтты. Дегенмен, баяндамада әділетке кедергі келтіру туралы айыптаулар бойынша нақты қорытынды жасаудан әдейі бас тартты. "The New York Times" газетінің хабарлауынша, Наполитано "қастандық теорияларын ұнатады". 2010 жылы Наполитано: "Мен үшін оның (7 World Trade Center) өздігінен құлағанына сену қиын. Менің ойымша, 20 жылдан кейін 9/11 оқиғасын бүгін Кеннедиге жасалған қастандыққа қарағандай қарайтын боламыз. Бұл үкімет айтқандай болуы мүмкін емес" деді.

Сот философиясы

Наполитано табиғи құқық туралы заңға сүйенеді, бұл көзқарастың қалыптасуына түпнұсқалық идеялар мен әдістерге құрмет көрсету ықпал етеді. Ол Рэнди Барнетттің жаңа түпнұсқалық бағытымен және түпнұсқалыққа деген ұлы симпатиясын білдірді, себебі ол тоғызыншы түзетуді түпкілікті түсіну арқылы табиғи құқықты қамтиды. Ол Барнетттің конституциялық бостандыққа қатысты болжамдары туралы жағымды мақала жариялады. Наполитаноның философиясы көбінесе күшті түпнұсқалыққа бейім, бірақ Роберт Борк пен судья Антонин Скалияның Конституцияның тоғызыншы түзету сияқты ашық ережелеріне қатысты қолдаған түпнұсқалықтың ескі түрлерінің шектеулерін қабылдамайды. Ол мұндай шектеулерді судьяның жеке адамның бостандығына қатысты істерді шешуде табиғи құқықты қолдану мүмкіндігін тым шектеулі деп санайды. Ол экономикалық бостандыққа берілген адам. Ол "Локнер против Нью-Йорка" ісі "Батыс жағалаудағы қонақ үй" ісінде дұрыс емес жоққа шығарылғанын айтады, себебі келісімшарттар туралы ереже және Бесінші және Он төртінші түзетулер жеке экономикалық бостандық саласын қорғауға бағытталған. 2015 жылдың қыркүйегінде Наполитано республикалық үкіметтік бақылау тобы Judicial Watch ұйымдастырған конференцияда баяндама жасады.

Британдық барлау қызметі Трамп мұнарасын тыңдады деген айыптар

2017 жылдың 16 наурызында үш аталмаған барлау көзіне сілтеме жасап, Наполитано Fox & Friends бағдарламасында Ұлыбританияның бас барлау агенттігі – Үкіметтік коммуникациялар штабы (GCHQ) 2016 жылғы президенттік сайлау науқаны кезінде президент Обаманың бұйрығымен сол кездегі кандидат Дональд Трампты жасырын электрондық бақылауға алғанын айтты. Ол, британдық барлау құралдарын пайдалану арқылы Обама бақылау әрекетінің бастауын анықтайтын "іздерді" қалдырмауға тырысқан деді. "Fox & Friends" жүргізушісі Брайан Килмидтің "Трамптың телефоны тыңдалды" деген Наполитаноның мәлімдемесіне жауап ретінде, Наполитано нақты физикалық араласу болмағанын мәлімдеді, керісінше агенттіктің цифрлық ақпаратқа қол жеткізу мүмкіндігін атап өтті. Fox сайтындағы мақаласында ол GCHQ-ның "Обамаға Трамптың қоңырауларының транскрипттерін ұсынғанын" айтты. NSA GCHQ-ға өз компьютерлеріне тәулік бойы толық қол жеткізуді бергендіктен, GCHQ – NSA сияқты конституциялық нормалардан тыс жұмыс істейтін шетелдік барлау агенттігі – 2016 жылы Америкада жасалған барлық электрондық коммуникациялардың, соның ішінде Трамптікінің де, цифрлық нұсқаларына ие". Оның дереккөздерінің бірі – Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) бұрынғы қызметкері Ларри К. Джонсон, ол кейіннен CNN-ге Наполитаноның онлайн-форумдағы мәлімдемесін дұрыс түсінбегенін айтты. Джонсон екі анонимді дереккөзді сілтеме жасап, GCHQ-ның Трамптың сайлау науқаны туралы ақпаратты АҚШ барлау қызметіне "жасырын арна" арқылы жеткізгенін, бірақ GCHQ Трампты немесе оның жақтастарын "тыңдамағанын" және GCHQ-ның ақпарат алмасуы Обама әкімшілігінің тапсырмасымен жасалмағанын мәлімдеді. 16 наурызда Ақ үйдің баспасөз хатшысы Шон Спайсер Ақ үйдегі баспасөз брифингінде Наполитаноның мәлімдемесін қайталады. Келесі күні GCHQ сирек жасайтын ресми мәлімдеме жасады: "Журналист-сарапшы Эндрю Наполитано судьяның GCHQ-ға сол кездегі президентке қарсы "тыңдау" жүргізуді сұрағаны туралы жариялаған мәлімдемесі – негізсіз. Олар мүлдем күлкілі және оларға назар аудармау керек". Британ үкіметінің өкілі бұл айыптаудың "толыққанды жалған және тіпті абсурдты" екенін айтты. Бұрынғы GCHQ директоры Дэвид Оманд Financial Times газетіне "Барак Обама GCHQ-дан Трампты бақылауды сұрады деген пікір мүлдем орынсыз, бұл жүйемен таныс кез келген адамға анық болар еді" деді. Британ үкіметі сондай-ақ АҚШ үкіметі мұндай мәлімдемелерді қайталамауға уәде бергенін хабарлады. Ақ үй британ үкіметінен кешірім сұрағаны туралы хабарларды жоққа шығарды, Спайсердің оларды жақтамай, тек "қоғамдық есептерге сілтеме жасағанын" айтты. 2017 жылдың 12 сәуірінде The Guardian газеті GCHQ және басқа еуропалық барлау агенттіктері Трамптың сайлауалды штабының мүшелері мен ресейлік шенеуніктер арасындағы байланысты ұстап, ақпаратты АҚШ әріптестерімен бөліскенін жариялады. Бұл байланыс ресейлік барлау активтерін бақылаудың қалыпты тәртібінің бөлігі ретінде "қосымша жиналған" мәліметтер арқылы алынған, Трампқа немесе оның науқанына қарсы бағытталған жеке операция емес. Fox News телеарнасы Наполитаноның мәлімдемесінен бас тартып, оны телеарнаның эфиріне қатысудан шеттету туралы Los Angeles Times және Associated Press хабарлады. Ол шамамен екі аптадан кейін 29 наурызда эфирге оралды, бірақ бұрынғы мәлімдемелерін қолдауын жалғастырды.

Азамат соғысы көзқарасы

Наполитано Азамат соғысы туралы көптеген мәлімдемелер жасады, бірақ олар тарихшылар тарапынан қабылданбады. Осы мәлімдемелерге Азамат соғысының Авраам Линкольннің өзінің таңдауымен болған соғыс, құлдықтың бәрібір жойыла бастағаны, Линкольннің құл иелеріне ақы төлеп құлдарды босата алатыны және Линкольннің құлдарды қаруландырғаны кіреді. Мысалы, Daily Show бағдарламасында ол Линкольн соғысты «одақты сақтау үшін, оңтүстік штаттарынан келетін баждарға мұқтаж болғандықтан» бастады деді. Бұл талапты Азамат соғысының үш көрнекті тарихшысы – Джеймс Оукс, Эрик Фонер және Маниша Синха жоққа шығарды. Ол Азамат соғысы кезінде құлдық табиғи түрде өліп бара жатқанын айтты, бірақ Daily Show бағдарламасындағы Эрик Фонер бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Фонер: «Құлдық тек қана тірі болған жоқ, ол өсіп жатты. Оның жойылып бара жатыр немесе жойылатын болады деген идеясы абсурд». Наполитано бұрынғы Ішкі қауіпсіздік хатшысы Джанет Наполитаномен туыс емес екенін мәлімдеді және кейде оны әзілмен «Зұлым туыс Жанет» деп атайды. Наполитано вегетариан. Наполитано өзін дәстүрлі католик деп санайды, ол ІІ Ватикан кеңесінің реформаларына қарсы және Папа Франциске сын көңілімен қарайды. Наполитаноға қарсы Нью-Джерсидегі екі адам жыныстық шабуыл жасады деген айыппен сотқа шақырылды, оның бірі сотта отырған кезде болған оқиғаға қатысты. Наполитано бір жағдайда қарсы сотқа шағымданып, артық айыптау ісін қозғады. Кейіннен үш талап-арыз да кері қайтарылды және қаржылық келісім жасалған-жасалмағаны белгісіз.

Кітап үлестері

"Кіріспе". "Сынған армандар: мемлекеттік зорлық-зомбылыққа ұшыраған 100 оқиға" кітабында. Алдынғы сөз: Тед Нюджент. Вашингтон: Мемлекеттік саясатты зерттеу орталығы (2007), 7-бет. "Бостандыққа қарай сот сапары". "Мен бостандықты таңдадым: заманауи либертариандардың өмірбаяндары", Уолтер Блок құрастырған. Оберн, Алабама: Людвиг фон Миз институты (2010), 231–235 бб. "Алдынғы сөз". Роберт Хиггс, "Қалыптасу: өмір, бостандық және экономика туралы толғаныстар". Тәуелсіз институт (2015), xv–xvii бб. "Алдынғы сөз". Мюррей Н. Ротбард, "Прогрессивтік дәуір", Патрик Ньюман редакциялаған. Оберн, Алабама: Людвиг фон Миз институты (2017), 9–13 бб. Аудиокiтап бар.

Кітап сын-пикірлері

Судья Наполитано Роберт Хиггстің кітаптарына баға берді. Роберт Хиггстің "Қарсы тұру: Өмір, бостандық және экономика туралы толғаныстар" кітабына шолу. "Тәуелсіз" (Төрттік жаңалықтар бюлетені), 25-том, 4-сан, 1-бет (2016 жылғы қыс). Толық нөмірі қолжетімді. "Қасиеттілер лагері". Жан Распельдің "Қасиеттілер лагері" кітабына шолу. Creators (2018 жылғы 25 қазан).