Кіріспе

Ай баласы – 2003 жылы түсірілген жапондық ғылыми-фантастикалық қорқыныш пен әрекет фильм. Ол 19 сәуірде Жапонияда көрсетілді, 13 мамырда Канн кинофестивалінде және 12 сәуірде Филадельфия кинофестивалінде ұсынылды. 2023 жылдың қарашасында 20 жылдығына орай, ол Жапония бойынша қайтадан көрсетілді. Фильмнің сюжеті – Гакттің "Ай сагасы" концепциясына байланысты түпнұсқа әңгімесінің бейімделуі. Алғашқы әңгіме вампир және оның достары туралы болғанымен, ол "Жапонияның 21 ғасырдың басындағы экономикалық құлдырауынан кейін Азия материгіндегі Малеппа деген ойдан шығарылған футуристикалық қалада тығырылған, маргиналды жапондықтардың топқа айналуын бейнелейді, бұл жапондықтардың заңсыз өмір сүруінен өзгеше".

Сюжет

2014 жылы Жапония экономикасы құлдырап, адамдар Қытайға көшіп кетуге мәжбүр болды. Фильмде екі вампир, Кей және Лука, біріншісі біріншісі вампир болған шығар, Кейдің кейінірекки рефлексі Luka күннің шығуын көріп, өз өмірін тоқтатуға шешім қабылдағанын көрсетеді. Үш жетім бала Қытайдың ойдан шығарылған Малепа қаласында тұрады, бұл қалада Азияның әртүрлі топтары бірігіп тұрады. Олар Шо, Шоның інісі Синдзи және Тоши. Үшеуі де қалта ұрлығы арқылы аман қалды. Ұрылық кезінде Шо Кеймен кездеседі, ол құлама үйінділердің арасында отырған жас жігіт сияқты болып көрінеді және оны жетімдер жасырынған жерге алып келеді. Жетімдерге бұрын ұрлаған адам шабуыл жасағанда, Кей шабуылға түседі, өлтіреді және шабуылшыдан тамақтанады, осылайша жетімдерге оның вампир мәртебесін ашады. Алайда Шо оған еш қорықпай жақындап келеді. Бірнеше жылдан кейін Шо жиырмадан асқанда, Кей мен Тошиден тұратын ұрылар тобын басқарады. Басқа бір топқа қарсы қарақшылық кезінде олар Тайваньдық Сонмен кездеседі. Ол бандит топтың басшысының өз қарындасын зорлағаны үшін соңынан қуып барады. Шо, Кей, Сон және Тоши достар болады, Шо тез және ыңғайсыз түрде И Чеге ғашық болады, бірақ ол Кейге деген сезімдерін білдіреді. Көп ұзамай осы тәжірибе арқылы Сон мен И Че Кейдің вампир екенін біледі. Тоғыз жылдан кейін Кей топтан кетіп, Шо Малепадағы ауданның басшысы болып, И Чеге үйленді. Сон Малепаның мафиясының басшысы Чанға қосылып, Шоның жауы болып шығады. Кей кісі өлтіргені үшін түрмеде отырғаны белгілі болады, ол бірнеше рет өлім жазасына кесілу туралы өтініш жасайды; Шо ол туралы жаңалықтарды телевизордан көргеннен кейін онымен кездесуге барады. Шо түрмеге барған кезде Кейге ол Кейді шынымен жақсы көретіндіктен, И Чеге бірнеше рет ұсыныс жасағанын айтады. Қазір олардың "Хана" деп аталатын қызы бар. Әңгіме барысында ол үнсіз қалды, Кей Шоның өліп қалғанын ойлап, оның аман қалғанына қуанышты екенін айтады. И-Чеде мидағы қатерлі ісік пайда болады. Диагноз қойылғаннан кейін көп ұзамай Шоның адамдары Шо жоқ кезде күндіз көшеде өлтіріледі. Шоның ағасы Синдзи де есірткіге толғанда Чанға қарумен қараған кезде қаза табады. Шо Кейге қоңырау шалып, қайта оралуын сұрайды. Кейімен сөйлескеннен кейін, ол Кейі өлім жазасына кесілгенін айтады, бұл Кейдің өзі сұраған нәрсе. Кей болса, өлтіруден құтылып, досына көмектесу үшін қайта оралады. Шо Кейден И Чеді вампирге айналдыруды сұрайды, сонда ол Хана үшін (олардың кішкентай қызы) болады. Кей ашуланып, қарсы шығады, бірақ Шомен бірге Чан мырзаға қарсы шығады. Егер Шоға бірдеңе болса, Хананы қамқорлаймын деп уәде береді. Олар Чанға қарсы аттанғанда, Чан өз адамдарынан екі адаммен атып өлтіріледі, ал Шо Сонмен бетпе-бет келеді. Олардың шайқасы "үшке дейін санап, ату" матчынан басталады, өйткені екеуіне де бір ғана оқ қалды. Шоның қаруы атып қалады да, оны Сон көкірекке салады. Кей оқиға орнына келіп, Сон өзінің бос қаруын Кейге бағыттап, өз өлімін көреді, ол жараланған досын көріп, ашуланып, Сонға атып жібереді. Кей Шоға барады, ол Кейдің қолында қайғылы түрде қайтыс болады. 2045 жылы Хана ересек болып, колледжге барады. Ол Шо болмаған кезде оны өсірген Кеймен қоштасады және Кейдің вампир екенін біледі. Ол кетер алдында өзін біреу бақылап отырғанын сезінгенін айтады, ал кеткеннен кейін Шо вампир болып көрінеді, Кейге осы жылдар бойы оны қамқорлағаны үшін алғыс айтады, өйткені ол өзінің не болғанын көре алмады. Екі жігіт бірге жағаға қарай жүзіп, күннің шығысын күтеді. Фильм бүкіл топтың күндіз жағажайда (кейде Кей үшін мүмкін емес нәрсе) қайтадан жиналуымен аяқталады, мүмкін, өмірден кейінгі өмірде немесе басқа өмірде өздерінің қайта тууы ретінде.

Әннің тақырыбы

Фильмнің тітіркенді әні – "Orange no Taiyō" (オレンジの太陽), Гакт пен Хайд екеуі орындаған дуэт. Әннің сөзі фильм бойы үнемі естіледі. Ән Гакттің 2003 жылғы Crescent студиялық альбомына енген.

Сыни қабылдау

Variety журналының Дерек Элли "Ай баласын" "Дистопиялық романтика, атыс және вампиризмнің жартылай хаотикалық, жартылай көңілді қоспасы, [фильм] жапондық режиссер Такахиса Зезедің көптеген туындылары сияқты, монтаж бөлмесінде қалған қосымша 30 минуттан пайда көрер еді" деп атады. Midnight Eye журналының Жаспер Шарп пікірінше, "Ай баласы Зезедің ірі көлемді әрекеттерді басқару және әсем комикс әлемін құрудағы техникалық шеберлігін алғаш рет көрсетеді. Бірақ фильмде құшқырған дауыс көп, ал ішкі мағынасы жоқ, режиссер материалды толыққанды бақылай алмайды деген күдік те қалады".