Табе Слиор: Еуропа мен Америкадағы өмірі мен қызметі
Tabe Slioor
Табе Мария Слиор: финн фотожурналисі, тілші, әлеуметтік өмірде белгілі тұлға. Ирандық әкесінен тамыр тартқан, тұрмысы қиын балалық шағы мен тегін жасырған сыры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Табе Мария Ингеборг Слиор (21 қараша 1926, Хельсинки – 25 сәуір 2006, Турку) – фин қоғамдық өмірде белгілі болған әйел, репортер және фотожурналист, Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында өмір сүрген және жұмыс істеген.
Tabe Maria Ingeborg Slioor (21 November 1926, Helsinki – 25 April 2006, Turku) was a Finnish socialite, reporter, and photojournalist, living and working in Europe and the United States.
Өмірбаян
Слиор 1926 жылы Финляндияның Хельсинки қаласында парсы әкесі, жеміс сатушы, және фин анасы, үй шаруасымен айналысушы әйелдің отбасында дүниеге келді. Оның үшеу үлкен ағасы болған. Әке-шешесі ажырасқаннан кейін Слиор қыздарға арналған жетімханада өсті, кейде ата-анасын көретін. 1936 жылы әкесі қайтыс болды, ал анасы психикалық денсаулық мәселелерімен ауруханада жатты. 1947 жылы Құтқару армиясының отбасы іздеу қызметі Слиордың әкесінің әкесінің Иранда әлі тірі екенін және ханзада атағын алғанын анықтады.
Slioor was born to a Persian father, a fruit shopkeeper, and a Finnish mother, a homemaker, in Helsinki, Finland in 1926, and had three older brothers. After her parents divorced, Slioor was raised in an orphanage for girls, seeing her parents sometimes. Her father died in 1936, and her mother lived in a hospital for mental issues. In 1947, The Salvation Army's Family Tracing Service found out that Slioor's paternal grandfather was still living in Iran and carried the title of Prince.
Финляндиядағы өмірі мен мансабы
1944 жылы Слиор фин суретшісі Сигурд Лаесвиртаға тұрмысқа шықты, және олар Аулликки есімді қызды дүниеге әкелді. Осы неке арқылы Слиор фин өнер ортасына қатысып, көп ұзамай модель болып жұмыс істеуге кірісті. 1948 жылы алғашқы күйеуінен ажырасқаннан кейін, Слиор жалғыз ана болды және модель ретінде жұмысын жалғастырды, сондай-ақ Тойво Сәркка режиссерлік еткен және Мика Валтари жазған «Тансы үстінен қабірлер» (Tanssi yli hautojen / Dancing on Graves) фин фильмінде түсті. Фильм 1950 жылы көрсетілді. 1953 жылы Слиор Финляндиядағы қоғамдық шарада Швецияның принці Бертилмен және Хельсинки қаласының ақсүйек және әйел алған мэрі Эрик фон Френкельмен танысты. Ол принц Бертилмен достық қарым-қатынас орнатып, жылдар бойы байланыста болды, ал Слиор мен Фон Френкель ғашық болды, және сол кезде олар туралы бірнеше газет мақалалары жарық көрді. Слиор мен фон Френкель Финляндиядағы түрлі шараларға ашық қатысты, сондай-ақ Австрия, Швейцария және Францияны қоса, Еуропаны бірге аралады. Брюссельдегі әлемдік көрмеде Англияның Маргарет ханшайымының құрметіне өткен балға қатысты, онда Слиор онымен бірге төрт қолмен фортепианода орындады. Олар сондай-ақ ханшайыммен бірге көрмені аралады. 1957 жылы Слиор Кеңес Одағының Сауда палатасымен бірлесіп Санкт-Петербургте үлкен модельдеу және тоқыма көрмесін ұйымдастырды, ол үлкен жетістікке ие болды. Қала әкімі Николай Смирнов көрменің демеушісі болды, ол күн сайын мыңдаған келушіні тартты. Сол кезде Слиор фин теледидарында өзінің сән көрсетілімін өткізді, ол 1950-жылдардың ортасында басталған. 1955 жылдан 1965 жылға дейін Слиор Хельсинкидің бай ауданы Улланлиннадағы кең пәтерде тұрып, актерлер, жазушылар мен ақындар, сондай-ақ дипломаттар, профессорлар, патшалар және басқа да танымал адамдарды қамтитын әртүрлі әлеуметтік шараларды өткізді. Ол Пентти Саарикоски, Джордж де Годзинский және басқалармен жақын дос болды. 1960 жылдан 1962 жылға дейін Слиор фин заңгері және ұзақ жылдардан бергі досы Калеви Ниетосваараға үйленді. 1962 жылы ол Теуво Тулионың Слиор туралы «Бәрі алмадан басталды» (Se alkoi omenasta / It Started with an Apple) атты қысқаметражды фильмінде түсті.
Slioor married her first husband Sigurd Laesvirta, a Finnish painter, in 1944, and they had a daughter named Aulikki. Through the marriage, Slioor was involved in Finnish art circles and soon started to work as a model. After divorcing her first husband in 1948, Slioor became a single parent and continued working as a model and also appeared in the Finnish film Tanssi yli hautojen (Dancing on Graves), which was directed by Toivo Särkkä and written by Mika Waltari. The film was released in 1950. In 1953, Slioor met both Prince Bertil of Sweden and Erik von Frenckell, a nobleman and married Mayor of Helsinki, at a society event in Finland. While she reportedly befriended with Prince Bertil and kept in touch with him over the years, Slioor and Von Frenckell became lovers, and several newspaper articles were written about them at the time. Slioor and von Frenckell openly attended various events in Finland, and they also travelled together around Europe, including Austria, Switzerland, and France. At Brussels World's Fair, they attended a ball held to honour Princess Margaret of England, and Slioor played piano four hands with her. They also explored the fair in the same group with the Princess. In 1957, Slioor organized a major modeling and textile fair with great success in Saint Petersburg with the Soviet Union Chamber of Commerce. Mayor Nikolay Smirnov served as the patron of the fair, which attracted thousands of visitors every day. By the time, Slioor had also held her own fashion show on Finnish television, which origin is in the mid 1950s. From 1955 to 1965, Slioor lived in a grand apartment in Ullanlinna, a wealthy district of Helsinki, and hosted various social events for artists, including actors, writers and poets, as well as diplomats, professors, royals, and other celebrities. She was good friends with Pentti Saarikoski, George de Godzinsky and others. From 1960 to 1962, Slioor was married to Kalevi Nietosvaara, a Finnish jurist and longtime friend. In 1962, she starred in Se alkoi omenasta (It Started with an Apple), a Teuvo Tulio short film about Slioor herself.
Құрама Штаттардағы жылдар
Слиор 1960 жылдардың ортасында АҚШ-қа көшіп, фин-америкалық ұшқыш және Вьетнам соғысының ардагері Матти Косоненге тұрмысқа шықты. Неке 1965 жылдан 1968 жылға дейін сақталды. АҚШ-та жүрген жылдары Слиор Сан-Францискода тілші және фотограф болып жұмыс істеді. Ол Рональд Рейган, Роберт Ф. Кеннеди, Генри Миллер, Бинг Кросби, Гарри Белафонте және Рита Хейворт сияқты танымал тұлғалармен кездесіп, сұхбат алып, суреттерін түсірді. Ол Финляндиядағы «Jallu» журналында жариялану үшін АҚШ-тан көптеген репортаждар жіберді, тіпті Том МакКалл, Нельсон Рокфеллер және Спиро Агню сияқты тұлғалармен бірге «Jallu» журналының мұқабасында да пайда болды. Слиор Сан-Квентин түрмесінен де хабарлады, ол түрме ішін еркін суретке түсіруге рұқсат алған алғашқы тілші болды, сондай-ақ Чикагоны қоса алғанда, АҚШ-тың басқа да аймандарына жұмыс сапарлары жасады. Ол «Сан-Франциско экзаминер» газетімен қатар KTVU сияқты телеарналар мен радиостанцияларда жұмыс істеді. Бұл мәселе фин баспасөзінде де қызу талқыланды. Ақырында, Слиор көптеген жұмыстарын қайтаруға мәжбүр болды, себебі Буфано қоғамы Буфаноның барлық туындыларының заңды иесі еді. 1969 жылғы 11 ақпанда «Сан-Франциско Хроникл» газетінде жарияланғандай, Буфаноның өзінің туындыларын ешкімге беруге құқығы болмаған, өйткені ол оларды жеке меншігінде ұстамаған. Сотта Слиорды Мелвин Беллидің заң фирмасы қорғады, ол оның үшінші ажырасуын да жүргізген еді. Сонымен қатар, Слиор Буфаноның өмірбаянын жазу бойынша бірнеше ай жұмыс істеді, бірақ Буфано 1970 жылы қайтыс болғандықтан, ол аяқталмады. Сан-Францискода тұрғанда Слиор соңғы рет тұрмысқа шықты. Оның төртінші күйеуі фотограф Уильям Дуглас Ганслен болды. Алайда, 1976 жылы олар ажырасып кетті. Слиордың қызы Ауликки музыка индустриясында жұмыс істей бастады, ол Герби Хэнкок, Лидия Пенс және Cold Blood, Сантана, The Pointer Sisters және басқалар үшін дыбыс инженері ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ Jefferson Airplane тобының Джорма Кауконенің және Grateful Dead тобының Джерри Гарсияның студиясында музыка ойнады. Ауликки сондай-ақ Теннесси штатындағы Эрни Фордтың Невададағы ранчосында каубой болып жұмыс істеді. Кейіннен ол Аляскаға көшіп, жеке ұшқыш болып, үйленді, қызын дүниеге әкелді және суретші және жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол өзінің сурет студиясы мен галереясына ие болды, сондай-ақ KBBI және KDLL радиостанцияларында жеке радиошоуларын жүргізді. Қазіргі уақытта Ауликки Слиор Найт күйеуінің Commercial & Recreational Marine Services LLC компаниясы үшін жұмыс істейді. 2010 жылдың қыркүйегінде ол күйеуімен бірге үш айда 2455 миль саяхат жасап, 1959 жылғы ағаш яхтасын Саусалитодан (Калифорния штаты) Гомерге (Аляска штаты) жеткізді.
Slioor moved to the United States in the mid 1960s and married Matti Kosonen, a Finnish American pilot and Vietnam veteran. The marriage lasted from 1965 to 1968. During the years in the States, Slioor worked as a reporter and photographer, living in San Francisco. She met, interviewed, and photographed various public figures, including Ronald Reagan, Robert F. Kennedy, Henry Miller, Bing Crosby, Harry Belafonte, and Rita Hayworth, and sent numerous reportages from the States to be published in Jallu magazine in Finland, appearing on the Jallu covers with the likes of Tom McCall, Nelson Rockefeller, and Spiro Agnew. Slioor also reported from San Quentin Prison, being the first reporter allowed to photograph the prison freely, and made work trips to other parts of the States, including Chicago. and The San Francisco Examiner as well as TV and radio stations like KTVU. The case was also followed by the Finnish press. Eventually, Slioor had to return most of the works as The Bufano Society was the legal owner of all of Bufano's art. Bufano had no right to give away any of his works to anyone as he did not own those personally, like stated in the San Francisco Chronicle on February 11, 1969. In the court, Slioor was represented by the law firm of Melvin Belli, who had also handled her third divorce. Furthermore, Slioor had been working on Bufano's autobiography for months, but it was never finished as Bufano died in 1970. While living in San Francisco, Slioor got married for the last time. Her fourth husband was photographer William Douglas Ganslen. The couple, however, divorced in 1976. As for Slioor's daughter Aulikki, she started to work in the music business, working in sound engineering for Herbie Hancock, Lydia Pense and Cold Blood, Santana, The Pointer Sisters, and others, as well as jamming with Jorma Kaukonen of Jefferson Airplane and Jerry Garcia of the Grateful Dead at Kaukonen's. Aulikki also worked as a cowgirl in Tennessee Ernie Ford's ranch in Nevada. Later on, she moved to Alaska, became a private pilot, got married, had a daughter, and worked as an artist and a writer. She also had her own art studio and gallery, and hosted her own radio shows on KBBI and KDLL. Nowadays, Aulikki Slioor Knight works for her husband's business, Commercial & Recreational Marine Services LLC In September 2010, she and her husband ended a long, successful journey as they sailed 2455 miles in three months, bringing their new boat, a 1959 wooden yacht, from Sausalito, California, to Homer, Alaska.
Финляндиядағы кейінгі өмірі
АҚШ-та 16 жыл тұрғаннан кейін, Слиор Финляндияға оралып, көпшілік назарынан шықты. 1997 жылы WSOY оның «Табе» атты автобиографиясын жариялады, ол өмірі туралы фин теледидары, радиосы және баспа баспасөздеріне сұхбат берді. Кітап жарық көргеннен кейін ол қайтадан көзге түспеді. Слиор өмірінің көп бөлігін Турку қаласында өткізді, ол кішкентай пәтерде мысығымен бірге тұрды. Осы жылдар ішінде ол отбасы мен достарымен, соның ішінде қызы Ауликки және немересі Сативамен байланыста болды. 2006 жылдың көктемінде Слиордың қайтыс болғаны туралы кеңінен хабар таралды. 2007 жылы Слиордың өмірі Хельсинки театрындағы пьесада бейнеленді, сондай-ақ ол Финляндияның 1917 жылы тәуелсіздік алғаннан бергі 90 көрнекті тұлғасының бірі ретінде танылды. 2009 жылы Финляндияның ең ұзақ қызмет еткен президенті Урхо Кеконен оны қадағалау үшін Финляндия қауіпсіздік полициясын пайдаланғаны туралы ақпарат тарағанда, Слиор да бас жаңалықтарға шықты. 2010 жылы Слиор тағы да бұқаралық ақпарат құралдарының назарында болды, өйткені оның өмірі Хельсинкидегі Александр театрында жаңа пьесада сомдалды. Ол сонымен қатар зерттеуші Лаура Сааренмааның «Intiimit äänet» (Жұмбақ дауыстар) атты докторлық диссертациясының басты кейіпкерлерінің біріне айналды. 2012 жылы Слиордың әйгілі 1964 жылғы Corvette Sting Ray Coupe автокөлігі Финляндиядағы жыл сайынғы American Car Show көрмесінде көрсетілді. Автокөлік жылдар бойы фин баспасөзінде, соның ішінде Jallu журналында, Mobilisti автомобиль журналында және елдегі екінші ірі газет Ilta Sanomat-та жиі жарияланды. 2014 жылы фин әйелдер журналы Eeva Слиор мен Эрик фон Френкелдің махаббаты туралы мақала жариялады.
After 16 years in the United States, Slioor moved back to Finland and disappeared from the public spotlight. In 1997, WSOY published her autobiography Tabe, and she gave interviews for Finnish TV, radio, and print media about her life. After the launch of the book, she disappeared again. Slioor spent most of her later life in Turku, where she lived in a small apartment with her cat. During the years, she kept in touch with her family and friends, including daughter Aulikki and granddaughter Sativa. In spring 2006, it was widely reported that Slioor had died. In 2007, Slioor's life was portrayed in a play in a Helsinki theatre, and she was also named as one of Finland's 90 dignitaries since its independence in 1917 by authors of The National Biography of Finland. Slioor also made front page headlines in 2009, when it was revealed that Urho Kekkonen, the longest serving President of Finland, had used the Finnish Security Police to keep an eye on her. In 2010, Slioor became a media subject again as her life was portrayed in a new play at the Alexander Theatre in Helsinki. She also became one of the central figures in researcher Laura Saarenmaa's doctoral thesis Intiimit äänet (Voices of Intimacy). Also in 2012, Slioor's famed 1964 Corvette Sting Ray Coupe was showcased at the annual American Car Show in Finland. The car has been prominently featured in the Finnish press over the years, including the original stories and pictures in Jallu magazine and more recent ones in the automobile magazine Mobilisti and the second largest newspaper in the country Ilta Sanomat. In 2014, Finnish women's magazine Eeva published a front page article on Slioor and Erik von Frenckell's romance.