Кіріспе

Табе Мария Ингеборг Слиор (21 қараша 1926, Хельсинки – 25 сәуір 2006, Турку) – фин қоғамдық өмірде белгілі болған әйел, репортер және фотожурналист, Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында өмір сүрген және жұмыс істеген.

Өмірбаян

Слиор 1926 жылы Финляндияның Хельсинки қаласында парсы әкесі, жеміс сатушы, және фин анасы, үй шаруасымен айналысушы әйелдің отбасында дүниеге келді. Оның үшеу үлкен ағасы болған. Әке-шешесі ажырасқаннан кейін Слиор қыздарға арналған жетімханада өсті, кейде ата-анасын көретін. 1936 жылы әкесі қайтыс болды, ал анасы психикалық денсаулық мәселелерімен ауруханада жатты. 1947 жылы Құтқару армиясының отбасы іздеу қызметі Слиордың әкесінің әкесінің Иранда әлі тірі екенін және ханзада атағын алғанын анықтады.

Финляндиядағы өмірі мен мансабы

1944 жылы Слиор фин суретшісі Сигурд Лаесвиртаға тұрмысқа шықты, және олар Аулликки есімді қызды дүниеге әкелді. Осы неке арқылы Слиор фин өнер ортасына қатысып, көп ұзамай модель болып жұмыс істеуге кірісті. 1948 жылы алғашқы күйеуінен ажырасқаннан кейін, Слиор жалғыз ана болды және модель ретінде жұмысын жалғастырды, сондай-ақ Тойво Сәркка режиссерлік еткен және Мика Валтари жазған «Тансы үстінен қабірлер» (Tanssi yli hautojen / Dancing on Graves) фин фильмінде түсті. Фильм 1950 жылы көрсетілді. 1953 жылы Слиор Финляндиядағы қоғамдық шарада Швецияның принці Бертилмен және Хельсинки қаласының ақсүйек және әйел алған мэрі Эрик фон Френкельмен танысты. Ол принц Бертилмен достық қарым-қатынас орнатып, жылдар бойы байланыста болды, ал Слиор мен Фон Френкель ғашық болды, және сол кезде олар туралы бірнеше газет мақалалары жарық көрді. Слиор мен фон Френкель Финляндиядағы түрлі шараларға ашық қатысты, сондай-ақ Австрия, Швейцария және Францияны қоса, Еуропаны бірге аралады. Брюссельдегі әлемдік көрмеде Англияның Маргарет ханшайымының құрметіне өткен балға қатысты, онда Слиор онымен бірге төрт қолмен фортепианода орындады. Олар сондай-ақ ханшайыммен бірге көрмені аралады. 1957 жылы Слиор Кеңес Одағының Сауда палатасымен бірлесіп Санкт-Петербургте үлкен модельдеу және тоқыма көрмесін ұйымдастырды, ол үлкен жетістікке ие болды. Қала әкімі Николай Смирнов көрменің демеушісі болды, ол күн сайын мыңдаған келушіні тартты. Сол кезде Слиор фин теледидарында өзінің сән көрсетілімін өткізді, ол 1950-жылдардың ортасында басталған. 1955 жылдан 1965 жылға дейін Слиор Хельсинкидің бай ауданы Улланлиннадағы кең пәтерде тұрып, актерлер, жазушылар мен ақындар, сондай-ақ дипломаттар, профессорлар, патшалар және басқа да танымал адамдарды қамтитын әртүрлі әлеуметтік шараларды өткізді. Ол Пентти Саарикоски, Джордж де Годзинский және басқалармен жақын дос болды. 1960 жылдан 1962 жылға дейін Слиор фин заңгері және ұзақ жылдардан бергі досы Калеви Ниетосваараға үйленді. 1962 жылы ол Теуво Тулионың Слиор туралы «Бәрі алмадан басталды» (Se alkoi omenasta / It Started with an Apple) атты қысқаметражды фильмінде түсті.

Құрама Штаттардағы жылдар

Слиор 1960 жылдардың ортасында АҚШ-қа көшіп, фин-америкалық ұшқыш және Вьетнам соғысының ардагері Матти Косоненге тұрмысқа шықты. Неке 1965 жылдан 1968 жылға дейін сақталды. АҚШ-та жүрген жылдары Слиор Сан-Францискода тілші және фотограф болып жұмыс істеді. Ол Рональд Рейган, Роберт Ф. Кеннеди, Генри Миллер, Бинг Кросби, Гарри Белафонте және Рита Хейворт сияқты танымал тұлғалармен кездесіп, сұхбат алып, суреттерін түсірді. Ол Финляндиядағы «Jallu» журналында жариялану үшін АҚШ-тан көптеген репортаждар жіберді, тіпті Том МакКалл, Нельсон Рокфеллер және Спиро Агню сияқты тұлғалармен бірге «Jallu» журналының мұқабасында да пайда болды. Слиор Сан-Квентин түрмесінен де хабарлады, ол түрме ішін еркін суретке түсіруге рұқсат алған алғашқы тілші болды, сондай-ақ Чикагоны қоса алғанда, АҚШ-тың басқа да аймандарына жұмыс сапарлары жасады. Ол «Сан-Франциско экзаминер» газетімен қатар KTVU сияқты телеарналар мен радиостанцияларда жұмыс істеді. Бұл мәселе фин баспасөзінде де қызу талқыланды. Ақырында, Слиор көптеген жұмыстарын қайтаруға мәжбүр болды, себебі Буфано қоғамы Буфаноның барлық туындыларының заңды иесі еді. 1969 жылғы 11 ақпанда «Сан-Франциско Хроникл» газетінде жарияланғандай, Буфаноның өзінің туындыларын ешкімге беруге құқығы болмаған, өйткені ол оларды жеке меншігінде ұстамаған. Сотта Слиорды Мелвин Беллидің заң фирмасы қорғады, ол оның үшінші ажырасуын да жүргізген еді. Сонымен қатар, Слиор Буфаноның өмірбаянын жазу бойынша бірнеше ай жұмыс істеді, бірақ Буфано 1970 жылы қайтыс болғандықтан, ол аяқталмады. Сан-Францискода тұрғанда Слиор соңғы рет тұрмысқа шықты. Оның төртінші күйеуі фотограф Уильям Дуглас Ганслен болды. Алайда, 1976 жылы олар ажырасып кетті. Слиордың қызы Ауликки музыка индустриясында жұмыс істей бастады, ол Герби Хэнкок, Лидия Пенс және Cold Blood, Сантана, The Pointer Sisters және басқалар үшін дыбыс инженері ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ Jefferson Airplane тобының Джорма Кауконенің және Grateful Dead тобының Джерри Гарсияның студиясында музыка ойнады. Ауликки сондай-ақ Теннесси штатындағы Эрни Фордтың Невададағы ранчосында каубой болып жұмыс істеді. Кейіннен ол Аляскаға көшіп, жеке ұшқыш болып, үйленді, қызын дүниеге әкелді және суретші және жазушы ретінде жұмыс істеді. Ол өзінің сурет студиясы мен галереясына ие болды, сондай-ақ KBBI және KDLL радиостанцияларында жеке радиошоуларын жүргізді. Қазіргі уақытта Ауликки Слиор Найт күйеуінің Commercial & Recreational Marine Services LLC компаниясы үшін жұмыс істейді. 2010 жылдың қыркүйегінде ол күйеуімен бірге үш айда 2455 миль саяхат жасап, 1959 жылғы ағаш яхтасын Саусалитодан (Калифорния штаты) Гомерге (Аляска штаты) жеткізді.

Финляндиядағы кейінгі өмірі

АҚШ-та 16 жыл тұрғаннан кейін, Слиор Финляндияға оралып, көпшілік назарынан шықты. 1997 жылы WSOY оның «Табе» атты автобиографиясын жариялады, ол өмірі туралы фин теледидары, радиосы және баспа баспасөздеріне сұхбат берді. Кітап жарық көргеннен кейін ол қайтадан көзге түспеді. Слиор өмірінің көп бөлігін Турку қаласында өткізді, ол кішкентай пәтерде мысығымен бірге тұрды. Осы жылдар ішінде ол отбасы мен достарымен, соның ішінде қызы Ауликки және немересі Сативамен байланыста болды. 2006 жылдың көктемінде Слиордың қайтыс болғаны туралы кеңінен хабар таралды. 2007 жылы Слиордың өмірі Хельсинки театрындағы пьесада бейнеленді, сондай-ақ ол Финляндияның 1917 жылы тәуелсіздік алғаннан бергі 90 көрнекті тұлғасының бірі ретінде танылды. 2009 жылы Финляндияның ең ұзақ қызмет еткен президенті Урхо Кеконен оны қадағалау үшін Финляндия қауіпсіздік полициясын пайдаланғаны туралы ақпарат тарағанда, Слиор да бас жаңалықтарға шықты. 2010 жылы Слиор тағы да бұқаралық ақпарат құралдарының назарында болды, өйткені оның өмірі Хельсинкидегі Александр театрында жаңа пьесада сомдалды. Ол сонымен қатар зерттеуші Лаура Сааренмааның «Intiimit äänet» (Жұмбақ дауыстар) атты докторлық диссертациясының басты кейіпкерлерінің біріне айналды. 2012 жылы Слиордың әйгілі 1964 жылғы Corvette Sting Ray Coupe автокөлігі Финляндиядағы жыл сайынғы American Car Show көрмесінде көрсетілді. Автокөлік жылдар бойы фин баспасөзінде, соның ішінде Jallu журналында, Mobilisti автомобиль журналында және елдегі екінші ірі газет Ilta Sanomat-та жиі жарияланды. 2014 жылы фин әйелдер журналы Eeva Слиор мен Эрик фон Френкелдің махаббаты туралы мақала жариялады.