Кіріспе

Сүт безі тінінің шектеулі хирургиялық жолмен алынуы

Лумпектомия (кейде тилектомия, ішінара мастэктомия, сүт безі сегментін резекциялау немесе сүт безінің кең аумақты кесігі деп аталады) – қатерлі ісік немесе сүт безі қатерлі ісігін емдеу кезінде сүт безі тінінің жеке бөлігін немесе "ісігін" хирургиялық жолмен алу болып табылады. Бұл емдеудің тиімді әдісі саналады, себебі толық мастэктомиямен салыстырғанда алынып тасталған тіндердің мөлшері шектеулі, сондықтан бұл емдеу әдісі физикалық және эмоционалдық жағынан артықшылықтар береді. Кейде, ісік анықталғанын растау немесе жоққа шығару үшін люмпектомия қолданылуы мүмкін. Лумпектомия көбінесе қатерлі ісігі ерте сатыда анықталған және ісігі үлкендемеген науқастарға ұсынылады. Лумпектомия сүт безінің көп бөлігін сақтап қалуға мүмкіндік берсе де, процедура нәтижесінде сезімталдық өзгерісі, жақша тіндердің пайда болуы, ауырсыну және алынған ісік үлкен болған жағдайда сүт безінің пішінінің өзгеруі сияқты жағымсыз әсерлер туындауы мүмкін. Ұлттық жан-жақты қатерлі ісіктер желісінің ұсынымдарына сәйкес, люмпектомия каналдық карцинома in situ (DCIS), инвазивті каналдық карцинома және басқа да жағдайларда қолданылуы мүмкін.

Емделмеген қатерлі ісіктердің мысалдары

DCIS немесе интрадуктальды карцинома – бұл сүт түтіктерінің ішкі қабатында ғана орналасқан сүт безінің қатерлі ісігі және АҚШ-та сүт безінің қатерлі ісігінің шамамен 20% құрайды. DCIS-тің ерте емдеуі бұрынғы инвазивті сүт безінің қатерлі ісігінің емдеуімен ұқсас болған, толық мастэктомия және кейде лимфа түйіндерін кесуді қамтитын. Алайда, сүт безінің қатерлі ісігінің түрлері туралы түсініктің дамуы, кем инвазивті хирургиялық емдеудің тиімділігін зерттеуге мүмкіндік берді. 1980 жылдардың соңында өткізілген сегіз жылдық рандомизацияланған клиникалық сынақтардың нәтижелері көрсеткендей, тек люмпектомия жасау қайталану қаупімен байланысты болса, ал жергілікті сәулелік терапиямен бірге жасалған люмпектомия DCIS-ті емдеуде толық мастэктомиямен салыстырылатын нәтижелерге қол жеткізді. Бұл "сүт безін сақтау терапиясының" мүмкіндігін көрсеткен алғашқы маңызды деректер болды. DCIS үшін люмпектомия жасалғаннан кейін, микроскопиялық деңгейдегі ауруды жоюға көмектесетін жергілікті сәулелік терапия көбінесе тағайындалады. Басқа инвазивті емес DCIS-те метастаздық ауруды анықтау үшін аксиллярлық сентинелді лимфа түйіні биопсиясының маңызы азайып келеді, себебі процедураның тәуекелдері нәтижелерге әсер етуден артық. DCIS үшін химиотерапия ұсынылмайды, бірақ эстроген рецепторларының көп мөлшерін қамтитын ісіктер үшін тамоксифен тағайындалуы мүмкін. Инвазивті протоколды карциномасы бар пациенттерге люмпектомия жасалған жағдайда, лимфа түйіні биопсиясы және сәулелік терапия көбінесе ұсынылады. Адъювантты химиотерапия жиі ұсынылады, бірақ егер ісік кішкентай болса және лимфа түйіндерінде метастаз болмаса, онда қажеттілігі болмауы мүмкін. Үлкен ісіктерде неоадъювантты химиотерапия ұсынылуы мүмкін.

Процедура

Лумпектомия – бұл емшектегі ісікті және қалыпты емшек тінінің резекциялық шегін бірге алып тастауға арналған операция. Шегі – бұл ісікке жақын орналасқан сау, қатерлі емес тіндер. Патолог, люмпектомия кезінде алынған шекті, кез келген қатерлі жасушаларды анықтау үшін талдайды. Қатерлі шегі "оң" деп табылады, ал сау шегі "таза" немесе "теріс" деп аталады. Егер шегі оң болып табылса немесе қатерлі жасушалар шегіне өте жақын болса, қайтадан алып тастау операциясы (реэкцизиялық лумпектомия) жасалады. Сентинelді лимфа түйіні биопсиясы (SLNB) немесе қолқап асты лимфа түйіндерінің диссекциясы (ALND) қатерлі ісіктің емшекten басқа дене бөліктеріне тарағанын анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Сентинelді лимфа түйіні биопсиясы – алынған бірнеше сентинelді түйіндерді қатерлі жасушалардың болуына талдау. Сентинelді түйіндерді оңай анықтау және алып тастау үшін радиоактивті зат қолданылады. Сәулелік емдеу (радиациялық емдеу) люмпектомиядан кейін бес-жеті аптаға созылуы мүмкін. Радиациямен бірге жасалған лумпектомия қатерлі ісіктің қайталану қаупін азайтуға көмектеседі (жергілікті қайталану), бірақ ол өмір сүру ұзақтығын ұзартпайды, толыққанды ем емес, және қатерлі ісік қайтадан пайда болуы мүмкін. Дегенмен, емшек аймағында ғана болатын жергілікті қайталануларды (лумпектомиядан кейін) мастэктомия арқылы тиімді емдеуге болады, және бұл әйелдер алғашқы лумпектомиясы мен қайталану емiнен кейін 20 жылдан астам уақыттан бері аурудан құтылған.