Кіріспе

Ұлттық парк – 2000 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген Үлкен Көк таулар аймағының құрамына кірген сегіз қорғалған аумақтың бірі. Үлкен Көк таулар 2007 жылғы 21 мамырда Ұлттық мұра тізіміне енгізілген он бес Дүниежүзілік мұра орнының бірі болды. Көк таулар ұлттық паркі – Дүниежүзілік мұралық нысан құрамындағы сегіз қорғалған аумақтың ең орталық бөлігі және Ұлы бөлініс жотасының бір бөлігін құрайды. Парк сонымен қатар Австралия мұра тізіміне енген, ал Көк таулар аймақтық жаяу серуендеу жолдарының кешені штаттық мұра тізімінде тіркелген.

Тарих

Ұлттық парктің пайда болуы 1932 жылы алғашқы табиғатты қорғаушы Майлз Данфидің Ұлы Көк таулар ұлттық паркін құру туралы ұсынысымен байланысты. Бұл қазіргі Көк таулар ұлттық паркінің, Уоллеми, Канангра Бойд, Наттай, Тас бақтары және Тирлмир көлдерінің, сондай-ақ басқа да кішігірім табиғи қорықтардың кең аумақтарын қамтыды; барлығы NSW Ұлттық парктер және жабайы табиғат қызметімен басқарылады. 1959 жылдың қыркүйегінде Көк таулар ұлттық паркі ресми түрде құрылды. 2000 жылы ол Ұлы Көк таулар әлемдік мұрасының бір бөлігі ретінде тізімге енгізілді. 1999 жылы Мемлекеттік мұра тіркеліміне 37 жаяу серуендеу жолы қосылды, олар шығыста Непеан өзенінен басталып, солтүстікте Тома тауына, солтүстік-батыста Вулган аңғарына, батыста Женолан үңгірлеріне дейін созылады, ал оңтүстікте Катомба, Леура және Вентворт шарлауығынан платоға түсетін көптеген жолдар бар. Жақында ғана вулкандық ағындар таулардың үлкен бөлігін базальтпен жапқан. Бұл ағындар көбінесе тозып, жоғары шыңдарда ғана сирек кездесетін тас тілімдерін қалдырды.

Биологиялық әртүрлілік

Паркте ылғалды және құрғақ склерофилл, малли, батпақтар, су толы жерлер және шабындықтар сияқты әртүрлі орталарда эвкалипт түрлерінің шағын спектрі кездеседі. Кейбір түрлер өсімдіктер эволюциясын түсіну үшін маңызды, соның ішінде 100-ден аз ағашы ғана белгілі Воллеми қарағайы бар. Маңызды өсімдік тұқымдастарына мирт тәрізділер, бұршақ тұқымдастар және протеалар жатады, олардың ішінде 114 эндемикалық және 177 қауіп төндіретін түр бар. Осы орталардың алуан түрлілігі бай фаунаны қолдайды, оның ішінде Австралияның құс түрлерінің үштен бірі, сондай-ақ көптеген сүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар мен бақалар бар. Ерекше қорғауға алынған және эндемикалық түрлерге Регент-мұнайқұйрық, кең басты жылан және Көк таулар су скині жатады.

Туризм

Көк таулар ұлттық паркі – Жаңа Оңтүстік Уэльстегі ең көп таңдалатын ұлттық парк, оның ішкі туристерінің жартысынан астамы Сиднейден келеді және Сиднейде жабайы кенгуруларды көруге ең қолайлы орындардың бірі. Көк тауларға саяхаттайтын туристердің көпшілігі ұлттық паркті Вентворт шарлауығы мен Блэкхит арасындағы көптеген қарау тұрақтарының бірінен көреді, ал олардың көпшілігі тіпті парктің ішіне аяқ баспайды. Саяхатшылар үшін ұсынылатын іс-шараларға жартастар мен сарқырамалардың үстіндегі қарау тұрақтарына қысқа серуендер, парктің шалғай аймақтарына бір түндік немесе ұзақ серуендер, сондай-ақ каньонинг, рапеллинг, тау шатыру және тау велосипедімен жүру сияқты экстремалды спорт түрлері кіреді. Көк таулардың көрікті жерлерін тамашалау және шытырман оқиғаларға толы турларды ұйымдастыратын бірнеше компания саяхатшыларға осы іс-шараларды қауіпсізден өткізуге көмектесе алады. Сонымен қатар, Катомба көрікті темір жолы да бар. Ұлттық парк "Үш қарындас" тас формациясымен әйгілі. Блэкхиттің солтүстігі мен оңтүстігіндегі жартастар ең әсерлі, себебі олардың биіктігі бірнеше жүз метрге жетеді.

Оңтүстік көк таулар

Көк лабиринт – Ұлы Батыс тас жолының оңтүстігінде орналасқан, орманды, эрозияға ұшыраған плато. Ол Уентворт шарлауығынан Гленбрукқа дейін, батыста Кингс Табельден бастап Уоррагамба бөгеті мен шығыста Непеан өзеніне дейін, ал оңтүстікте Буррагоранг аңғарына дейін созылады. Ұлттық саябақ Оңтүстік Уэльс штатындағы Миттагонг қаласының батысындағы Уоллондилли өзеніне дейін жетеді. Бұл аймақ 1948 жылдан 1960 жылға дейін Варрагамба бөгетінің салынуынан көп зардап шекті. Бұл Буррагоранг аңғарын су басуды талап етті, нәтижесінде Буррагоранг көлі пайда болды. Бұл процесте Көк таулардың оңтүстік бөлігі Камден, Пиктон және Барго сияқты шығыс аймақтарынан бөлінді. Таулардың оңтүстік бөлігіндегі үйлер мен шаруашылықтар жабылуға мәжбүр болды, көптеген қараусыз қалған үйлер мен қираған ғимараттар қалды. Олардың ішінде Скотс-Майн-Рендждегі Бран-Джан үйі мен Коумунг үйі, сондай-ақ Еррандериден оңтүстікке қарай орналасқан Твин Пикс үйлері бар. Сиднейдің сумен қамтамасыз етілуін қорғау мақсатында Буррагоранг көлінің айналасында шамамен үш километрлік шектеу аймағы құрылды, бірақ бушвокерлердің ыңғайлылығы үшін Еррандериден Балон асуына, содан кейін шығысқа қарай өтетін жолға рұқсат берілді. Бұл асу кейіннен Катомбадан Миттагонгқа дейінгі ұзақ қашықтықты қамтитын жолдың бір бөлігіне енгізілді.