Кіріспе

5040 (бес мың [және] қырық) – 5039-дан кейін, 5041-ден бұрын келетін натурал сан. Бұл 7! факториал, жоғары құрама сан, мол сан, аса мол сан, сондай-ақ 10 элементтен 4-ін таңдаудың мүмкін болатын пермутацияларының саны (10 × 9 × 8 × 7 = 5040). Бұдан өзге, ол бірге квадраттан кем, сондықтан (7, 71) – Браун жұбын құрайды.

Философия

Платон өзінің «Заңдарында» 5040 санының көптеген нәрселерді (азаматтарды және қала-мемлекеттің немесе полистің жерін қоса алғанда) кішірек бөліктерге бөлуге ыңғайлы екенін айтады, бұл оны полисті құрайтын азаматтардың (отбасы басшыларының) саны үшін идеалды санға айналдырады. Ол бұл санның 1-ден 12-ге дейінгі барлық (табиғи) сандарға, 11-ден басқа бөлінетінін атап көрсетеді (бірақ бұл қасиетке ие ең кішкентай сан емес, 2520 осыған ие). Платон бұл «кемшілікті» түзету үшін азаматтар санынан екі отбасыны алып тастау арқылы 5038 санын алуға болатынын ұсынады, ол 11-ге бөлінеді. Платон сондай-ақ 5040 санын 12-ге екі рет бөлуге болатынын байқаған. Шындығында, Платонның түрлі мемлекеттік мақсаттар үшін 5040 санын пайдалану туралы үнемі қайталап айтуы соншалықты анық болғандықтан, Бенджамин Джоуетт «Заңдар» аудармасының кіріспесінде: «Пифагорлық ықпалмен жазған Платон, қаланың игілігі 5040 санына, әділдік пен шарапайлылыққа орташатай байланысты деп түсінгендей» деп жазды. Жан-Пьер Кахань Платонның 5040 санын қолдануы жоғары құрамды сан тұжырымдамасының – кез келген кіші санға қарағанда көбірек бөлгіштері бар санның – алғашқы пайда болуын білдіреді деп ұсынды.

Қызықты мәліметтер

5040 санының дәл 60 бөлгіші бар, өзін және 1-ді есепке алғанда. 5040 – ең үлкен факториал (7! = 5040), ол жоғары құрамды сан болып табылады. 8! = 40320-дан кіші барлық факториалдар жоғары құрамды. 5040 – 42 тізбектелген жай санның қосындысы (23 + 29 + 31 + 37 + 41 + 43 + 47 + 53 + 59 + 61 + 67 + 71 + 73 + 79 + 83 + 89 + 97 + 101 + 103 + 107 + 109 + 113 + 127 + 131 + 137 + 139 + 149 + 151 + 157 + 163 + 167 + 173 + 179 + 181 + 191 + 193 + 197 + 199 + 211 + 223 + 227 + 229). 5040 – 2-нің алғашқы 10 еселігінің (2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18 және 20) ең кіші ортақ еселігі.