Кіріспе

Португалиялық экономист және саясаткер Франсиско Анаклето Луса (fɾɐ̃ˈsiʃku loˈsɐ̃; 1956 жылдың 12 қарашасында туған) – португалиялық экономист және саясаткер.

Өмірбаян

Ол португалиялық әскери-теңіз офицері Антонио Сейхас Лусаның екінші ұлы және оның әйелі Ноэмия да Роша Невес Анаклето, адвокат, Антонио Невес Анаклетоның немересі, Сильвестен, Изабель Марияның, Антонио, Жоао Карлос және Хорхе Мануэлдің інісі, сондай-ақ оңшыл Педро Пассос Коэльо үкіметіндегі бұрынғы қаржы министрі Витор Гаспардың туысы. Луса демократияға дейінгі режимге белсенді қарсылық көрсетті. Португалияда шамамен қырық жылға созылған және 1974 жылғы 25 сәуірдегі "Гвоздика революциясымен" аяқталған диктатура құлағанға дейін, 1972 жылы отарлық соғысқа қарсы наразылық акциясы үшін тұтқындалды. 1999 жылы академиялық карьерасын жалғастырғаннан кейін, ол солшыл "Left Bloc" (португалша: Bloco de Esquerda) партиясының құрылуына көмектесті.

Мансап

Лиссабон университетінің (бұрынғы Лиссабон техникалық университеті) құрамындағы Лиссабон экономика және басқару жоғары институтының экономика ғылымының толық профессоры, 1999-2012 жылдары Португалия Парламентінің депутаты болды. Ол экономикалық ойдың тарихы, күрделі бейімделмелі жүйелердің динамикасы және ұзақ мерзімді техноэкономикалық өзгерістердің мәні туралы бірнеше кітап пен ғылыми мақаланың авторы, соның ішінде "Экономикадағы турбуленттілік" (Elgar, 1997), "Уақыт өте келе" (Кристофер Фрименмен бірге, Oxford University Press, 2011 және 2002 ж., португал, қытай тілдеріне аударылған), "Жоғары эконометрика жылдары" (Routledge, 2007) және экономика, математикалық физика, экономикалық идеялар тарихы, қаржы нарықтарының математикалық модельдеуі, биология тарихы салаларындағы ғылыми журналдардағы көптеген мақалалар. Оның ғылыми кітаптары он бір тілге аударылған. 1999 жылы "Экономика тарихы қауымдастығының" жылдың ең үздік ғылыми еңбегі үшін жүлде алды. 2006 жылғы Португалия президенттік сайлауында Франсиско Луса 288 224 дауыс (5,31%) жинады. Франсиско Луса – Республика Ассамблеясының 2015 жылғы 18 желтоқсанда Мемлекеттік кеңеске сайлаған бес тұлғаның бірі. Ол 2016 жылғы 12 қаңтарда қызметке кірісіп, 2022 жылға дейін қызмет етті. Сонымен қатар, ол Сол блоктен осы органға кірген алғашқы (қазірге дейін жалғыз) мүше.

2006 жылғы Португалия президенттік сайлауы

Франсиско Луса 292 198 дауыспен (5,32%) бесінші орынды иеленді.