Жозе Мануэл Дурау Баррозу: Португалия саяхатшысы және Еуропалық комиссияның экс-президенті
José Manuel Barroso
Жозе Мануэл Дурау Баррозу – португалиялық саяхатшы, Еуропалық комиссияның бұрынғы президенті (2004-2014). Goldman Sachs-тағы жұмысы этикалық мәселе тудырды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық саясаткер және мұғалім (1956 жылы туған)
Portuguese politician and teacher (born 1956)
Хосе Мануэль Дурао Баррозу (ʒuˈzɛ mɐˈnwɛl duˈɾɐ̃w bɐˈʁozu; 23 наурыз 1956 жылы туған) – португалиялық саясаткер және заң профессоры. Ол бұрын Португалияның 114-ші премьер-министрі қызметін атқарды, ал 2004–2014 жылдары Еуропалық комиссияның 11-ші президенті болды. Ол Еуроодақтағы ең көп көңіл тартып, медиада жақсы жарияланған "айналмалы есік" жағдайларының бірі болды, себебі салқындату кезеңінен кейін екі ай өткен соң Баррозу Goldman Sachs International компаниясының "аға кеңесшісі" және "атқарушы емес төрағасы" лауазымына қабылданды және этикалық сараптамаға түсті.
José Manuel Durão Barroso (ʒuˈzɛ mɐˈnwɛl duˈɾɐ̃w bɐˈʁozu; born 23 March 1956) is a Portuguese politician and law professor. He previously served as the 114th prime minister of Portugal and from 2004–2014 as the 11th president of the European Commission. He has been one of the revolving door cases at the EU, which received the most media attention because only two months after the cooling off period, Barroso accepted a position as "senior adviser " and "non executive chairman" of Goldman Sachs International. and became subject of an ethics inquiry.
Ерте өмір және білім
Жозе Баррозу Лиссабонда Луис Антонио Сараива Баррозу мен оның әйелі Мария Элизабет де Фрейтас Дурао отбасында дүниеге келген. Дюрао Баррозу (Португалияда осылай танымал) Лиссабон университетінің құқық факультетін бітірген. Содан кейін ол Еуропалық университет институтында Еуропалық зерттеулер саласында диплом алды және Швейцариядағы Женева университетінен саясаттану және әлеуметтік ғылымдар бойынша мағыналы магистр дәрежесін алды. Баррозу Португалиядағы Estado Novo режимі кезінде, 1974 жылдың 25 сәуіріндегі Гвоздика революциясынан бұрын, жасөспірім шағында саяси белсенділікке қатысты. Университетте оқыған кезінде ол жер астындағы маоистік MRPP (Пролетариат партиясының қайта ұйымдастырылған қозғалысы, кейін Португалия жұмысшы коммунистік партиясы (PCTP/MRPP), Португалия жұмысшыларының коммунистік партиясы/Португалия пролетариатының революциялық қозғалысы) жетекшілерінің бірі болды. "Экспрессо" газетіне берген сұхбатында ол Португалия коммунистік партиясы бақылап отырған, сондай-ақ жер астындағы басқа студенттік қозғалысқа қарсы күресу үшін MRPP-ге қосылғанын айтты. Бұл түсіндірмеге қарамастан, Португалия мемлекеттік телеарнасы RTP-де сақталған 1976 жылғы өте танымал саяси сұхбат бар, онда Баррозу, PREC деп аталатын Гвоздика революциясынан кейінгі алабұдында саяси көзқарасы бар студент ретінде, "студенттерді жұмысшыларға және жұмысшыларды студенттерге қарсы қоятын" буржуазиялық білім беру жүйесін сынап көрсеткен.
José Barroso was born in Lisbon to Luís António Saraiva Barroso and his wife Maria Elisabete de Freitas Durão. Durão Barroso (as he is known in Portugal) graduated from the Faculty of Law of the University of Lisbon. He subsequently obtained a Diploma in European Studies from the European University Institute, and received a MA degree with honours in both Political Science and Social Sciences from the University of Geneva in Switzerland. Barroso became politically active in his late teens, during the Estado Novo regime in Portugal, before the Carnation Revolution of 25 April 1974. In his university days, he was one of the leaders of the underground Maoist MRPP (Re Organized Movement of the Proletariat Party, later Portuguese Workers' Communist Party (PCTP/MRPP), Communist Party of the Portuguese Workers/Revolutionary Movement of the Portuguese Proletariat). In an interview with the newspaper Expresso, he said that he had joined MRPP to fight the only other student body movement, also underground, which was controlled by the Portuguese Communist Party. Despite this justification, there is a very famous political 1976 interview recorded by the Portuguese state run television channel, RTP, in which Barroso, as a politically minded student during the post Carnation Revolution turmoil known as PREC, criticises the bourgeois education system which "throws students against workers and workers against students."
Мансап
Академиялық мансабын Лиссабон университетінің құқық факультетінде ассистент-профессор болып бастады. Баррозу Джорджтаун университетінде және Джорджтаунның Вашингтондағы Эдмунд А. Уолш атындағы Сыртқы істер мектебінде докторлық зерттеу жүргізді, бірақ оның өмірбаянында докторлық дәреже (құрметті атақтан басқа) көрсетілмеген. Лиссабонда Баррозу Лусиада университетінің Халықаралық қатынастар кафедрасының директоры болды. 1980 жылдың желтоқсанында Баррозу оңшыл PPD (Демократиялық халық партиясы, кейіннен PPD/PSD Социал-демократиялық партиясы) партиясына қосылды және осы күнге дейін сол партия мүшесі болып табылады. 1985 жылы Португалияның 113-ші премьер-министрі Анибал Кавако Сильва басқарған ПСД үкіметінде Баррозу Ішкі істер министрлігінің мемлекеттік хатшысының орынбасары болып тағайындалды. 1987 жылы ол сол үкімет құрамына енді, Сыртқы істер және ынтымақтастық жөніндегі мемлекеттік хатшы (Сыртқы істер министріне бағынышты) болып тағайындалды және келесі бес жыл бойы осы лауазымды атқарды. Осы қызметінде ол 1990 жылғы Бисессе келісімдерінің бастамашысы болды, ол Ангола азамат соғысында биліктегі MPLA мен оппозициялық UNITA арасында уақытша қару тоқтатуға әкелді. Сондай-ақ ол бұрынғы португалдық колония, кейін Индонезияның провинциясы болған Шығыс Тимордың тәуелсіздігін қолдады. 1992 жылы Баррозу Сыртқы істер министрі болып тағайындалды және 1995 жылғы жалпы сайлауда ПСД жеңілгенге дейін осы лауазымда қызмет етті.
His academic career began as an assistant professor in the Faculty of Law of the University of Lisbon. Barroso did PhD research at Georgetown University and Georgetown's Edmund A. Walsh School of Foreign Service in Washington, D. C., but his CV does not list any doctoral degree (except honorary). Back in Lisbon, Barroso became director of the Department for International Relations at Lusíada University (Universidade Lusíada). In December 1980, Barroso joined the right of centre PPD (Democratic Popular Party, later PPD/PSD Social Democratic Party), where he remains to the present day. In 1985, under the PSD government of Aníbal Cavaco Silva, 113th prime minister of Portugal, Barroso was named Under Secretary of State in the Ministry of Home Affairs. In 1987 he became a member of the same government as he was elevated to Secretary of State for Foreign Affairs and Cooperation (answering to the Minister of Foreign Affairs), a post he was to hold for the next five years. In this capacity, he was the driving force behind the Bicesse Accords of 1990, which led to a temporary armistice in the Angolan Civil War between the ruling MPLA and the opposition UNITA. He also supported independence for East Timor, a former Portuguese colony, then a province of Indonesia by force. In 1992, Barroso was promoted to the post of Minister of Foreign Affairs, and served in this capacity until the defeat of the PSD in the 1995 general election.
Португалияның премьер-министрі, 2002-2004
1995 жылы оппозицияда болған кезде Баррозу Лиссабоннан Республика Ассамблеясына сайланды. Ол Сыртқы істер комитетінің төрағасы болды. 1998 жылы Джорджтаун көшбасшылық семинарын бітірді. 1999 жылы ол PSD президенті болып сайланды, Марсело Ребело де Соузаның (заң профессоры) орнын басып, осылайша Оппозиция көшбасшысы атанды. 2002 жылғы парламенттік сайлауда PSD партиясы оңшыл Португалия халық партиясымен коалициялық үкімет құруға жеткілікті мандат алды, және Баррозу 2002 жылдың 6 сәуірінде Португалияның премьер-министрі болды. Премьер-министр ретінде бюджет тапшылығының өсуіне байланысты ол бірқатар қиын шешімдер қабылдады және қатаң реформалар жүргізді. Оның мақсаты мемлекеттік бюджет тапшылығын ЕО ережелерінің талаптарына сәйкес 3%-ға дейін төмендету еді, ал 2002-2004 жылдардағы ресми деректерде бұл мақсатқа қол жеткізілгені хабарланды. 2003 жылдың наурыз айында Баррозу АҚШ президенті Джордж Буш, Ұлыбритания премьер-министрі Тони Блэр және Испания премьер-министрі Хосе Мария Азнарды Португалияның Азор аралдарындағы Терсейра аралында қабылдады. Төрт көшбасшы 2003 жылы АҚШ бастаған Иракқа басып кіруді ресми түрінде бекітті. Баррозудың басшылығымен Португалия Иракқа басып кіру және оккупациялау үшін "қалаулылар коалициясына" қосылды, соғысқа қатыспайтын әскерлерді жіберді. 2003 жылдың 30 қаңтарында Баррозу Ирактағы АҚШ саясатын қолдайтын сегіз елдің хатына қол қойды. Баррозу өзінің мерзімін аяқтаған жоқ, өйткені 2004 жылдың 5 шілдесінде ол Еуропалық комиссияның президенті болып тағайындалды. Баррозу Португалия президенті Хорхе Сампаиомен Педро Сантана Лопесті Португалияның премьер-министрінің орынбасары етіп тағайындау туралы келісімге келді. Сантана Лопес PSD/PP коалициясын жаңа сайлаулар шақырылғанға дейін, 2005 жылдың басына дейін бірнеше ай басқарды. Португалияның Социалистік партиясы сайлауда жеңіске жеткен соң, жыл соңына дейін бюджет тапшылығы 6,1%-ға жетеді деп болжады, оны Баррозу мен Сантана Лопестің экономикалық саясатын сынау үшін пайдаланды.
In 1995, while in opposition, Barroso was elected to the Assembly of the Republic as a representative for Lisbon. He became chairman of the Foreign Affairs Committee. In 1998 he graduated from the Georgetown Leadership Seminar. In 1999 he was elected president of the PSD, succeeding Marcelo Rebelo de Sousa (a professor of law), and thus became Leader of the Opposition. Parliamentary elections in 2002 gave the PSD enough seats to form a coalition government with the right wing Portuguese People's Party, and Barroso subsequently became Prime Minister of Portugal on 6 April 2002. As prime minister, facing a growing budget deficit, he made a number of difficult decisions and adopted strict reforms. He vowed to reduce public expenditure, which made him unpopular among leftists and public servants His purpose was to lower the public budget deficit to a 3% target (according to the demands of EU rules), and official data during the 2002–2004 period stated that the target was being attained. In March 2003, Barroso hosted U. S President George W. Bush, British Prime Minister Tony Blair, and Spanish Prime Minister José María Aznar in the Portuguese island of Terceira, in the Azores. The four leaders finalised the controversial US led 2003 invasion of Iraq. Under Barroso's leadership, Portugal became part of the "coalition of the willing" for the invasion and occupation of Iraq, sending non combat troops. On 30 January 2003, Barroso signed The letter of the eight supporting US. policy on Iraq. Barroso did not finish his term as he had been nominated as president of the European Commission on 5 July 2004. Barroso arranged with Portuguese President Jorge Sampaio to nominate Pedro Santana Lopes as a substitute prime minister of Portugal. Santana Lopes led the PSD/PP coalition for a few months until early 2005, when new elections were called. When the Portuguese Socialist Party won the elections it produced an estimation that by the end of the year the budget deficit would reach 6.1%, which it used to criticise Barroso's and Santana Lopes's economic policies.
Еуропалық Комиссияның президенті, 2004-2014
2004 жылы Еуропалық Конституция жобасына, ал қазір Лиссабон шартына президентті сайлауда Парламент сайлауының нәтижесі, әсіресе жеңіске жеткен Еуропартияның қолдауымен сайланған кандидат ескерілуі тиіс деген ереже енгізілген. Бұл ереже 2004 жылы кандидатты ұсыну кезінде қолданылмаған, бірақ сайлауда жеңіске жеткен оңшыл Еуропалық Халық партиясы (ЕХП) өз қатарынан кандидат алуға қысым көрсетті. Ақырында, Еуропалық кеңес Баррозуды ЕХП кандидаты ретінде таңдады. Оның бірінші төрағалық етуі кезінде Комиссияның күн тәртібінде келесі мәселелер болды: Түркияның ЕО-ға мүшелікке өтініш беруі, институттардың реформасы (Лиссабон шарты), ЕО-да қызметтердің бірыңғай нарығын құруға бағытталған Болкештейн директивасы, Лиссабон стратегиясы, Галилео позициялық жүйесі, Доха даму күн тәртібіндегі келіссөздер, Еуропалық инновациялар және технологиялар институты және ЕО-ның климаттық өзгерістер пакеті. ЕХП 2009 жылғы Еуропалық сайлау науқаны кезінде Баррозуды екінші мерзімге қайта қолдады және ЕХП сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, 2009 жылғы 17 маусымда Еуропалық кеңес оның кандидатурасын қамтамасыз ете алды. 2009 жылдың 3 қыркүйегінде Баррозу өзінің екінші мандатына арналған манифестін жариялады. 2009 жылдың 16 қыркүйегінде Еуропа Парламенті Барозуды тағы да бес жылға сайлады. Ол екінші мерзімін аяқтағаннан кейін, Жак Делордан кейін екі мерзімге қызмет еткен екінші Комиссия төрағасы болды. Бұл комиссияның өкілеттігі 2014 жылдың 31 қазанына дейін созылды. Баррозу Ирландияға барып, ирландтықтарды келесі айда өтетін екінші референдумда Лиссабон шартын қабылдауға көндіру үшін келді. Ол The Irish Times газетіне берген сұхбатында, оған Ирландияның Еуропалық Одақтан шығуы туралы сұрақ қойылғанын айтты. Ол сондай-ақ Dell компаниясының Лимериктегі зауытының бұрынғы жұмысшыларына 14,8 млн евро грант берді, оны бұрынғы Еуропалық парламент мүшесі және Лиссабонға қарсы Патриция Маккенна "ыңғайлы мүмкіндік" деп сипаттады. 2012 жылдың 12 қыркүйегінде Баррозу Еуропалық Одақты континенттің экономикалық дағдарысына қарсы күресу үшін қажетті "ұлт мемлекеттер федерациясына" айналдыруға шақырды. Ол Грекия өз міндеттемелерін орындаса, Еуроаймақта қала алады деп сенетінін айтты. Барозу сондай-ақ сол күні жарияланған Еуропалық банктік қадағалау туралы заң жобасын жариялады. Ол 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауына сайлау науқанынан демалыс алған кезінде 2014 жылғы 19 сәуірден 25 мамырға дейін Марош Шефчовичтің орнына институционалдық қатынастар және әкімшілік жөніндегі комиссар болып тағайындалды. Ақырында ол өз орнын алмауға шешім қабылдады.
In 2004, the proposed European Constitution and now the Treaty of Lisbon included a provision that the choice of the president must take into account the result of Parliamentary elections and the candidate supported by the victorious Europarty in particular. That provision was not in force in the nomination in 2004, but the centre right European People's Party (EPP), who won the elections, pressured for a candidate from its own ranks. In the end, Barroso, as EPP candidate, was chosen by the European Council. During his first presidency, the following issues were on the Commission's agenda: Turkey applying for EU membership, the reform of the institutions (Treaty of Lisbon), the Bolkestein directive, aimed at creating a single market for services within the EU, Lisbon Strategy, Galileo positioning system, Doha Development Agenda negotiations, European Institute of Innovation and Technology and an EU climate change package. The EPP again endorsed Barroso for a second term during the 2009 European election campaign and, after the EPP again won the elections, was able to secure his nomination by the European Council on 17 June 2009. On 3 September 2009, Barroso unveiled his manifesto for his second term. On 16 September 2009, Barroso was re elected by the European Parliament for another five years. Since he completed his second term he became only the second Commission president to serve two terms, after Jacques Delors. That Commission's term of office ran until 31 October 2014. Barroso visited Ireland to persuade Irish citizens to approve the Treaty of Lisbon in the country's second referendum due to be held the following month. He told The Irish Times in an interview referenced internationally by Reuters that he had been asked if Ireland would split from the European Union. He also launched a €14.8 million grant for former workers at Dell's Limerick plant, described as "conveniently opportune" by former Member of the European Parliament and anti Lisbonite Patricia McKenna. On 12 September 2012, Barroso called for the EU to evolve into a "federation of nation states", necessary to combat the continent's economic crisis. He said he believed Greece would be able to stay in the eurozone if it stood by its commitments. Barroso also heralded the legislative proposal published the same day for European Banking Supervision. He was once appointed Acting Commissioner for Inter Institutional Relations and Administration in Maroš Šefčovič's stead, from 19 April 2014 – 25 May 2014 while he was on electoral campaign leave for the 2014 elections to the European Parliament. He ultimately decided to not take up his seat.
Даулар
2005 жылы Die Welt басылымы Барозудың грек кемешілдігі миллиардері Спиро Лацистің яхтасында бір апта өткізгенін хабарлады. Көп ұзамай бұл оқиға Комиссияның Latsis кеме компаниясына 10 миллион еуролық Грекия мемлекеттік көмегін мақұлдауынан бір ай бұрын болғаны белгілі болды, алайда мемлекеттік көмек туралы шешімді бұрынғы Еуропалық комиссия Баррозу лауазымға кіріспес бұрын қабылдаған еді. Осы жайтқа жауап ретінде Ұлыбританияның тәуелсіздік партиясының депутаты Найджел Фараж саяси спектрдің әртүрлі жақтарынан 75-ке жуық еуродепутатты Баррозуға сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты қолдауға және оны осы мәселе бойынша Еуропалық парламентте сұраққа алуға көндірді. Ұсыныс 2005 жылдың 12 мамырында ұсынылып, Баррозу 2005 жылдың 26 мамырында Парламент алдындағы дебаттарда қатысты. Алайда, ұсыныс көп дауыспен жеңілді. Көлік құралдарының шығарындыларын азайтуға бағытталған Еуроодақтың заңнамасына қайшы келіп, отын тұтынуы жоғары Volkswagen Touareg таңдағаны үшін сынға ұшыраған Баррозу мұны "артық ынталы морализм" деп бағалады. 2008 жылдың сәуірінде азық-түлік бағасының күрт өсуі мен азық-түлік пен отын арасындағы бәсекелестік күшейген кезде Баррозу биоотынның пайдалануы азық-түлік бағасын көтеруде "маңызды рөл атқармайды" деді. Келесі айда ол осы мәселені зерттейтін зерттеуді жариялады. Президент Баррозуның ГМО картопқа рұқсат беруі Еуроодаққа мүше мемлекеттердің күшті қарсылығына ұшырады. Грекия, Австрия, Люксембург, Италия, Венгрия және Франция үкіметтері өз елдерінде ГМО картоп өсіруге тыйым саларын мәлімдеді. Баррозу ұлттық үкіметтерді сынға алып, "әлемдегі ең демократиялық институттар қабылдаған шешімдер көбінесе қате болады" деді. 2013 жылдың желтоқсанында Баррозу Еуропа Ирландияның проблемаларының себебі емес, Ирландия Еуропа үшін проблема тудырды деді. 2013 жылдың желтоқсанында банк секторын құтқарудан кейін Ирландия үкіметінің банктік секторды қаржыландыруға бағытталған өтініші Еуропалық комиссияның басшысы Ирландия банктерін, реттеуші органдарын және үкіметін елдегі қиындықтар үшін кінәлағандықтан қабылданбады. Баррозу Ирландия банктеріндегі проблемалар валютаның өзінің құрылымдық мәселелеріне қарағанда, евроны "қатты тұрақсыздандырды" деді. "Еуропа Ирландия үшін проблема жасады және енді Еуропа Ирландияға көмектесуі керек деген ой тудырмау дұрыс. Шындығында, Ирландиядағы банктік сектор – әлемдегі банктік тұрақтылық тұрғысынан ең ірі проблемалардың бірі болды".
In 2005, Die Welt reported that Barroso had spent a week on the yacht of the Greek shipping billionaire Spiro Latsis. It emerged soon afterward that this had occurred only a month before the Commission approved 10 million euros of Greek state aid for Latsis's shipping company – though the state aid decision had been taken by the previous European Commission before Barroso took up his post. In response to this revelation, Nigel Farage MEP of the UK Independence Party persuaded around 75 MEPs from across the political spectrum to back a motion of no confidence in Barroso, so as to compel him to appear before the European Parliament to be questioned on the matter. The motion was tabled on 12 May 2005, and Barroso appeared before Parliament as required at a debate on 26 May 2005. The motion itself was heavily defeated. In response to criticism for his choice of a less fuel efficient Volkswagen Touareg, amid EU legislation of targets drastically to reduce car emissions, Barroso dismissed this as "overzealous moralism". In April 2008, amid sharp food price rises and mounting food vs fuel concerns, Barroso insisted that biofuel use was "not significant" in pushing up food prices. The following month, he announced a study that would look into the issue. The backdoor approval of the GE potato, by President Barroso, has met a wave of strong opposition from EU member states. The governments of Greece, Austria, Luxembourg, Italy, Hungary and France have all publicly announced that they will not allow the GE potato to be grown in their countries. Barroso has expressed criticism of national governments arguing "Decisions taken by the most democratic institutions in the world are very often wrong." In December 2013 Barroso said that Europe was not the cause of the problems for Ireland; Ireland caused a problem for Europe. Following the bailout exit, in December 2013, the Irish government's bid to get backdated funding for the banking sector was rejected as the head of the European Commission blamed the Irish banks, regulators, and government for the difficulties in the country. Barroso said the problems in the Irish banks caused a "major destabilisation" in the euro, rather than structural problems with the currency itself, "I am saying this because it would be wrong to give the impression that Europe has created a problem for Ireland and now Europe has to help Ireland. In fact, it was the banking sector in Ireland—it was one of the biggest problems in the world in terms of banking stability what happened in Ireland."
Жеке өмір
1980 жылы Мария Маргарида Пинто Рибейро де Соуза Уваға үйленді, олардың үш ұлы бар. Соуза Ува 2016 жылдың тамыз айында 60 жасында жатыр қатерлі ісігінен көз жұмды. Баррозу португал тілінен өзге француз, испан және ағылшын тілдерін еркін меңгерген, сондай-ақ неміс тілінің негізгі білімдерін алу үшін курс пройдеді.
In 1980 he married Maria Margarida Pinto Ribeiro de Sousa Uva, with whom he has three sons. Sousa Uva died from uterine cancer in August 2016, at the age of 60. Apart from Portuguese, Barroso is fluent in French, speaks Spanish and English and has taken a course to acquire a basic knowledge of German.