Марио Соареш (1924-2017) – португалиялық саясаткер, Португалия демократиясының әкесі. Премьер-министр және президент қызметтерін атқарды. Саяси өмірбаяны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық мемлекет қайраткері (1924–2017)
үндістандық футболшы және жаттықтырушы
Portuguese statesman (1924–2017)
the Indian footballer and coach
Марио Альберто Нобре Лопес Соарес (ˈmaɾju alˈβɛɾtu ˈnɔβɾɨ ˈlɔpɨʃ suˈaɾɨʃ; 7 желтоқсан 1924 – 7 қаңтар 2017) – Португалия саяхатшысы, 1976 жылдан 1978 жылға дейін және 1983 жылдан 1985 жылға дейін Португалияның премьер-министрі қызметін атқарған, ал кейін 1986 жылдан 1996 жылға дейін Португалияның 17-ші президенті болды. Ол 1973 жылғы құрылғаннан бастап 1986 жылға дейін Социалистік партияның бірінші хатшысы болды. Португалияның маңызды саяси тұлғасы, ол португалиялық демократияның негізін қалаушысы деп есептеледі.
Mário Alberto Nobre Lopes Soares (ˈmaɾju alˈβɛɾtu ˈnɔβɾɨ ˈlɔpɨʃ suˈaɾɨʃ; 7 December 1924 – 7 January 2017) was a Portuguese politician, who served as prime minister of Portugal from 1976 to 1978 and from 1983 to 1985, and subsequently as the 17th president of Portugal from 1986 to 1996. He was the first secretary general of the Socialist Party, from its foundation in 1973 to 1986. A major political figure in Portugal, he is considered the father of Portuguese democracy.
Отбасы
Соарес – Жоао Лопес Соарестің (Лейрия, Аррабал, 17 қараша 1879 – Лиссабон, Кампо-Гранде, 31 шілде 1970) ұлы, Лиссабондағы Colégio Moderno мектебінің негізін қалаушы, үкімет министрі және кейін антифашистік республикалық қозғалыс белсендісі. Ол Елиза Нобре Баптистаны (Сантарем, Пернес, 8 қыркүйек 1887 – Лиссабон, Кампо-Гранде, 28 ақпан 1955) үйленуге дейін дін қызметкері болып жұмыс істеген, одан кейін жүкті қылып, осылай үйленген. Оның әкесінің тағы бір ұлы болған, анасы белгісіз, аты Тертулиано Лопес Соарес. Оның анасы бұрын үйленген және Дж. Нобре Баптиста мен Кандидо Нобре Баптиста есімді екі баласы болған. Марио Соарес католик дінінде тәрбиеленген, бірақ өзін республикашыл, зайырлы және социалист деп санаған.
Soares was the son of João Lopes Soares (Leiria, Arrabal, 17 November 1879 – Lisbon, Campo Grande, 31 July 1970), founder of the Colégio Moderno in Lisbon, government minister and then anti fascist republican activist who had been a priest before impregnating and marrying Elisa Nobre Baptista (Santarém, Pernes, 8 September 1887 – Lisbon, Campo Grande, 28 February 1955), Mário Soares's mother, at the 7th Conservatory of the Civil Register of Lisbon on 5 September 1934. His father also had another son by an unknown mother named Tertuliano Lopes Soares. His mother had previously been married and had two children, J. Nobre Baptista and Cândido Nobre Baptista. Mário Soares was raised as a Roman Catholic, but came to identify himself as a republican, secular and socialist.
Ерте өмір
Соарес Лиссабонның Корасан де Жезус ауданында дүниеге келді және Лиссабон университетінің тарих және философия мамандықтарын бітірді. 1957 жылы университет оқытушысы болды, бірақ Антониу де Оливейра Салазардың диктатурасына қарсы қызметі оны бірнеше рет тұтқындауға әкелді. Ол Антифашистік Ұлттық Бірлік және Демократиялық Бірлік қозғалысы сияқты қарсылық топтарында белсенді болды. Соарес білімін әкесіне тиесілі Colégio Moderno колледжінде бастады. Сол жерде ол қысқа мерзімге география пәнінен сабақ алды, кейін Португалия коммунизмінің көрнекті тұлғасы және Соареске ең үлкен саяси қарсыласы болған Альвару Куналдан. Университетте оқып жүрген кезінде Соарес Португалия Коммунистік партиясына қосылды және жастар бөліміне жауапты болды. Осы қызметінде ол Лиссабонда Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын тойлау үшін демонстрациялар ұйымдастырды. Ол алғаш рет 1946 жылы Португалияның саяси полициясы PIDE-мен тұтқындалды, ол Демократиялық Бірлік қозғалысының (Movimento de Unidade Democrática) Орталық комитетінің мүшесі болған кезде, сол кезде төрағасы pt. Соарес 1949 жылы екі рет тұтқындалды. Сол кезде ол президенттікке үміткер генерал Нортон де Матостың хатшысы болды. Алайда, де Матос Соарестің коммунистік көзқарастарына көз жеткізгеннен кейін одан алыстады. Соарес 1949 жылдың 22 ақпанында Альжубе түрмесінде, Лиссабон азаматтық тіркелімінің үшінші консерваториясында актриса Мария де Жезус Баррозу Соаресқа үйленді. Олардың ұлы Жоао Соарес кейін Лиссабон қаласының мэрі болды, ал қызы Изабел Баррозу Соарес (1951 жылы туған) қазір Colégio Moderno-ны басқарады. Соарестің саяси белсенділігі үшін бірнеше рет тұтқындалуы тарих және философия пәнінің оқытушысы ретінде мансабын жалғастыруға мүмкіндік бермеді. Сондықтан ол заңгер болуды шешті.
Soares was born in the Coração de Jesus neighbourhood of Lisbon, and graduated in history and philosophy from the University of Lisbon. He became a university lecturer in 1957, but his activities in opposition to the dictatorship of António de Oliveira Salazar led to repeated arrests. He was active in resistance groups such as the Movement for Anti Fascist National Unity and the Movement for Democratic Unity. Soares began his studies at Colégio Moderno, owned by his father. There, for a short period he was taught geography by Álvaro Cunhal, who would later become the towering figure of Portuguese Communism and one of Soares' greatest political rivals. While a student at university, Soares joined the Portuguese Communist Party, being responsible for the youth section. In this capacity, he organised demonstrations in Lisbon to celebrate the end of World War II. He was first arrested by PIDE, the Portuguese political police, in 1946, when he was a member of the Central Committee of the Movement of Democratic Unity (Movimento de Unidade Democrática), at the time chaired by pt. Soares was arrested twice in 1949. On those latter occasions, he was the secretary of General Norton de Matos, a candidate for the Presidency. However, he became estranged from de Matos when the latter discovered Soares's Communist sympathies. Soares married Maria de Jesus Barroso Soares, an actress, on 22 February 1949, while in the Aljube prison, at the Third Conservatory of the Civil Register of Lisbon. They had a son, João Soares, who later became Mayor of Lisbon, and a daughter, Isabel Barroso Soares (born in 1951), who now manages the Colégio Moderno. Soares's multiple arrests for political activism made it impossible for him to continue with his career as a lecturer of history and philosophy. Therefore, he decided to study law and become an attorney.
Estado Novo кезеңіндегі саяси қызмет
1958 жылы Соарес президент сайлауында генерал Хумберто Дельгадоны қолдап, белсенділік танытты. Кейін ол 1965 жылы Испанияда Диктатураның құпия полициясы (PIDE) агенттері Хумберто Дельгадоны өлтірген кезде Дельгадо отбасының адвокаты болды. Адвокат ретінде ол Португалияның бірнеше саяси тұтқындарын қорғады және Пленарлық сотта және Арнайы әскери сотта өткен көптеген сот процестеріне қатысты. Ол әсіресе, бірнеше саяси қылмысқа айыпталған Альваро Куналды, сондай-ақ Аделино да Палма Карлосты қорғады. 1964 жылдың сәуір айында Швейцарияның Женева қаласында Соарес, Франсиско Рамос да Коста және Мануэль Тито де Мораис бірлесіп Португалияның социалистік әрекеті (Acção Socialista Portuguesa) ұйымын құрды. Ол бұл кезде бұрынғы коммунистік достарынан (1951 жылы Коммунистік партиядан шығып кеткеннен кейін) алыстаған еді; оның көзқарастары экономикалық либерализмге қатысты айқын өзгерді. 1968 жылдың наурыз айында Соарес қайтадан PIDE-ге қамауға алынып, әскери сот оны Гвинея шығанағындағы Сан-Томе және Принсипи колониясына жер аударуға үкім шығарды. Ол әйелі және екі баласы, Изабел мен Жоаомен бірге барды. Бірақ, сегіз айдан кейін олар Лиссабонға оралды, себебі сол кезде диктатор Салазардың орнын Марчелло Каэтано басты. Жаңа диктатор әлемге көрінеу демократиялық бейне жасағысы келді, сондықтан көптеген саяси тұтқындар, Соарес сияқты, босатылып, Францияға жер аударылды. 1969 жылдың қазан айында өткен жалпы сайлауда (бұл сайлаудың нәтижесі бұрмаланған болатын) демократиялық оппозиция (саяси құқықтары шектеулі болғандықтан) екі түрлі тізіммен қатысты. Соарес Демократиялық бірлік үшін сайлау коалициясы (Coligação Eleitoral de Unidade Democrática немесе CEUD) партиясын қолдаған науқанына белсенді қатысты. CEUD фашизмге қарсы болды, бірақ сонымен қатар коммунизмге қарсылығын да растады. 1970 жылы Соарес Италияның Рим қаласына жер аударылды, бірақ ақырында Францияға қоныс аударып, Винсен, Париж және Рен университеттерінде оқытумен айналысты. 1973 жылы «Португалияның социалистік әрекеті» Социалистік партияға айналды, ал Соарес Бас хатшы болып сайланды. Социалистік партия 1973 жылдың 19 сәуірінде Германияның Бад-Мюнстерайфель қаласында Вилли Брандттың СДПК партиясының қолдауымен құрылды.
In 1958, Soares was very active in the presidential election supporting General Humberto Delgado. Later, he would become Delgado's family lawyer, when Humberto Delgado was murdered in 1965, in Spain, by agents of the dictatorship's secret police (PIDE). As a lawyer, he defended some of Portugal's political prisoners and participated in numerous trials conducted in the Plenary Court and in the Special Military Court. Represented, particularly, Álvaro Cunhal when he was accused of several political crimes, and along with Adelino da Palma Carlos he also defended the dynastic cause of Maria Pia of Saxe Coburg and Gotha Braganza. In April 1964, in Geneva, Switzerland, Soares together with Francisco Ramos da Costa and Manuel Tito de Morais created the Acção Socialista Portuguesa (Portuguese Socialist Action). At this point he was already quite distant from his former Communist friends (having quit the Communist Party in 1951); his views were now clearly inclined towards economic liberalism. In March 1968, Soares was arrested again by PIDE, and a military tribunal sentenced him to banishment in the colony of São Tomé and Principe in the Gulf of Guinea. His wife and two children, Isabel and João, accompanied him. However, they returned to Lisbon eight months later for in the meantime dictator Salazar had been replaced by Marcello Caetano. The new dictator wanted to present a more democratic face to the world, so many political prisoners, Soares among them, were released and allowed exile in France. In the October 1969 general election, which was rigged, the democratic opposition (whose political rights were severely restricted) entered with two different lists. Soares participated actively in the campaign supporting the Coligação Eleitoral de Unidade Democrática or CEUD (Electoral Coalition for Democratic Unity). CEUD was clearly anti fascist, but they also reaffirmed their opposition to Communism. In 1970, Soares was exiled to Rome, Italy, but eventually settled in France where he taught at the Universities of Vincennes, Paris and Rennes. In 1973, the 'Portuguese Socialist Action' became the Socialist Party, and Soares was elected Secretary General. The Socialist party was created under the umbrella of Willy Brandt's SPD in Bad Münstereifel, Germany, on 19 April 1973.
Карнеол революциясы
1974 жылғы 25 сәуірде португалиялық армияның бөлімдері Лиссабонда билікті басып алып, Салазардың ізбасары Марчелло Каэтаноны құлатты. Соарес және басқа да саяси эмигранттар «Гвоздика революциясы» деп аталған оқиғаны тойлау үшін туған жерлеріне оралды. Революциядан кейін құрылған Уақытша үкіметте, Қарулы күштер қозғалысының (ҚҚК) жетекшілігімен, Соарес Португалияның теңізасты колонияларының тәуелсіздігін ұйымдастырумен айналысатын, шетелдегі келіссөздер жөніндегі министр болды. Басқа кездесулердің ішінде ол Мозамбиктің тәуелсіздігін келісу үшін Фрелимо жетекшісі Самора Машельмен кездесті. Алайда, революциядан кейінгі бірнеше айдың ішінде (1975 жылғы сәуірдегі Конституциялық жиналыс сайлауларының нәтижесіне қарамастан, онда социалистік партия жеңіске жетіп, демократияны қолдайтын саяси партияларға айқын басымдық берілді) Португалия Коммунистік партиясы, ҚҚК-дегі радикалды офицерлер тобымен одақтасып, үкіметті бақылауға алуға тырысқаны анық болды. Премьер-министр Васко дос Сантос Гонсалвеске коммунистердің тыңшысы деген айып тағылды және социалистер мен коммунистер арасында «Республика» газетіне бақылау үшін қатыгез күрес туды. Президент Франсиско да Коста Гомес 1975 жылдың қыркүйегінде Васко Гонсалвесті қызметтен босатып, қараша айының соңындағы сәтсіз солшыл төңкеріс португалиялық үкімет пен саясаттағы солшыл ықпалды тоқтатты. 1976 жылғы Конституция бекітілгеннен кейін, 1976 жылғы 25 сәуірде өткен жалпыұлттық сайлаулар нәтижесінде демократиялық үкімет құрылды.
On 25 April 1974, elements of the Portuguese Army seized power in Lisbon, overthrowing Salazar's successor, Marcello Caetano. Soares and other political exiles returned home to celebrate what was termed the "Carnation Revolution". In the provisional government which was formed after the revolution, led by the Movement of the Armed Forces (MFA), Soares became minister for overseas negotiations, charged with organising the independence of Portugal's overseas colonies. Among other encounters, he met with Samora Machel, the leader of Frelimo, to negotiate the independence of Mozambique. Within months of the revolution however (and in spite of the April 1975 Constituent Assembly election results which gave victory to the Socialist Party and clearly favored the pro democracy political parties), it became apparent that the Portuguese Communist Party, allied with a radical group of officers in the MFA, was attempting to extend its control over the government. The prime minister, Vasco dos Santos Gonçalves, was accused of being an agent of the Communists and a bitter confrontation developed between the Socialists and Communists over control of the newspaper República. President Francisco da Costa Gomes dismissed Vasco Gonçalves in September 1975 and a failed far left coup in late November ended the far left influence in Portuguese government and politics. After the approval of the 1976 Constitution, a democratic government was finally established when national elections were held on 25 April 1976.
Премьер-министр
1976 жылғы заң шығарушы сайлауда социалистер жаңа құрылған Республика Ассамблеясында ең көп мандатты алды және Соарес премьер-министр болды. Социалистер мен коммунистер арасындағы өткір қарсылық солшыл бағытты үкімет құруға мүмкіндік бермеді, ал Соарес әлсіз азшылық үкіметін құрды. Бұрынғы үкіметтердің тудырған үлкен қаржылық және валюталық тапшылығы Соаресті қатаң үнемдеу саясатын қабылдауға мәжбүр етті, бұл оның халық арасында беделін түсірді. Соарес 1978 жылы, қызмет еткеніне екі жыл толып, отставкаға кетті. 1974 жылғы революциядан кейін пайда болған солшыл көңіл-күй толқыны енді сарқылып, 1983 жылға дейін консервативті үкіметтер билікте болды, ал Соарестің Социалистік партиясы 1979 жылғы қосымша сайлауда және 1980 жылғы сайлауда сәттілікке жете алмады. Соарес 1983 жылғы сайлаудан кейін қайтадан премьер-министр болды және 1985 жылдың соңына дейін қызмет етті. Оның ең маңызды жетістігі Португалияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қатысуы туралы келіссөздер жүргізу болды. Португалия сол кезде ЕЭҚ-қа интеграциялануға өте күдікпен қарады, ал Соарес халық пікірін өзгертіп, қолдауын қамтамасыз етті.
The 1976 legislative election gave the Socialists a plurality of seats in the newly created Assembly of the Republic and Soares became prime minister. Deep hostility between the Socialists and the Communists made a left wing majority government impossible, and Soares formed a weak minority government. Vast fiscal and currency account deficits generated by previous governments forced Soares to adopt a strict austerity policy, which made him deeply unpopular. Soares had to resign from office after only two years, in 1978. The wave of left wing sentiment which followed the 1974 revolution had now dissipated, and a succession of conservative governments held office until 1983, with Soares' Socialist Party unsuccessful in the 1979 special elections and 1980 elections. Soares again became prime minister following the 1983 elections, holding office until late 1985. His main achievement in office was negotiating Portugal's entry into the European Economic Community. Portugal at the time was very wary of integrating itself into the EEC, and Soares almost single handedly turned public opinion around.
Төрағалық
1986 жылғы президенттік сайлауда Соарес Португалия президенті болып сайланды, Диого Фрейтас до Амаралды 2 проценттен астам айырмамен жеңіп шықты. Ол 1991 жылы қайта сайланды, бұл жолы дауыстардың шамамен 70 пайызын алды. Соарестің екі мерзімінің көп бөлігінде Португалияны оңшыл социал-демократиялық партия, Анибал Кавако Сильва басқарды. 1989 жылы ол Жасыл революция кезінде Чехословакияға сапарлаған алғашқы шетелдік мемлекет басшысы болды, оны Вацлав Гавел шақырды, ол екі күннен кейін Чехословакия президенті болып сайланды. Ол «Ашық Президенттік» деп аталатын бастаманы жасады, ол ел бойынша сапарлардың сериясынан тұрды, әр сапарда қоршаған орта сияқты нақты мәселелер немесе Португалияның нақты аймақтары талқыланды. Жалпы, халық оны жақсы қарсы алғанымен, кейбіреулер оның үкіметті сынап, конституциялық өкілеттіктерін асырып түсетінін айтты. Тағы біреулер бұл сапарлардың ортағасырлық сарайлардың салтынан есілгенін мәлімдеді. Бірақ бұл атау бүгінгі күнге дейін осы сипаттағы президенттік бастамаларға қатысты қолданылып келеді.
In the 1986 presidential election, Soares was elected president of Portugal, beating Diogo Freitas do Amaral by little more than 2%. He was reelected in 1991, this time with almost 70% of the vote. For most of Soares' two terms of office, Portugal was governed by the centre right Social Democratic Party, led by Aníbal Cavaco Silva. In 1989, he was the first foreign head of state to visit Czechoslovakia in the course of the Velvet Revolution, invited by Václav Havel, who was elected president of Czechoslovakia two days later. He devised the so called Presidência Aberta (Open Presidency), a series of tours around the country, each addressing a particular issue, such as the environment or a particular region of Portugal. Although generally well received by the public, some claimed that he was criticizing the government and exceeding his constitutional role. Others stated that the tours were in the style of medieval courts. Yet the name stuck for today's presidential initiatives of the same type.
Төрайымнан кейінгі кезең
Соарес 1996 жылы зейнеткерлікке шықты, бірақ 1998 жылы ол Дүниежүзілік мұхиттар жөніндегі тәуелсіз комиссияны басқарды. 1999 жылы ол Еуропа Парламентіне сайлауда социалистік тізім бойынша түсті, онда 2004 жылғы сайлауға дейін қызмет етті. Ол Парламент Төрағасы лауазымына кандидат болды, бірақ Николь Фонтейнге жеңіліп қалды. 2000 жылы ол «Солтүстік-Оңтүстік» сыйлығымен марапатталды. Соарес әлемнің 80-нен астам бұрынғы демократиялық мемлекет қайраткерлерінен құралған тәуелсіз «Мадрид клубының» мүшесі болды. Бұл ұйым демократиялық басқару мен көшбасшылықты нығайтуға жұмыс істейді. 2005 жылдың наурыз айында ол Еуропалық Одақты Кабо-Вердемен мүшелік келіссөздерін бастауға шақыратын петиция таратты. 2005 жылдың 30 тамызында ол 2006 жылдың 22 қаңтарында өткен сайлауда президенттікке кандидат болатынын жариялады, сол кезде ол 81 жасқа толады. Алайда, ол сайлауда Анибал Каваку Силваға жеңіліп, тіпті Мануэль Алегреден де артта қалды, дауыстардың 14% ғана жинады. «Нәтижелер мен күткеніме қарама-қарсы болды. Мен бұл жеңілісті өз міндетімді орындағанымды сезініп қабылдаймын», - деді ол. 2008 жылдың наурыз айында RTP1 телеарнасының «Prós e Contras» бағдарламасында португалдықтардың президентті екі мерзімнен артық сайлауға құлшынбауы себептердің бірі болуы мүмкін екені айтылды (1976 жылғы Португалия Конституциясы бойынша, егер мерзімдер қатарынан келмесе ғана рұқсат етіледі). «Ең ұлы португалдар» («Os Grandes Portugueses») телешоуында ол 12-орынды иеленді, бұл халықтың таңдауымен тірі адамдардың арасындағы ең жоғары көрсеткіш болды. Ол Португалиядағы ең беделді масондық ложаның мүшесі болды. Ол сол кездегі Марио Соарес қорының (Fundação Mário Soares (FMS)) президенті болды. Ол «Orient» қорының (Fundação Oriente) директорлар кеңесінде отырды. Португалияның бұрынғы сайланған президенті ретінде ол Португалия Мемлекеттік кеңесінің құрамына кірді. 2011 жылдың 17 сәуірінде Финляндияда өткен жалпы сайлаудан кейін Соарес «Финляндия өте консервативті елге айналды, онда ынтымаққа орын жоқ» деген пікір білдірді. Соарес Калеви Сорсаның естелігін еске алып, оның жомарттығын «қазір Финляндияны басқаруға ниеттенген, олардың этикалық құндылықтары мен Португалияға деген жаугершілігі бар кішкентай адамдармен» салыстырды. Соарес финдердің «спекулятивтік нарықтар мен несиелік қылмыскерлердің тоғыз жүз жылдық тәуелсіз тарихы бар елдерді қиратуға қабілетті» деген иллюзияда өмір сүретінін айтты.
Soares retired in 1996, but in 1998 he headed the Independent World Commission on the Oceans. In 1999 he headed the Socialist ticket in elections to the European Parliament, where he served until the 2004 elections. He ran for President of the Parliament, but lost to Nicole Fontaine. In 2000 he was awarded the North South Prize. Soares was a member of the Club de Madrid, an independent organization of more than 80 former democratic statesmen from around the world. The group works to strengthen democratic governance and leadership. In March 2005, he launched a petition urging the European Union to start membership talks with Cape Verde. On 30 August 2005, he announced his candidacy to run for president in the election that occurred on 22 January 2006, when he was 81 years old. However, he lost the election to Aníbal Cavaco Silva and was even behind Manuel Alegre, receiving 14% of the vote. "The results went against my expectations. I accept this defeat with a feeling of mission accomplished," he said. It was suggested (on the RTP1 TV programme Prós e Contras in March 2008) that one of the reasons for his weak support could be that the Portuguese were reluctant to elect any president for more than two terms (only allowed by the Portuguese Constitution of 1976 if non consecutive). In the TV programme Os Grandes Portugueses (English: The Greatest Portuguese), he was voted 12th, the highest placed among living people chosen by the public. He was a member of the strongest Masonic lodge in Portugal. He was president of the then lt=Mário Soares Foundation (Fundação Mário Soares (FMS)). He sat on the board of directors of the lt=Orient Foundation (Fundação Oriente). He was a Member of the Portuguese Council of State, as a former elected president of Portugal. After the Finnish general elections on 17 April 2011, Soares opined that "Finland has changed into an extremely conservative country, where solidarity is unknown." Soares evoked the memory of Kalevi Sorsa, contrasting his generosity with "those dwarfs, who now want to rule Finland, their ethical values and hostility to Portugal". According to Soares the Finns live in an illusion, believing that "speculative markets and credit criminals can destroy nations with nine hundred years' independent history".
Өлім және мемлекеттік жерлеу
Соарес 2017 жылдың 7 қаңтарында 92 жасында қайтыс болды. 13 желтоқсанда ауруханаға түскен, ал бастапқыда жағдайы біршама жақсарғандай болғанымен, 26 желтоқсанда комаға түсіп, одан есін жинамады. Португалия үкіметі мемлекеттік жерлеу рәсімін ұйымдастырып, үш күндік ұлттық аза тұруды жариялады. Бұл 1951 жылы президент Оскар Кармонаның жерленгенінен кейін Португалияда өткен алғашқы мемлекеттік жерлеу рәсімі болды. 9 қаңтарда Жеронимуш монастырында сақтаудан кейін, оның мәйіті келесі күні Празерес зиратына жеткізілді және қазір әйелінің қабірінің жанындағы отбасылық мазарда жатыр.
Soares died on 7 January 2017 at the age of 92. He had been admitted to the hospital on 13 December, and although his condition at first showed slight signs of improvement, he lapsed into a coma on 26 December from which he never recovered. The Portuguese Government offered a state funeral and declared three days of national mourning. It was the first state funeral in Portugal after that of President Óscar Carmona in 1951. After lying in state at Jerónimos Monastery during 9 January, his remains were transported to Prazeres Cemetery the next day, and now lie at the family vault next to those of his wife.
Шетелдік наградалар
1998 жылы Соарес ЮНЕСКО-ның Халықаралық Симон Боливар сыйлығына ие болды. 2000 жылы Соарес Еуропа Кеңесінің Солтүстік-Оңтүстік сыйлығымен марапатталды. Ол Рим клубының құрметті мүшесі және Франкофония Жоғарғы Кеңесінің мүшесі болды. 1994 жылы Лестер университеті оған құрметті заң докторы (honoris causa) дәрежесін берді. Соарес 2020-2021 оқу жылында Еуропа колледжінің "қамқоршысы" атанды.
In 1998, Soares won the International Simón Bolívar Prize of UNESCO. In 2000, Soares received the North South Prize of the Council of Europe. He was an honorary member of the Club of Rome and member of High Council of Francophonie. He was appointed Doctor of Laws (honoris causa) by the University of Leicester in 1994. Soares was named the "patron" for the College of Europe's academic year 2020 2021.
1986 жылғы Португалия президенттік сайлауы
Марио Соарес сайлаудың екінші айналымында 3,010,756 дауыс (51,18%) алып жеңіске жетті.
Mário Soares won the election with 3,010,756 votes (51.18%) after the second round of voting.
1991 жылғы Португалия президенттік сайлауы
Марио Соарес сайлауда 3 459 521 дауыспен (70,35%) жеңіске жетті.
Mário Soares won the election with 3,459,521 votes (70.35%).
2006 жылғы Португалия президенттік сайлауы
Марио Соарес 785 355 дауыспен (14,31%) үшінші орынды иеленді.
Mário Soares finished third with 785,355 votes (14.31%).