Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыка саласында цикл бірнеше мағынаны білдіреді. Акустикалық тұрғыдан алғанда, бұл бір толық дірілге сілтеме жасайды, ал герцтің негізгі бірлігі – секундына бір цикл. Теориялық тұрғыдан қарағанда, интервалдық цикл – бірдей интервалдар тізбегінен құралған тондар жиынтығы. Ірі туындыларға біріктірілген жеке туындылар цикл деп есептеледі, мысалы, сюитаның, симфонияның, сонатаның немесе струнный квартеттің бөлімдері. Бұл анықтама массаға қосымша, ән цикліне, опера цикліне және басқа да нәрселерге қолданылады. Цикл жеке композитордың бір жанрдағы туындыларын толық орындауды да білдіреді. Гармониялық циклдар – гармониялық прогрессияның қайталануы – көптеген музыкалық жанрлардың, мысалы, он екі такті блюздің негізінде жатыр. Осы жанрдағы композицияларда аккордтық прогрессия шексіз қайталанып, мелодиялық және лирикалық өзгерістер музыкалық қызығушылықты тудырады. Тақырып пен вариациялар формасы негізінен осы типті, бірақ көбінесе үлкен ауқымда. Тоналды қатарды қолданатын композиция – бұл тондық материалдың циклының тағы бір мысалы, бірақ оның вариациялары әртүрлі болғандықтан оны есту қиын болуы мүмкін.
Cycle has several meanings in the field of music. Acoustically, it refers to one complete vibration, the base unit of Hertz being one cycle per second. Theoretically, an interval cycle is a collection of pitch classes created by a sequence of identical intervals. Individual pieces that aggregate into larger works are considered cycles, for example, the movements of a suite, symphony, sonata, or string quartet. This definition can apply to everything from settings of the Mass or a song cycle to an opera cycle. Cycle also applies to the complete performance of an individual composer's work in one genre. Harmonic cycles—repeated sequences of a harmonic progression—are at the root of many musical genres, such as the twelve bar blues. In compositions of this genre, the chord progression may be repeated indefinitely, with melodic and lyrical variation forming the musical interest. The form theme and variations is essentially of this type, but generally on a larger scale. Composition using a tone row is another example of a cycle of pitch material, although it may be more difficult to hear because the variations are more diverse.
Үнді классикалық музыкасы
Үнді классикалық музыкасында раганың барлық ұзақтығы бойына қайталанып, барабандық бөлімдерді импровизациялауға негіз болатын тала деп аталатын нақты ырғақтық құрылым бар.
In Indian classical music, a specific rhythmic structure known as a tala is repeated through the length of the raga, and used as a basis for improvisation of the drum parts.
Индонезия музыкасы
Индонезияның гамелан музыкасында, шырмауының ырғақты негізін анықтайтын, бірімен бірі байланысқан гонг циклдері кездеседі. Осындай циклдық жүйе колотомия деп аталады. Батыс музыкасының көптеген жанрларын (мысалы, блюз) анықтайтын нақты гармониялық циклдар сияқты, гамелан шығармалары да олардың колотомиялық құрылымы бойынша жіктеледі. Гагаку немесе пи фат сияқты басқа да музыкалық стильдер колотомиялық тұрғыдан талданып жатыр.
In the gamelan music of Indonesia, there are nested gong cycles which determine the rhythmic framework of the piece. This sort of cycling is called colotomy. In the same way as specific harmonic cycles determine the genre of many Western pieces (like the blues), gamelan pieces are classified according to their colotomic structures. Some other styles of music, such as gagaku or pi phat, have been analyzed colotomically.
Сахарадан оңтүстікке қарай Африканың музыка дәстүрлері
Сахаралық Африкадағы ырғақ әдетте төрт негізгі соққыдан тұратын негізгі циклге қатысты бірнеше өзара келіспейтін ырғақтық циклдар арқылы туындайды. Бұл негізгі музыкалық кезең екі бөліктен тұрады; ол әрқайсысы екі соққыдан құралған, ырғақтық тұрғыдан қарама-қарсы екі жасушадан тұрады. Кубик төрт соққылық циклдің еуропалық музыкадағыдан қысқа кезең екенін айтады. Бұл африкалық музыканың "қайталанатын" имиджінің себебін түсіндіреді. Циклдар басталуы және аяқталуы бар, олар біріктіріледі. Жетекші аспап немесе солист уақытша түрде негізгі циклға қарсы соққылар мен үлкен фразалармен қайшы келе алады, бірақ цикл туралы хабардарлық әрқашан сақталады. Көптеген Сахара асты Африка және Диаспора музыкаларында, әдетте қоңырауда ойналатын негізгі үлгі негізгі циклды немесе кезеңді белгілейді.
Rhythm in Sub Saharan Africa is typically generated by multiple cross rhythmic cycles, in relation to a primary cycle of four main beats. This basic musical period has a bipartite structure; it is made up of two rhythmically opposed cells, consisting of two beats each. Kubik points out that the four beat cycle is a shorter period than what is normally heard in European music. This accounts for the stereotype of African music as "repetitive." The cycles have a beginning and an end, with the two joining. The lead instrument, or soloist, may temporarily contradict the primary cycle with cross beats and larger phrases, but awareness of the cycle is ever present. In many sub Saharan and Disapora musics, a key pattern, typically played on a bell, establishes the basic cycle or period.
Аралас циклдер
Музыкалық циклдердің әртүрлі түрлері бірімен-бірі қабаттасуы мүмкін. Мысалы, изоритм – ортағасырлық практика, онда бір немесе екі дауыста мелодиялық және ырғақты циклдар қолданылады. Онда белгілі бір питч материалдарының тізбегі (түс деп аталады) және әр түрлі ұзындықтағы ырғақтық мәндердің жеке тізбегі (талеа деп аталады) болады. Егер екі циклдің ұзындығы өзара жай болса, күрделі мелодия пайда болады. Осы техниканы қолданатын көптеген композициялар екі циклдың сәйкес келуімен аяқталады. Ұқсас процесс сериалдық музыкада да қолданылады, бірақ қабаттасқан циклдардың саны көп болуы мүмкін және динамика, артикуляция, тембр, регистр және т.б. сияқты музыкалық параметрлердің кең ауқымын кодтайды.
Different types of musical cycles can overlap. One example is isorhythm, the medieval practice of using melodic and rhythmic cycles in one or two voices. There is a certain sequence of pitch material (known as the color) and a separate sequence of rhythmic values (known as the talea), which is of different length. If the lengths of the two cycles are relatively prime, a complex melody will emerge. Most compositions using this technique end when the two cycles coincide. A similar process is used in serial music, although the number of different overlapping cycles can be quite large, and encode a wide variety of musical parameters, such as dynamics, articulation, timbre, register, and so forth.