Кіріспе

Жарыс түріндегі жекпе-жек өнері

Шу́тфайтинг – Халықаралық шу́тфайтинг қауымдастығы (ISFA) басқаратын жарыстармен жекпе-жек және жекпе-жек спорты. Ол көптеген дәстүрлі жекпе-жек өнерінің техникаларын қамтиды, олардың ең негізгілері күрес және кенпо. Бұрын Жапонияда шу́тфайтинг аралас жекпе-жек жарыстарымен бірдей мағынада қолданылған, кәсіби күрес жарыстарынан өзгеше. Бұл термин Барт Вейлдің тіркелген тауар таңбасы болғандықтан, ол оны шу́т күресінен туындаған гибридтік жекпе-жек жүйесін сипаттау үшін пайдаланады, сондықтан ол кеңінен қолданыстан шығарылды. Дегенмен, кейде күнделікті сөйлеуде қолданылады. Мысалдарға Pancrase, Fighting Network RINGS және Shooto кіреді, бұлар бұрын шу́тфайтинг стилі, турнирі немесе ұйымы деп есептелген, және көптеген жекпе-жектер әлі де өздерін шу́тфайтингшілер деп санайды. Кен Шэмрок, мүмкін, ең танымал шу́тфайтингші, өйткені ол UFC-тің алғашқы кезеңдерінде осы өнерді қолданған.

Тарих

Атыс-жарыс аралас жекпе-жек өнерінің синонимі ретінде қолданылуы 1970 жылдары басталды, сол кезде Карл Гоч жапондық кәсіби күрескерлерге "hooking" немесе "shooting" деп аталатын қабылдау техникасын үйретті. 1976 жылы осы кәсіпқой күрескерлердің бірі, Антонио Иноки, басқа жекпе-жек өнерінің шеберлерімен бірқатар кездесулер ұйымдастырды; олардың көпшілігі алдын ала келісілген ("жұмыс"), бірақ Мұхаммед Алиге қарсы өткен біреуі шынайы айқас болды. Бұл нақты және тиімді техникаға қызығушылықты арттырып, ақырында "атыс күресін" құруға алып келді, онда кейбір кәсіби күрес ұйымдары заңды түрде аралас жекпе-жек өнеріне қатысты. 1990 жылдары қызығушылық өсіп, Shooto, Pancrase және RINGS сияқты атыс стиліндегі ұйымдар таза "атыс" ұйымдарына айналды. Осы оқиғалар мен стильдерді сипаттау үшін "атыс-жарыс" термині жиі қолданылды. Кәсіби күресте тәжірибесі бар америкалық Барт Вейл, жапондық Pro Wrestling Fujiwara Gumi (PWFG, жапондық атыс стиліндегі кәсіби күрес ұйымы) чемпионы болып үш жылға жуық уақыт бойы Америкаға оралды және өзінің гибридті жекпе-жек жүйесін сипаттау үшін "атыс күресі" терминін қолданды, ол Жапонияда үйренген атыс күресінің техникалары мен кенпо, джиу-джитсу және муай тай тәжірибесінің қосындысы болды. Сондай-ақ ол атыс-жарысты жауынгерлік спорт түрі ретінде насихаттау үшін Халықаралық атыс-жарыс қауымдастығын құрды. Ол бұл терминді өзінің және ұйымының пайдалану құқығын сақтап, оны сауда белгісі ретінде тіркеді. Кен Шэмрок, сол кездегі Pancrase чемпионы және бұрынғы Fujiwara Gumi түлегі, UFC 1-ге "Атыс-жарыс" командасынан қатысып, Pancrase-дегі жекпе-жек стилін сипаттады. Шэмроктың UFC-дегі алғашқы табыстарынан кейін Барт Вейл Фудзивара Гумиде Шэмрокқа қарсы жеңіске жеткенін пайдаланып, оны Жапониядағы ММА аңызы ретінде АҚШ-та өзін таныту үшін нақты айқас деп мәлімдеді. Оның ММА-дағы көрсеткіші 1-2-0.

Ережелер

Атыс – бұл аралас жекпе-жекке ұқсас, бірақ одан шектеулі ережелері бар гибридтік жекпе-жек өнері. Қазіргі уақытта кәсіби атыс жарыстары тек ауыр салмақтағы (200 фунт немесе одан да көп) дивизионда ғана өтеді. Бірақ әуесқойлар үшін жеңіл салмақ дивизиондары бар. Кәсіби жарыстар 30 минут үздіріссіз, ал әуесқойлар үшін 10 минутқа созылады. Стандартты күрестік рингте өткізілетін жарыста қатысушылар дененің кез келген бөлігін аяқпен, тіземен немесе шынтақпен ұруға, сондай-ақ баспен соққы беруге рұқсат етіледі, бірақ жамбасқа соққы беруге болмайды. Денеге соққы беруге рұқсат бар. Күршісуді жеңілдету үшін қолғап киілмейтіндіктен, басқа соққы беруге тыйым салынған, бірақ ашық алақанмен соққы беруге және шапалақтауға болады. Кез келген лақтыру немесе күшпен түсіру заңды, бәсекелестерге қарсыласты түсірген кезде оны ұруға рұқсат етіледі. Сонымен қатар, буынды бұрудың кез келген түрі және мойынның бүйіріне тұншығу заңды. Ереже бұзушылыққа бетке соққы беру, көзге тигізу, тыныс жолдарына шабуыл жасау және жамбасқа соққы беру жатады. Жекпе-жек 10 секундтік нокаутпен, 5 рет нокаутпен немесе қарсыласты бағындыру арқылы жеңіске апарады. Бағындырылған жауынгер арқанды ұстап, тұншығудан құтылуға тырысса, бұл нокауттың 1/3 бөлігі болып есептеледі. Арқанды 15 рет ұстап алу жеңіліспен тең. Белгіленген уақытқа дейін жалғасқан жарыстар тең деп жарияланады.