Кіріспе

1917 жылы Иллинойс штатының Шығыс Сент-Луисте ақ бұқараның қара нәсілді американдықтарға жасаған қырғыны. Шығыс Сент-Луистегі қырғын - 1917 жылдың мамыр айының аяғы мен шілде айының басында Иллинойс штатының Шығыс Сент-Луистегі ақ нәсілді американдықтардың афроамерикандықтарға жасаған бірқатар зорлық-зомбылық шабуылдары. Бұл шабуылдар сондай-ақ 6000 афроамерикандықты жер аударып, шамамен 400 000 доллар (1917 жылы 0,4 доллар соңғы жылдары шамамен миллионға тең) мүлік құнын жоюға әкелді. АҚШ тарихындағы ең үлкен нәсілдік қақтығыстар. Кейін Шығыс Сент-Луис сауда палатасы жергілікті полиция бастығының отставкаға кетуін талап етті, өйткені офицерлерге ақ нәсілді тәртіпсіздікшілерді атуды тыйым салды және зорлық-зомбылық пен бүлдіруді басуға мүмкіндік бермеді. Бірқатар қара нәсілді адамдар қаладан тұрақты түрде кетіп қалды; күзде мектептер ашылған кезде аймақтағы мемлекеттік мектептерге қара нәсілділердің оқуы 35% -ға төмендеді. Шілде айының соңында Нью-Йоркте 10 000-ға жуық қара нәсілді азаматтар көтерілісті айыптап, үнсіз наразылық акциясына шықты.

Өмірбаян

1917 жылы АҚШ-та Бірінші дүниежүзілік соғыстың әсерінен белсенді экономика қалыптасты. Көптеген жұмысшылар әскери қызметке шақырылды немесе шақырылды, бұл ұзақ уақыт бойы еуропалық иммигранттардың бағыты болған ірі қалаларда өнеркәсіптік жұмыс берушілер үшін жұмыс күшінің жетіспеушілігін тудырды. Сонымен қатар, африкалық американдықтар Солтүстік Америкада жақсы жұмыс пен білім алу үшін, сондай-ақ Джим Кроу дәуіріндегі линчелеуден және екінші сыныптық мәртебеден қашу үшін Оңтүстік Америка Құрама Штаттарының ауылдарынан Ұлы көшіп-қонуды бастады. Еңбек агенттіктері кейбір жұмысшыларды нақты жұмыс орындарына, әсіресе ереуіл бұзушылар ретінде жұмысқа алды, бірақ еңбек сұранысы мигранттардың соғыстағы экономикада пайда болған жаңа жұмыс орындары туралы естігендіктен, өздері қозғалған. Шығыс Сент-Луистегі ірі өнеркәсіптерге Алюминий кен компаниясы, Американдық болат құю зауыты, Республика темір және болат, Obear Nester Glass және Эллиот Frog & Switch (қақа темір жолдың бір бөлігі болды) кірді. Көптеген нысандар салық төлеуден қашу үшін қаладан тыс жерде орналасқан. Жақын жердегі Ұлттық қалада мал қоралары мен ет орау зауыттары бар еді, олар көбірек жұмысшыларды тартады. Шығыс Сент-Луис - өнеркәсіптік қала, онда салон мектептер мен шіркеулерден көп. Этностар өмір сүру үшін экономикалық бәсекеге түсті. Ақ жұмысшылар жұмыс және тұрғын үй үшін бәсекелестікке байланысты қара түстегі жаңа келушілерді жиі жек көреді және төменгі жалақыны қабылдауға дайын қара жұмысшылар оларды төмендетеді деп қорқады. Шығыс Сент-Луисте жергілікті саясаткерлер, компаниялардың жетекшілері және кәсіподақ өкілдері наразылықты күшейте түсті; жергілікті полиция мен Ұлттық гвардияның мақұлдауы кейін тәртіпсіздікті күшейтуге көмектесуде маңызды деп саналды. Топтар арасындағы шиеленістер күшейе түсті. 28 мамырда қалалық әкімдікте өткен жұмысшылар жиналысында, көбінесе ақ нәсілді жұмысшылар жиналды, ақ нәсілді әйелдермен бауырласып жатқан қара нәсілді ерлер туралы хабар тарады.

Зорлық-зомбылық

28 мамырдағы кездесуден кейін шамамен 1,0003,000 ақ ер адам Шығыс Сент-Луис қаласының орталығына аттанды және көшеде және трамвайларда афроамерикандықтарға шабуыл жасай бастады және кейбір ғимараттарды өртеп жіберді. Иллинойс губернаторы Фрэнк Оррен Лоуден зорлық-зомбылықты басу үшін Ұлттық гвардияны шақырды. Қаралар қарсы шабуыл жасауды жоспарлап отыр деген аңыз тарағанмен, жағдай бірнеше апта бойы біршама жеңілдеді. Қара жұмысшылар мен ақ жұмысшылар арасындағы шиеленістер тез арада қайта пайда болды, өйткені олардың экономикалық мәселелерін шешу туралы келісімге келмеді. Көтерілістің басталуына өлімге әкелген қателіктер себеп болды. 1 шілдеде ақ еркектер отырған қара түсті Ford Model T көліктері қаланың қара аймағы арқылы жүрді; жолаушылар көшедегі топқа бірнеше рет оқ атқан. Бір сағаттан кейін, төрт адам, соның ішінде журналист және екі полиция қызметкері (Детектив Сержант Сэмюэл Коппедж және Детектив Фрэнк Уэдли) бар Форд сол аймақтан өтті. Қара нәсілді тұрғындар, мүмкін, бұл көлікте алғашқы шабуылшылар болған шығар деп, көлікке оқ атып, бір офицерді бірден өлтіріп, екіншісін өлтіріп жарақаттады. Келесі күні мыңдаған ақ нәсілді көрермендер детективтердің қанға батқан көлігін көруге жиналды. Жиналғандар көшеде қара адамдарды, соның ішінде әйелдер мен балаларды да ұрып-соғып, атып өлтірді. Өрт сөндіру бөлімінің су құбырын кесіп тастағаннан кейін ақ нәсілді шабуылшылар қаланың барлық бөліктерін өртеп жіберді және жалыннан қашып бара жатқан қара нәсілді тұрғындарды атып өлтірді. Келесі күні, 3 шілде 1917 жылы, Сент-Луис Пост Диспетчерінің репортері былай деп жазды: "Мен өткен кешке бір жарым сағат бойы, Шығыс Сент-Луистің орталығында, Бродвей мен Төртінші көшеде, қара тері өлімге кесілген, құтқарусыз негрлердің қырғынға ұшырағанын көрдім".

Полицияның жауабы

Сент-Луис Пост Диспетч газетінің мәліметінше: Барлық бейтарап куәгерлер полиция қатыгездікке немқұрайды қарағанын немесе оны көтермелегенін, ал Ұлттық гвардияның басым бөлігі бейтарап немесе белсенді емес екенін айтады. Негроларды қорғау немесе кісі өлтіруші топтарды таратуға ешқандай ұйымдасқан күш салынбады. Бұл жерде үлкен тобырдың болмауы мен шатасудың болмауы бұл жұмысты оңай етті. Он адам қатаң тәртіп сақшыларының көмегімен бұл қылмыстың алдын алуға болар еді. Жүз адам билікпен әрекет еткен болса, кез келген қаскөйліктің алдын алатын еді. Жүздеген қара нәсілді адамдар зорлық-зомбылықтан құтылу үшін Миссисипи өзенінің үстіндегі Эйдс көпірі арқылы Сент-Луиске қашты, ал 1500 адам қала ғимараттарына бас сауғалады. Губернатор Лоуден Иллинойс ұлттық гвардиясына бұйрық берді, олар 3 шілдеде келді. Көптеген куәгерлер Гвардияның басында көтерілісті тоқтатудың орнына қара нәсілділерге шабуылға қосылғанын айтты. Оған тағы да ақ адамдар қосылды. The New York Times газетінде "18 жастағы он-он бес қыз сағат бесте релей депосында қара әйелді қуып кетті. Қыздар таяқпен еркектерді әйелді өлтіруге шақырды". Қаза болғаннан кейін, "Сент-Луис Аргус" газетінде былай деп жазылды: "Барлық ел 2 шілдеде Шығыс Сент-Луисте қанқұмар тәртіпсіздікшілер жасаған ұлтқа ұят пен өкініш сезімін оятты".

Өлім-жітім

Көтерілістен кейін қаза тапқандардың саны туралы әртүрлі мәліметтер тарады. Полиция бастығы 100 афроамерикандықты өлтіргенін айтты. Ұлттық түстi адамдардың дамуы қауымдастығы (NAACP) өлім-жітім 100-200 деп бағалады. Шамамен 6000 афроамерикандықтар өздерінің үйлері өртелгеннен кейін үйсіз қалды. Сол жылдың күзінде жиналған Конгресс тергеу комитеті өлім-жітімнің нақты санын анықтау мүмкін емес деген қорытындыға келді, бірақ кем дегенде 8 ақ тәнді және 39 африкалық америкалықтар қайтыс болды деп хабарлады. Жергілікті сот дәрігері тоғыз ақ адамның өлімін тіркеген болса, афроамерикалықтардың өлімі анық жазылған жоқ. Өлім туралы комитеттің қорытындыларына күмән келтірген белсенділер өлімнің нақты саны ешқашан белгілі болмайды деп дәлелдеді, өйткені көптеген қара тәндер табылмады немесе мәйітті жерлеушілердің қолынан өтпеді, олар өлтірушіге хабар берді.

Қара қауымның реакциясы

Шабуылдардың қатыгездігі және биліктің бейбіт тұрғындардың өмірін қорғауға қабілетсіздігі Сент-Луистегі және бүкіл елдегі көптеген қара нәсілді адамдардың радикалдануына ықпал етті. Ямайкадан келген UNIA-ның қара нәсілшіл көшбасшысы Маркус Гарви 8 шілдедегі сөзінде АҚШ-тың "демократияны таратушы" деген мәлімдемесін және Ұлы соғыста адам құқықтарын бұзу үшін Германия империясын сынға алуын екі жүзділік деп дәлелдеді деп мәлімдеді. Гарви зорлық-зомбылықты "адамзаттың ең қанды қорқыныштары" және "біздің халқымыздың жалпы қырғын" деп атады, "Бұл жақсы сөздерді айтудың уақыты емес, бірақ демократияның таратылымы деп санайтын адамдардың қатыгездігіне қарсы дауыс беру уақыты" деп нық айтты. Нью-Йоркте 28 шілдеде он мың қара нәсілді адам Бесінші даңғылмен жүріп шығып, Шығыс Сент-Луистегі тәртіпсіздікке наразылық білдірді. Олар көтеріліске қарсы наразылық білдірген плакаттарды көтеріп жүрді. Бұл шеруді NAACP (ол кезде Нью - Йоркте орналасқан) ұйымы және оның жетекшісі В. Ду Боис, Гарлемдегі топтар. Әйелдер мен балалар ақ киім киіп, ерлер қара киім киіп жүрді.

Кәсіпкерлер қауымдастығының реакциясы

6 шілдеде Шығыс Сент-Луис сауда палатасының өкілдері полиция бастығы мен түнгі полиция бастығының отставкасын немесе түбегейлі реформаны талап ету үшін қала әкімімен кездесті. Олар көтеріліске ашуланып, қала әкімінің "заңсыздықтың билігіне" жол беріп отырғанын айыптады. Өлім-жітімнің салдарынан қаладағы үйлер мен кәсіпорындарға да үлкен залал келтірілді. Оңтүстік теміржол компаниясының қоймасы өртеніп, 100-ден астам тауар вагондары жоғалды, компания үшін бұл құны 525 000 доллардан астам; 44 жүк вагоны және 312 үй де өртенді. Сонымен қатар, 100 000 доллардан астам бағаға бағаланған ақ нәсілділер театры да қираған. Конгрессмен Леонидас С. Дайер (Р. ), Сент-Луис қалалық округінің өкілі, федералды тергеуді сұрады. Президент Вудро Вильсон оған 28 шілдеде жазған хатында Әділет министрлігінің арнайы агенттері бұл мәселеге қатысты федералдық іс-әрекетті ақтауға жеткілікті дәлел таба алмағанын айтты. Ол былай деді: "Иллинойс штатының бас прокуроры штаттық заң бойынша айыптау шараларын жеделдету үшін округ және қалалық лауазымды адамдардың күш-жігерін қосу үшін Шығыс Сент-Луиске барған. Әділет департаментінің өкілдері мүмкіндігінше мемлекеттік органдарға тыныштықты қалпына келтіруге және одан әрі ошақтардың таралуына жол бермеуге көмектесуде". 1917 жылдың 3 тамызында Ережелер жөніндегі комитет пен Өкілдер палатасының алдында қырғын туралы тыңдаулар басталды. Ақырында, федералды тергеу басталды. Қазан айында мемлекет 25 қара және 10 ақ адамды қырғынға қатысты, соның ішінде адам өлтіру және тәртіпсіздікке шақыру сияқты айыптар бойынша сотқа берді. Лена Кук күйеуі Эд Кук пен 14 жасар ұлы Луриза Бардты өлтірген үш ақ адамға қарсы куәлік беру үшін шабуылдан аман қалды. Кук отбасының өліміне кінәлі болмаған Джон Доу, Чарльз Ханна және Гарри Робинсон Уильям Кейзерді өлтіргені үшін сотталды, ол ақ саудагер еді, ол Луриза Бердтің денесінен өткен оқпен өлтірілген. Доу мен Ханна екеуі де кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, әрқайсысы 15 жылға бас бостандығынан айырылды. Гарри Робинсон кейіннен тәртіпсіздікке қатысты сөз байласуда кінәлі екенін мойындап, 5 жылға бас бостандығынан айырылды. 1917 жылы 12 қазанда екі ақ тәнді, 40 жасар Герберт Вуд пен 17 жасар Лео Кин, қара тәнді Скот Кларкты өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Вуд пен Кин Кларкты ұстап алып, мойнына арқан байлап, көшеге сүйреп әкетті. Полиция оларды тоқтатып, тұтқындады, бірақ Кларк кейіннен алған жарақаттарынан қайтыс болды. Прокуратура Вудты өлім жазасына, ал Кинді ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыруды талап етті. Алайда, қазылар алқасы 14 жылға соттады, бұл жаза жақында ақ полиция қызметкерін өлтіргені үшін сотталған он қара адамға тағайындалған жаза. Айыпталушылардың арасында доктор Лерой Банди, қара тіс дәрігері және Шығыс Сент-Луистегі қара қауымның көрнекті көшбасшысы болды. Ол тәртіпсіздікке итермелеумен ресми түрде айыпталды. Іленоис штатының Сент-Клэр округінің сотында сот өтті. Банди басқа 34 айыпталушымен бірге, оның ішінде 10 ақ түсті адам болған, тәртіпсіздікке байланысты айыпты болып, түрмеге қамалды. Басқа бір дереккөзде айтылғандай, барлығы тоғыз ақ және он екі қара нәсілді адам ауыр қылмыстар үшін сотталып, түрмеге жабылды. Бұзылғандардың басты жетекшісі Ричард Броквей бұзылғандарға қарсы әрекет жасағаны үшін кінәлі деп танылып, бес жылға бас бостандығынан айырылды.