Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мэриленд штатының мемлекет басшысы және атқару билігінің басшысы.
Head of state and of the executive branch of government of the U. S. State of Maryland
a list
Мэриленд штатының губернаторы – штаттың үкімет басшысы және штаттың Ұлттық гвардиясының бас қолбасшысы. Губернатор – штаттың жоғары лауазымды шенеунігі және Мэриленд конституциясында (1867 жылғы және оған енгізілген өзгерістер/қосымшалар) белгіленгендей, штаттық және жергілікті билік органдарында кең тағайындау құқықтарына ие. Осы конституциялық өкілеттіктердің ауқымына байланысты Мэриленд губернаторы АҚШ-тағы ең ықпалды губернаторлардың бірі саналады. Қазіргі губернатор – 2023 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан Уэс Мур.
The governor of the State of Maryland is the head of government of Maryland, and is the commander in chief of the state's National Guard units. The governor is the highest ranking official in the state and has a broad range of appointive powers in both the state and local governments, as specified by the Maryland Constitution (1867, and revisions/amendments). Because of the extent of these constitutional powers, the governor of Maryland has been ranked as being among the most powerful governors in the United States. The current governor is Wes Moore, who has been in office since 2023.
Таңдау және біліктілік
АҚШ-тағы көптеген штат басшылары сияқты, Мэриленд штатының азаматтары губернаторды төрт жылдық мерзімге сайлайды. Мэриленд штатының Конституциясына сәйкес, губернатор кез келген санымен қайта сайлауға қабілетті, бірақ қатарынан екі ректен артық емес. Бұл екі мерзім істеген губернаторға, кем дегенде бір мерзім қызметтен тыс қалғаннан кейін, қайтадан осы лауазымға түсуге мүмкіндік береді. Губернаторлыққа үміткердің жасы кем дегенде 30-ға толу керек, сондай-ақ сайлауға дейін Мэриленд штатында бес жыл тұруы және тіркелген сайлаушы болуы шарт. Мэриленд штатының басқа да мемлекеттік лауазымдары сияқты, губернатор да АҚШ президенті сайлауы өтпейтін жұп жылдары сайланады. Губернатордың Бас Ассамблея қабылдаған кез келген заңға вето қою құқығы бар, оның ішінде ассигнованиелер заңдарының белгілі бір бөліктерін жоюға мүмкіндік беретін "жеке тармаққа вето" құқығы да бар. Заң шығарушы орган әр палатадағы мүшелердің үштен екісінің (60%) дауысымен губернатордың ветосын жоққа шығаруға құқылы.
Like most state chief executives in the United States, the governor is elected by the citizens of Maryland to serve a four year term. Under the Constitution of Maryland, the governor can run any number of times, but not more than twice in a row. This makes it possible for a two term governor to run for the office again after remaining out of office for at least one term. An eligible candidate for governor must be at least 30 years old, and also a resident of and a registered voter in Maryland for the five years preceding the election. The governor, like all statewide officials in Maryland, is elected in the even numbered years in which the election for president of the United States does not occur. The governor has the power to veto any law that is passed by the General Assembly, including a "line item veto", which can be used to strike certain portions of appropriations bills. The legislature then has the power to override a governor's veto by vote of three fifths (60%) of the number of members in each house.
Басқа да өкілеттіктер мен міндеттер
Губернатор – штаттың әскери күштерінің бас қолбасшысы: Мэриленд армиясының ұлттық гвардиясы, әуе ұлттық гвардиясы және Мэриленд қорғаныс күштері. Бірақ бұл күштердің біріншісі федералдық қызметке шақырылған жағдайда, бұл құқық Құрама Штаттар Президентіне тиесілі. Мемлекеттік төтенше жағдайларда губернатор төтенше өкілеттіктерді жүзеге асыруға құқылы, оның ішінде осы әскери күштерді жұмылдыру да бар. Қылмыстық әділет саласында губернатор қылмыскерлерге кешірім беруге, сотталғандардың жазаларын жеңілдетуге, мемлекеттік заңдарды бұзғаны үшін айыпталған, түрмеге қамалған немесе айыппұл салынған адамдарға қатысты айыппұлдарды және тәркілеулерді кешіруге құқылы. Осы екі сала және басқа да көптеген салаларда губернатор әртүрлі өкілеттіктерге ие мемлекеттік және мемлекетаралық кеңестер мен комиссиялар құрамына кіреді. Губернатор сонымен қатар жыл бойы штаттың жағдайы туралы есеп беруге міндетті, бірақ дәстүрлі түрде бұл жыл сайынғы Бас Ассамблея сессиясының басында қаңтар айында «Мемлекет туралы хабарлама» арқылы жасалады. 1776 жылғы тәуелсіз штаттың бірінші Мэриленд Конституциясына сәйкес, губернатор Бас Ассамблеяның екі палатасымен бір жылдық мерзімге сайланды. 1838 жылғы конституциялық түзету сайлаушыларға губернаторды үш жылдық мерзімге штаттың шығыс, оңтүстік және батыс бөліктерінен сайлауға мүмкіндік берді. Әр сайлауда губернаторды тек бір губернаторлық сайлау округінің сайлаушылары ғана таңдады. 1851 жылғы екінші Мэриленд Конституциясы төрт жылдық мерзімді белгіледі, ал географиялық талаптар 1864 жылғы үшінші Конституциямен, Американдық Азамат соғысы кезінде алынып тасталды. Төртінші және қазіргі Конституция соғыс аяқталғаннан кейін 1867 жылы халық тарапынан бекітілді. 1922 жылғы түзету 1867 жылғы мемлекеттік Конституцияға «Төрт жылдық сайлаулар» деген тақырыппен XVII бапты қосты және келесі сайлау жылын 1926 жыл деп белгіледі, содан кейін әр төрт жыл сайын сайлау өткізіледі. Осылайша, тарихи жылдық циклдан (1915, 1919, 1923) қазіргі орта мерзімдік сайлау циклына көшілді. 1777 жылдан 1870 жылға дейін губернатор Аннаполистегі Дженнингс үйінде тұрды. 1845 жылы құрылған АҚШ Әскери-теңіз академиясының (болашақта кеңейтілген кампусының орнында орналасқан) үйі 1869 жылы академияға сатылды. Американдық Азамат соғысы кезінде (1861–1865) Род-Айленд штатындағы уақытша тоқтаудан кейін академияға қайтып келген соң, ол 1901 жылы USNA ғимараттарын салу үшін бұзылды. 1870 жылдан бері Мэриленд губернаторы Үкімет үйінде тұрады. Бұл үй бастапқыда Виктория стиліндегі қызыл кірпіштен салынған (кейіннен 1930 жылдары басқа колониялық/Грузия Федералдық дәуіріндегі сәулет стилімен үйлесу үшін Грузия стилінде қайта салынды және жаңартылды) сарай. Ол тарихи қаладағы басқа мемлекеттік ғимараттар мен резиденциялармен үйлеседі. Үй штаттық шеңберде орналасқан және 1772–1797 жылдары салынған колониялық дәуірдегі Мэриленд штатының үйіне жақын орналасқан. Губернатордың және оның отбасының резиденциясы болумен қатар, Үкімет үйінде губернатордың ресми шараларда пайдаланатын бірнеше қоғамдық бөлмелер бар.
The governor is the commander in chief of the military forces of the state: the Maryland Army National Guard and Air National Guard and the Maryland Defense Force, except when the former of these forces have been called into federal service, which the President of the United States has the authority to do. In times of public emergency, the governor may exercise emergency powers, including the mobilization of these military forces. In the area of criminal justice, the governor may grant pardons to criminals, commute the sentences of prisoners, or remit fines and forfeitures imposed on people who have been convicted, jailed, or fined for violations of state laws. In both these areas, and a variety of others, the governor sits on state and interstate boards and commissions with varying powers. The governor is also obligated to report on the conditions of the state at any time during the year, though this traditionally happens in a "State of the State" address each January at the beginning of the annual General Assembly session. Under the first Maryland Constitution of 1776 for the independent state, the governor was chosen for one year terms by both houses of the General Assembly. An 1838 constitutional amendment allowed voters to elect the governor to a three year term from one of three rotating gubernatorial districts: eastern, southern, and western parts of the state. At each election, only voters from a single gubernatorial election district selected the governor. A four year term was established by the second Maryland Constitution of 1851, and geographic requirements were removed by the third Constitution of 1864 during the American Civil War. The fourth and current constitution was ratified by the people after the war in 1867. An amendment in 1922, added article XVII, title "Quadrennial Elections", to the 1867 state constitution and set the next election year to be 1926 and every four years thereafter, thereby shifting from the historical off year cycle ( 1915, 1919, 1923) to the present mid term election cycle. From 1777 to 1870, the governor resided in the Jennings House in Annapolis. Located on the site of the future expanded campus of the adjacent United States Naval Academy (founded 1845), the house was later sold to the academy in 1869 after it returned from its northern hiatus in Rhode Island during the American Civil War (1861–1865). It was razed in 1901 for additional USNA buildings. Since 1870, the governor of Maryland has resided in the Government House, originally a Victorian style architecture red brick mansion (later rebuilt/renovated in the 1930s into a Georgian styled mansion to match other colonial/Georgian Federal era styled architecture state buildings and residences in the historic city). It is located on State Circle adjacent to the colonial era Maryland State House built 1772–1797. In addition to being the residence of the governor and his family, Government House has a number of public rooms that are used by the governor on official occasions.
1900-жылдар - қазіргі заман
1967 жылдан 1969 жылға дейін Мэриленд штатының 55-ші губернаторы болған Спиро Агню кейіннен АҚШ-тың президенті Ричард М. Никсонның 39-шы вице-президенті болды. Агню, осы күнге дейін, АҚШ тарихында мемлекеттік қызметтегі ең жоғары дәрежелі Мэриленд азаматы (19 ғасырдағы бас судья Роджер Б. Тейнимен бірге) саналады. Балтимор округінің басшысы, Мэриленд губернаторы және вице-президент қызметін атқару кезінде жемқорлыққа қатысты федералдық қылмыстық айыптауларға "кінәлі емеспін" деп мойынбұрғаннан кейін ол отставкаға кетті. 1979 жылы оның губернаторлық портреті Мэриленд штатының губернаторының қабылдау залынан алынып тасталды. 1995 жылы губернатор Пэррис Гленденинг портретті қайта орналастырып, тарихты жақсы немесе жаман болсын, өзгертуге ешкімнің құқығы жоқ екенін, Джордж Оруэллдің "1984" романына сілтеме жасай отырып мәлімдеді. 2023 жылға дейін Мэриленд штатында әйел губернатор болған емес. Бұған қоса, екі әйел вице-губернатор болып қызмет етті: Кэтлин Кеннеди Таунсенд, демократ губернатор Пэррис Гленденингтің 1995 жылдан 2003 жылға дейін; және Аруна Миллер, демократ губернатор Вес Мурдың 2023 жылдан бері.
Spiro Agnew, who was the 55th governor of Maryland from 1967 to 1969, later served as the 39th vice president of the United States under President Richard M. Nixon. Agnew is, thus far, the highest ranking Marylander (along with 19th century chief justice Roger B. Taney) in public service in the history of the United States. He resigned after pleading "no contest" to federal legal charges of corruption during his terms as Baltimore County executive, Maryland governor and vice president. In 1979, his gubernatorial portrait was removed from the Maryland State House Governor's Reception Room. In 1995, then governor Parris Glendening re included the portrait, stating that it was not up to anyone to alter history, whether for good or bad, citing the famous novel by George Orwell, Nineteen Eighty Four. As of 2023, Maryland has not yet had a female governor. In addition, two women have been the lieutenant governor; Kathleen Kennedy Townsend, under Democratic governor Parris Glendening from 1995 to 2003; and Aruna Miller, under Democratic governor Wes Moore since 2023.
Вице-губернатор
1971 жылы Мэриленд штатының 1860 жылдары бірнеше жыл ғана болған вице-губернаторы лауазымы Мэриленд конституциясына енгізілген түзету арқылы қайта құрылды. Басқа штаттармен салыстырғанда, губернатордың орынбасары нашар өкілеттіктерге ие (мысалы, Техас штатында губернатордың орынбасары штат Сенатының президенті, ал Калифорнияда губернатордың орынбасары губернатордың болмаған кезінде оның барлық өкілеттіктерін өз мойнына алады), себебі ол тек губернатордың берген өкілеттері мен міндеттерін ғана атқарады. Вице-губернатор губернатормен бірге дауыс беру арқылы және губернатордың мерзіміне сайланады. Губернатор лауазымы бос болған жағдайда ғана вице-губернатор губернатор болады. Губернатор мен вице-губернатор бір партиядан сайланғанына қарамастан, олардың арасында жиі араздықтар туып отырады. Мысалы, губернатор Марвин Мандел мен вице-губернатор Блэр Ли III; губернатор Гарри Р. Хьюз бен вице-губернатор Сэмюэл В. Богли III; губернатор Шефер мен вице-губернатор Мелвин А. Штайнберг, сондай-ақ губернатор Паррис Гленденнинг пен вице-губернатор Кэтлин Кеннеди Таунсенд. Мэриленд штатының вице-губернаторы әліге дейін болашақ сайлауларда губернатор болып сайланған жоқ немесе губернатордың лауазымы бос орынға байланысты (губернатордың отставкаға кетуі, қайтыс болуы немесе қызметтен алынуы салдарынан) тұрақты түрде иеленген жоқ. Дегенмен, Блэр Ли III 1977 жылдың 4 маусымынан 1979 жылдың 15 қаңтарына дейін губернатор міндетін атқарды, ал губернатор Марвин Мандел пошта арқылы жасалған алаяқтық пен рэкет үшін жазасын өтеп жатқанда (соның салдарынан, Damnatio memoriae-нің заманауи мысалы ретінде Манделдің ресми губернаторлық портреті 1993 жылға дейін Мэриленд штатының губернаторының қабылдау бөлмесінде ілініп тұрған жоқ).
In 1971, the office of Lieutenant Governor of Maryland, which had existed for only a few years in the 1860s, was re instituted by an amendment to the Maryland Constitution. The lieutenant governor is a weak office compared to other counterparts (in other states including Texas, the lieutenant governor is the president of the state's Senate, while in California the lieutenant governor assumes all of the governor's powers when the sitting governor is out of the state), as it only possesses the powers and duties that the governor assigns to him or her. The lieutenant governor is elected on the same ballot with the governor, and to the same term of office as the governor. The lieutenant governor succeeds to the governorship only if there is a vacancy in that office. Despite the governor and lieutenant governor being elected on the same party ticket, very often there have been public rifts between the two; for instance Gov. Marvin Mandel and Lt. Gov. Blair Lee III; Gov. Harry R. Hughes and Lt. Gov. Samuel W. Bogley III; Gov. Schaefer and Lt. Gov. Melvin A. Steinberg., and Gov. Parris Glendening and Lt. Gov. Kathleen Kennedy Townsend. No lieutenant governor of Maryland has yet been elected as the governor in future elections, or permanently succeeded to the governor's office due to a vacancy (which would be created by the resignation, death, or removal of the sitting governor), although Blair Lee III served as acting governor from June 4, 1977, until January 15, 1979, while Governor Marvin Mandel was serving a sentence for mail fraud and racketeering (consequently, in a modern example of Damnatio memoriae, Mandel's official gubernatorial portrait was not hung in the Maryland State House Governor's Reception Room until 1993).