Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстағы американдық ұшқыш асасы (1898-1918)
британдық кино өндіруші және саясаткер
WW1 American flying ace (1898 1918)
the British film producer and politician
Дэвид Эндикотт Путнам (10 желтоқсан 1898 – 12 қыркүйек 1918) – Бірінші дүниежүзілік соғыстың американдық ұшқыш асасы. Ол он үш расталған және отыз күмәнділген жеңісі үшін "Асалардың асасы" деп аталды. Оны неміс ұшқышы Георг фон Хантельман атып түсірді.
David Endicott Putnam (December 10, 1898 – September 12, 1918) was an American flying ace of World War I. He was known as the “Ace of Aces,” for thirteen confirmed kills, and thirty cumulative unconfirmed. He was shot down by German ace Georg von Hantelmann.
Өмір
Генерал Израиль Путнамның ұрпағы, ол 1898 жылдың 10 желтоқсанында Массачусетс штатының Ямайка Плейн қаласында Фредерик Х. Путнам мен Дженет Хэллоуэллдің ұлы болып дүниеге келді. Ол Гарвард университетінде оқыды және 1920 жылы Гарвардты бітіруге тиіс еді, бірақ оның орнына шетелге барып, француз Шетелдік легионына қосылды. Гарвард университеті оған өлгеннен кейін соғыс білімі (S. B.) берді. 1917 жылы француз әуе күштерінің Лафайетт ұшқыштар корпусына қосылды. Келесі жылдың маусым айында ол АҚШ әуе күштеріне қабылданды.
A descendant of General Israel Putnam, he was born December 10, 1898, at Jamaica Plain, Massachusetts, the son of Frederick H. Putnam and Jenet Hallowell. He attended Harvard University and was to graduate Harvard Class of 1920, but instead went overseas and joined the French Foreign Legion. He was posthumously awarded a War Degree (S. B.) by Harvard. He joined the Lafayette Flying Corps of the French Air Service in 1917. In June of the following year, he joined the United States Air Service.
Бекет лагері
Путнам 1914-1916 жылдары лагерьтік ретінде және 1917 жылы Гарвардта бірінші курс студенті болып оқығанда кеңесші ретінде Беркширдегі Бекет лагеріне қатысты. Жүзу оның үлкен құмарлығы болды, ол Құтқарушылар тобының капитаны және жүзу оқытушысының көмекшісі атанды. Ол сонымен қатар керемет теннисші де болды. Лагерьдегілер арасында оның беделі жоғары болды және ол лагерьдің ең жоғары наградасы саналатын 1915 жылғы Құрмет белгісі мен 1916 жылғы Құрмет түймесін алды. Лагерь газеті "Көрінген мен естігенім" оны былай сипаттайды: "Сымбатты да қарапайым, бірақ мейірімді және оңай араласатын, жоғары моральдық қағидалары бар; ол лагерьдегі ең танымал бала болды, күмәнсіз". Бекет директоры Генри У. Гибсон былай деп мәлімдейді: "Әділдік сезімі, өзгелерге деген құрмет, дене күші, моральдық қайрат – осының барлығы оның лагерьдегі өмірінде өзін көрсетуге мүмкіндік алды".
Putnam attended Camp Becket in the Berkshires, as a camper from 1914 to 1916, and counselor in 1917 when he was a Harvard freshman. Swimming was one of his passions and he became captain of the Life Saving Crew and assistant swimming instructor. He was also an exceptional tennis player. He was popular among campers and received the 1915 Honor Emblem and 1916 Honor Button, the camp’s highest award. He is described in the camp newspaper Seen and Heard as “Modest and unassuming, yet genial and a good mixer, of high moral standard; he was without question the most popular boy in the camp.” Becket director, Henry W. Gibson affirms that: “The sense of fair play, of consideration for the other fellow, of physical bravery, of moral courage—all of these qualities were given a chance to express themselves in his camp life.”
Әскери қызмет
Генри Гибсон Путнамның шатырында оған келіп: "Мен үлкен шайқасқа қатысу үшін теңіз арқылы өтемін" деді. Ол шын мәнінде, мал тасымалдау кемесімен 1917 жылдың 31 мамырында Француз әскерінің шетел легионына қосылды. Ол әуе күшіне ауысып, Авордта оқытылды. 1917 жылдың 12 желтоқсанында Путнам SPA 94 эскадрильясына тағайындалды, ал 1918 жылдың 7 ақпанында SPA 156 эскадрильясына жіберілді. Соңғы бөлімде ол 1918 жылдың 1 маусымында SPA 38-ге ауыстырылғанға дейін төрт ұшақты атып түсірді, онда ол тағы екі ұшақты атып түсіргенін хабарлады. 1918 жылдың маусымында қызметтен босатылды. АҚШ соғысқа қатысқанда, Путнам АҚШ әуе күштеріне бірінші лейтенант ретінде қосылды және 134-ші әуе эскадрильясының командирі қызметін қысқа мерзімге атқарды, содан кейін 139-шы әуе эскадрильясына ұшу командирі болып қосылды. Оған деген құрметтің белгісі ретінде, оның ұшқыштары Парижде 150-ге жуық адамын қонаққа шақырды. Шарап ұсынылды, бірақ ол алкоголь ішпеді, сондықтан ол стаканын кері бұрды, ал қалғандары да солай жасады. 139-шы эскадрильямен Путнам соғыста қаза тапқанға дейін соңғы үш жеңісін одіс етті. Ол Беркширдегі Бекет лагерінің директоры Генри Гибсонға, Путнам лагерьде кеңесші болған жерге, былай деп жазды: "20,000 футтан құлауды, шамамен төрт мильді құлауды, ұшақты қиыршықтарға айналдырып, тек бір тісті сындырып алуды көз алдыңызға келтіре аласыз ба? Жоқ! Мен сіздің осыны басынан өткеруіңізді қаламаймын, себебі мен кеше таңмен дәл солай істедім."
Henry Gibson recalled that Putnam approached him at his tent and said, "I am going across the seas to get in the big fight." He did indeed, by way of a cattle boat, and joined the French Foreign Legion on May 31, 1917. He was transferred to the air service and trained at Avord. Putnam was assigned to Escadrille SPA 94 on 12 December 1917, and was posted to SPA 156 on 7 February 1918. While with the latter unit, he shot down four planes before being transferred to SPA 38 on 1 June 1918, where he claimed two more planes shot down. He was discharged in June 1918. When the United States entered the war, Putnam joined the United States Army Air Service as a first lieutenant and briefly assumed command of the 134th Aero Squadron before joining the 139th Aero Squadron as a flight commander. As a gesture of respect, his aviators gave him a dinner in Paris, all 150 under his command. Wine was to be served and he abstained from alcohol, to which end he turned over his glass, and the others followed suit. With the 139th, Putnam scored his last three victories before he was killed in action. He wrote to Henry Gibson, director of Camp Becket in the Berkshires, where Putnam had been a camper and counsellor, "Can you imagine anyone falling 20,000 feet, nearly four miles, smashing a machine to kindling wood and only getting a broken tooth out of it all? No! Well, I am afraid you are going to try, for that is just what I did yesterday morning."
Сыйлықтар мен марапаттар
Путнам 13 ұшақты нақты атып түсірді, бірақ Германия аумағындағы расталмаған саны 26-дан 30-ға дейін жетеді. Ол қаза болғаннан кейін "Ерен еңбегі үшін салған крест" орденімен, қолтық пен жұлдыздары бар "Croix de Guerre" орденімен, "Әскери медаль" орденімен, "Құрмет легионы" кресімен және "Америкалық әуе клубы" медалімен марапатталды. Сонымен қатар, оған "Құрмет медалі" орденіне ұсыныс жасалды.
Putnam shot down thirteen confirmed planes, but unconfirmed totals range from twenty six to thirty in German territory. He was decorated with the Distinguished Service Cross (posthumously), the Croix de Guerre, with palms and stars, the Médaille militaire, the Cross of the Legion of Honor, and the American Areo Club Medal. He was also recommended for the Medal of Honor.