Кіріспе
Канадалық ұшқыш және жазушы (1894–1956)
Әуе маршалы Уильям Эвери Бишоп (8 ақпан 1894 – 11 қыркүйек 1956) – Бірінші дүниежүзілік соғыстың канадалық ұшқыш-ұстасы. Оған ресми түрде 72 жеңіс тіркелді, бұл оны соғыстағы ең үздік канадалық және Британ империясының ұшқыш-ұстасы етіп, сонымен қатар Виктория кресімен марапаттады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бишоп Британ Достастығының әуе оқу жоспарын құруға және дамытуға зор үлес қосты.
Ерте өмір
Уильям Эйвери Бишоп (әдетте оны әкесінен ажырату үшін Билли Бишоп деп атайды) 1894 жылдың 8 ақпанында Онтарио штатының Оуэн Саунд қаласында дүниеге келді, сары шашты, көк көзді және салмағы 11 фунт болған. Ол Уильям Эйвери Бишоп аға мен Маргарет Луиза (Грин) Бишоптың төрт баласының үшіншісі еді. Уильям Эйвери Бишоп аға заңгер және Онтарио штатының Торонто қаласындағы Осгуд Холл заң мектебінің түлегі болған. Ол Грей округінің тіркеушісі қызметін атқарды; ол 1896 жылғы жалпыұлттық сайлауда жеңіске жеткен Либералдық партияның үміткерін қолдағаннан кейін осы лауазымға тағайындалды. Ол британдық мәртебелі тұлғаларға арналған кешкі асқа шақыруға лайық болды, оны премьер-министр сэр Уилфрид Лориер ұйымдастырды. Билли дүниеге келгенде ағасы Уорт он жаста болды. Оның тағы бір інісі Килборн 1886 жылы туған, бірақ Билли дүниеге келмес бұрын 1893 жылы қайтыс болды. Биллиге өте жақын болған қарындасы Луиза 1895 жылы, одан бір жыл кейін дүниеге келді.
Мектеп күндері
Жас Билли Бишоп Джорджиан шығанағындағы Оуэн-Саундтың ішкі порты қаласында өсті, ол "келесі Ливерпуль" деп еске алынды. Ол басқа балалардан бірнеше жағынан ерекшеленді. Ол сәл шыбылдап сөйлейтін. Сонымен қатар, ол қаладағы жергілікті қыздармен бірге Мисс Перлдің би мектебіне қатысқан жалғыз ұл еді. Оның үстіне, анасы оны костюм және галстук киіп мектепке жіберді; сыныптастары оның ресми киімін сыйпады және киімін бүлдірді. Сонымен қатар, ол лакросс, футбол және хоккей сияқты командалық спорт түрлерін ұнатпады, атпен жүру, жүзу немесе YMCA немесе жергілікті бильярд залдарында бильярд ойнау сияқты жеке спорт түрлерін артық көреді. Ең бастысы, ол мерген атанды. Әкесі оған Рождествоға .22 калибрлі мылтық сыйлады, сондай-ақ, ол атып өлтірген әрбір үйіркен үшін 25 центтен төлейтінін уәде берді. Үйіркендердің зиянды обасынан зардап шеккен отбасылық бақша, жас снайпер бір оқпен құтылды. Кейбір дереккөздер жас аңшы осы кезде қозғалатын нысананы алдын ала бағыттау өнерін, яғни бұрылуды үйренгенін айтады. Бишоп үйіне жақын орналасқан Бич-стрит мектебінде (1910 жылы Дафферин мемлекеттік мектебі, қазір жабылып, М'Викведонг үнді достық орталығына айналған) оқыды, кейін Оуэн-Саунд колледжінде (3-ші Авенюдің шығыс жағында, содан кейін жабық Strathcona аға мемлекеттік мектебінде) білім алды. Өзін қорғап, мектеп ауласында өзін және басқаларын зорлық-зомбылықтан оңай қорғайтын жекпе-жек шебері ретінде танылды. Бірде ол жеті жігітпен күресіп жеңіске жетті. Егер ол еркектердің наразылығына тап болса, әйелдердің назарын аударуда қиындық көрмеді. Ол жұқа денелі және орташа бойлы, бірақ күмәнсіз сұлу, мықты жақ сүйегі, толық еріндері және тік мұрыны, қалам мұртымен көзге түсетін. Бірақ сабақта жағдай басқаша болды. Бишоп оқуда үлкен жетістікке жете алмады; оңай меңгермеген пәндерді тастап кететін және сабақтан жиі қалып қоятын. Дүкен империясының иесі Тимоти Итонның немересі Маргарет Берден Оуэн-Саундқа жазғы демалысқа келгенде Луиза Бишоппен дос болды. Біллімен танысқаннан кейін олар бір-біріне ғашық болды, бұл оның ата-анасын қатты ашуландырды.
Колледж
17 жасқа толған күні, 1911 жылғы 8 ақпанда Билли Бишоп Кингстондағы Канада Корольдік әскери колледжіне (RMC) өтініш берді, онда оның ағасы Уорт 1903 жылы бітірген еді. Бишоп үш жылдық мектепке қабылданған 43 үміткердің арасында 42-ші орынды иеленді. 1911 және 1912 жылдары ол бірінші курста оқуда қиындыққа тап болды. Сонымен қатар, ол үлкен курстың студенттерінен қатты ұрыс көрді; RMC ережелері оған кек алу үшін жекпе-жекке түсуге тыйым салды. Кейін ол жыл соңындағы емтиханды көшіріп алғаны үшін ұсталды және мектептен шығарылудан мүжілді. Жазда үйіне қайтуға ұялып, ол Кингстонда қалып, Уорт үшін жұмыс істеді. Бишоп 1912–1913 оқу жылында екінші курс студенті ретінде RMC-ге қайта қабылданды, бірақ бітіру үшін оқу мерзіміне қосымша бір жыл қосылды. Сол жылы ол 42 студенттің арасында 23-орынға көтерілді. 1913–1914 оқу жылында Бишоптың сыныптық көрсеткіші 34 студенттің арасында 33-орынға төмендеді. 1914 жылғы 28 тамызда ол RMC-ге аға студент ретінде оралды. Бишоптың 15 сыныптасы мектепті тастап, өсіп келе жатқан соғыста офицерлер болып қызмет етуге кеткеннен кейін, Бишоп 1914 жылғы 30 қыркүйекте сол мақсатпен RMC-ден шықты. Сол күні ол Миссиссауга атты әскер бөліміне офицер болып қабылданып, қызметке бару алдында Маргарет Берденге шешімін хабарлау үшін Торонтоға сапар шекті.
Саз және тыңайтқыш
Миссиссауга атты соғысқа аттанғанда, екінші лейтенант Бишоп олармен бірге болған жоқ; ол пневмония және аллергиядан ауруханада жатты. Сауыққаннан кейін, ол 7-ші Канадалық атты мылтықтар полкіне, атты жаяу әскер бөліміне ауыстырылды, содан кейін 1915 жылдың қаңтарында Онтарио штатының Лондон қаласында орналасты. Бишоп полк автоматтарына жауапкершілік алды. Салдастар арасында танымал болған Бишопты «Биш» және «Билли» деп лақап қойды. Ол атыс даласында ерекше көзге түсті. Оның бір әріптесі еске алады: «Биш қалғанымыздың көзі жетпейтін нысананы да тесіп тастайтын. Оқытушылар нысананы артқа жылжыта берді, ол кішкентай қара нүкеге дейін кішірейді, ал ол оны жарып жіберді – әр оқ соққан жеріне дәл тиді. Ол ешқашан қателеспеді». Бақытсыздық Бишопты қуалай берді. 1915 жылдың 6 сәуірінде ол мінген жылқы көтеріліп, оның үстіне құлап түсті; ол бір аптадан кейін қайтадан атқа отырды. Айдың соңында, ол атып жатқан мылтығының құлпы кері соғылып, жақ сүйегіне тиді. Содан кейін, егуден қатты ауырып, атынан құлап кетті. Осы уақытта Бишоп Онтариоға қашып, Маргарет Берденге үйлену ұсынысын жасады. Ол келісіп, олар жағдас жасасты. Ол оған RMC сақинасын адалдығының белгісі ретінде сыйлады. Бишоптың бөлімі 6 маусымда Канададан Англияға, конвойдың бір бөлігі ретінде, реквизицияланған мал тасымалдау кемесі «Каледония» арқылы аттанды. Ауа райы нашар болғандықтан, сапар азық-түлікпен қиын болды. Кемедегі 240 адам мен 600 жылқының көп бөлігі теңіз ауруына шалдықты. Кеме экипажы уақыт-уақыт өлі жылқыларды теңізге лақтырып тастады. 21 маусымда, Ирландия жанында, U-дене қайықтары конвойға шабуыл жасады. Үш кеме батып, 300 канадалық қаза тапты, бірақ Бишоптың кемесі зардап көрмеді және 23 маусымда Плимут портына жетті. 7-ші Канадалық атты мылтықтар полкі Шорнклиф атты әскер лагерінде жаттығудан өтуге жіберілді. Жатығу ескірген атты әскер тактикасы бойынша жүргізілді. Канадалықтар шатырларда тұрып, ауа райы құрғақ болғанда құмды дауылдардан зардап шекті; бірақ көбінесе олар лай мен жылқы тыңайтқышына толы жаңбырлы батпақта өмір сүрді. Бишоп шілде айының соңында тағы бір рет ауруханаға түсті. Кейін, бір өте лайлы күні Бишоп жақын маңдағы далаға ұшақ қонғанын көрді. Ол серігіне: «Сен онда лай мен жылқы майына мазаланбайсың. Егер өлсең, ол таза өлім болар еді», – деді. Бишоп басқа бөлімге ауысуға өтініш беруге шешім қабылдады.
"Bish would just riddle a target that the rest of us could barely see. The instructors would keep putting it further back, until it was just a tiny black dot, and he'd shoot it to ribbons he put every damn' bullet on target. He never missed." Mishap continued to dog Bishop. On 6 April 1915, a horse he was riding reared and fell on him; he was back riding a week later. At the end of the month, the bolt of a rifle he was firing blew back and whacked him on the cheekbone. Then he became so ill from an inoculation that he fell off his horse. It was during this time that Bishop slipped away to Ontario, and proposed marriage to Margaret Burden. She accepted, and they were engaged. He gave her his RMC ring as a symbol of his troth. Bishop's unit left Canada for England on 6 June 1915 on board the requisitioned cattle ship Caledonia as part of a convoy. The voyage through rough seas was poor on food. Most of the 240 men and 600 horses on board were seasick. From time to time, the ship's crew chucked dead horses overboard. On 21 June, near Ireland, U boats attacked the convoy. Three ships were sunk and 300 Canadians killed, but Bishop's ship was unharmed, arriving in Plymouth harbour on 23 June. The 7th Canadian Mounted Rifles were assigned to train at Shorncliffe Cavalry Camp. Training was in outmoded cavalry tactics. Living in tents, the Canadians suffered through sandstorms when the weather dried; usually, though, they existed in a rainy swamp of mud and horse manure. Bishop spent another spell in hospital in late July. Afterwards, during one especially mucky day, Bishop watched an aeroplane land in a nearby field. He remarked to his companion, "You don't get any mud or horseshit on you up there. If you died, it would be a clean death." Bishop decided to apply for a transfer.
Ауаға
Лондонға саяхаттаған Бишоп кейіннен Корольдік әуе күштерінің жұмылдыру офицері лорд Хью Сесилмен кездесуге қол жеткізді. Бишопқа ұшқыш болуға бір жыл керек екенін айтқанда, ол әуедегі бақылаушы болу мүмкіндігін қабылдады. 1 қыркүйекте ол Нетеравондағы 21 (оқу) эскадрильясына бастауыш әуе оқуына келді. Ол алғаш рет Avro 504 ұшағында оқыды. Алдын ала дайындыққа бір ай кеткен соң, 1915 жылдың 2 қазанында Бишоп Довердегі қару-жарақ оқуына ауысты. Қазан айының соңында Бишоп Англия жоғарына өтіп, ұрыс аймағындағы алғашқы миссияларын орындады, артиллериялық отты бағыттап. 24 қарашада Бишоптың ұшқышы Англияға қонғанда ұшақты құлатты. Бишоптің аяғына соққы тиді, ұшқыш та соққы алды. Үш күннен кейін Бишоп жаңа ұшақта сынақ сапары жасады. Маргаретқа осы сапар туралы хат жазып, ол ұшақпен 400 шақырымға (640 км) сүңгіп, оның жартысынан да асып түскенін мақтанды. Мұндай мақтандыру оның оған жазған хаттарында жиі кездесетін. 21 эскадрилья жаңа Royal Aircraft Factory RE.7 ұшақтарымен қайта жарақтандырылды. 1916 жылдың 15 қаңтарында 21 эскадрилья Францияға көшуді бастады. 23 қаңтарда эскадрилья Бойсдингемде орналасқан кезде Бишоп үш күндік ауруға шалдықты. Ауруханадан шыққаннан кейін ол эскадрильясына қосылып, әуе соғысының жаңа ғылымының қиындықтарына бейімделуге көмектесті. Осы уақытқа дейін екі тараптың ұшқыштары ұшақтарға қару орнатудың жолын табуға тырысып жатқан. Бишоп ауруханадан шыққанда, неміс Fokker Eindecker монопландарының винт арқасы арқылы пулеметпен оқ атуға қабілетті екені туралы хабарлар тарады. Ұшақты бағытта, мылтықты бағытта. Арттағы майданда фокерлер көбейген сайын, Корольдік әуе күштері оларды "Фокер қырғыны" деп қорқынышпен қарастыра бастады. Жауап ретінде RFC жеке ұшақтарды қарауылдан алып тастап, әрбір барлау ұшағына екі сүйемелдеуші ұшақ тағайындады. Дегенмен, жарақаттар сирек кездесетін және оларға мән берілмейтін. Бишоптың келініне жазған хатында неміс ұшқыштарының әдепті екені айтылды; екі тарап кездейсоқ жарақат алғанда хабар алмасты. Бишоп былай деп жазды: "Дұшпандарыңмен осылай жақсы қарым-қатынаста болу өте жақсы, және мұндағылардың барлығы неміс ұшқыштарын жоғары бағалайды. Олардың барлығы жақсы адамдар сияқты." Сонымен қатар, 21 эскадрилья RFC өздерінің жеткіліксіз қуатты RE.7 ұшақтары бомбамен ұшуға қабілетсіз екенін және бомбалаушы ретінде сәтсіздікке ұшырағанын анықтады. Ұшқыштардың қолайсыз орналасуы оның күресу қабілетін де шектеді, бақылаушы алдында синхронды емес Льюис пулеметімен, тіректер мен сымдармен қоршалған. Ұшқыш оның артында, жоғары қанаттың астында отырды. Бишоптың бақылаушы ретінде өткізген қалған уақыты апаттар тізбегінен тұрды. Ауа райы мұздай суық болды. 1916 жылдың 9 ақпанында үш жарым сағаттық ұшу кезінде оның беті қатты тоңғандықтан жарылып, ол қайтадан медициналық көмекке жатты. Наурыз айында ол көлік апатында жарақат алды. Содан кейін ұшақ кабелімен басына соғылды; ол екі күн есінен таныды. Мұнан кейін тісі ісіп кетті. Ол қызметке оралғаннан кейін, ұшқышы қатты қону жасағанда ұшақтың қаңқасына тізесін соғып алды. Содан кейін Бишопқа үш апталық демалысқа Англияға рұқсат берілді. Ол 1916 жылдың 2 мамырында Folkestone қақпасынан түскенде, аяғы сырғып, ауырған тізесіне құлап түсті. Оның артында тұрған үш сарбаз оның үстінен құлап, жарақаттарын ауырлатты. Демалысын өткізуге бел буған Бишоп демалысын ақсап өткізді. Францияға оралар алдында ол Брайанстон-сквердегі ауруханада тізесін емдету үшін өздігінен келді. Ауруханаға түскеннен кейін 26 мамырда оған медициналық комиссия оның қызметке жарамдылығын анықтау үшін келуі туралы хабарланды. Бишоп ұйқыдан оянғанда, төсегінің қасында әдемі киінген қарт әйелді көрді. Леди Сент-Хелиер оның әкесін Канададағы қабылдаудан білетінін және сол себепті отбасы досы болғанын айтты. Леди Сент-Хелиер кең танымал және ықпалды достарының шеңберімен және қайырымдылыққа бейімділігімен танымал болды. Соңғысы оны ауруханаға алып келді. Ол өзінің ықпалын пайдаланып, Бишопты ауруханадан шығарып, төрт қабатты сарайына қонақ ретінде орналастырды, онда ол оның ықпалды әлеуметтік ортасымен араласып, оларды өз сөзімен баурады. Бишоп медициналық комиссиядан өткеннен кейін, ол үйге демалыспен оңалу үшін Канадаға қайтарылды. Төрт айлық әуе шайқасында ол жауға бірде-бір оқ атқан жоқ. Дегенмен, ол Оуэн Саундта қызметі үшін жергілікті мақтауға ие болды. Сонымен қатар, Бардендер Бишоптың ұсынысына қарсылықтарын жеңіп, қызының ресми никесіне келісті. Оған нағыз нике сақинасы сыйланды.
Әуе шабуылы
Бишоп 1916 жылдың қыркүйегінде Англияға оралды және Сент-Хелиердің ықпалымен Солсбери жазығындағы Упавондағы Орталық ұшу мектебінде ұшқыш ретінде оқытуға қабылданды. Оның алғашқы жеке ұшуы Морис Фарманның "Шорторн" ұшағында болды. 1916 жылы қарашада қанаттарын алғаннан кейін, Бишоп No. 37-эскадрильяның RFC, Эссекс, Стоу Мариес, БЕ.2c ұшағын ұшады. 1916 жылы 8 желтоқсанда ол ресми түрде ұшу офицері қызметіне тағайындалды. Бишоп түнде Лондон үстінен ұшып, неміс дирижабльдерін іздеуді ұнатпады, сондықтан ол көп ұзамай Францияға ауыстыруды өтінді. 1917 жылы 17 наурызда Бишоп Аррас маңындағы Филекамп фермасындағы 60-шы эскадрильяға келді, онда ол Nieuport 17 истребителін ұшырды. Сол кезде бұл секторда жаңа ұшқыштардың орташа өмір сүру ұзақтығы 11 күн болатын, ал неміс асалары британдық ұшақтарды 5:1 есебімен атып түсірді. Бишоптың 22 наурыздағы алғашқы патрулі сәтті болмады. Ол ұшағын басқаруда қиындық көріп, ұшаққа қарсы оттан шағылысып, тобынан қалып қойды. 24 наурызда, жаттығу ұшуы кезінде генерал Джон Хиггинс алдында ұшағын апатқа ұшырағаннан кейін, Бишопқа Упавондағы ұшу мектебіне оралуға бұйрық берілді. 60-шы эскадрильяның жаңа командирі майор Алан Скотт Хиггинсті алмастырушы келгенше қалуға көндірді. Келесі күні Бишоп өзінің алғашқы жеңісін иеленді, ол Сент-Лежер маңында үш Альбатрос D.III скауттарын ұрған төрт Nieuportтың бірі болды. Бишоп лейтенант Тейлерді атып түсіріп, өлтірді, бірақ оның қозғалтқышы істен шықты. Бишоп ешкімнің жеріне, неміс майдан шебінен ұшып келді. Біріккен әскерлердің окоптарына қашып барғаннан кейін, Бишоп түнді жаңбырлы дауылда жерде өткізді. Сол жерден Бишоп үйіне хат жазып, "Мен мұны біздің майдан шебінен 300 метр қашықтықтағы дугадан жазып отырмын, менің өмірімдегі ең қызықты оқиғадан кейін" деп бастады. 1917 жылы 30 наурызда Бишоп ұшақ командирі болып тағайындалды және бірнеше күннен кейін уақытша капитан болып тағайындалды. 31 наурызда ол екінші жеңісін бағындырды. Бишоп, эскадрильялық жолдастарымен бірге әдеттегі патрульдерден басқа, майор Скотттың батасымен жау аумағына терең "жеке қасқыр" миссиясын көп ұзамай ұшырды. Нәтижесінде оның түсірілген жау ұшақтарының саны тез өсті. 8 сәуірде ол бесінші жеңісін жинап, аса иегері атанды. Мерекеге орай, Бишоптың механиктері ұшақтың мұрнын көк түске бояды, бұл асаның белгісі. Бұрынғы 60-шы эскадрильяның мүшесі, сол кездегі империяның ең жоғары ұпай жинаған туы капитан Альберт Боллға қызыл спинер орнатылған. Бишоптың ұшатын стилі әрқашан "топтың алдыңғы жағында" болды, ол ұшқыштарын жау аумағы бойынша шайқасқа бастап барды. Бишоп бұл оның ұшақты атып түсіруі мүмкін екенін тез түсінді; бір патрульден кейін механик оның ұшағында 210 оқ тесігін санады. Оның күтпеген шабуыл жасау әдісі табысты болды; ол сәуір айында ғана 12 ұшақты ұрып, Вими қырқасының шайқасына қатысқаны үшін әскери крестпен марапатталды. Бишоптың және оның көк мұрынды ұшағының табыстарын немістер байқады, олар оны "Адамның құлқыны" деп атай бастады. Эрнст Удет оны "ең үлкен ағылшын скауты" деп атады және бір Jasta оның басына сыйлық белгіледі. 30 сәуірде Бишоп Jasta 11 және Қызыл барон Манфред фон Рихтхофенмен кездесті. Мамыр айында Бишоп екі ұшақты атып түсіргені үшін, ал тағы төрт ұшақтың шабуыл жасағаны үшін "Құрметті қызмет көрсету орденімен" марапатталды. 1917 жылы 2 маусымда Бишоп жаудың артына жеке ұшуға ұшып, немістердің әуеайлағына шабуыл жасады. Ол оған шабуыл жасауға ұшып бара жатқан үш ұшақты атып түсірді және тағы бірнешеуін жерге құртты. Бұл ерлігі үшін ол Виктория Крестімен марапатталды, бірақ оның табысын әшекейлеуі мүмкін деген пікірлер айтылды, әсіресе тарихшы Бреретон Гринхаус өзінің 2002 жылғы "Билли Бишоптың жасалуы" кітабында. Оның ВК (1917 жылдың 30 тамызында берілген) куәгерлерді талап ететін ордерді бұза отырып берілген екі адамның бірі болды (екіншісі - Беймәлім сарбаз), ал неміс жазбалары жоғалғандықтан және ВК-ге қатысты мұрағатталған қағаздар жоғалғандықтан, куәгерлер бар-жоғын растаудың жолы жоқ. Бұл кезде Бишопқа басқа куәгерлерден растау немесе тексеруді талап етпей, жеңістерді алуға мүмкіндік беру әдеттегі тәжірибе болған сияқты. Шілде айында 60-шы эскадрильяға жаңа Royal Aircraft Factory S.E.5 ұшақтары берілді. 1917 жылдың тамызында Бишоп жеңіспен марқұм Альберт Боллдан өтіп, RFC-дегі ең жоғары ұпай жинаған турға және соғыстың үшінші үздік туына айналды, тек Қызыл барон мен Рене Фонктан кейін. 1917 жылдың тамызының соңында Бишоп Аэроатылық оқ жауынгерлік мектебінің бас оқытушысы болып тағайындалды және уақытша майор шені берілді.
Канадаға кету
Бишоп 1917 жылдың күзінде Канадаға демалысқа оралды, онда ол халық қаһарманы деп жарияланды және соғысқа көңілі тоңған канадалықтардың рухын көтеруге көмектесті. 1917 жылдың 17 қазанында Бишоп көптен бері сүйіп келген құдайы Маргарет Итон Берденге үйленді.
Еуропаға оралу
1918 жылы сәуірде Англияға оралғаннан кейін Бишоп майор болып жоғарылатылды және No. 85-ші эскадрилья, "Ұшқан түлкілер" эскадрильясына қолбасшылық етті. Бұл жаңадан құрылған эскадрилья болды, және Бишопқа көптеген ұшқыштарды өзі таңдауға еркіндік берілді. Эскадрилья S.E.5a барлаушы ұшақтарымен жабдықталды және 1918 жылдың 22 мамырында Франциядағы Пети Синтеге аттанды. 27 мамырда аймақ пен қарсыластармен танысқаннан кейін Бишоп Фронтқа жеке ұшуға шықты. 1917 жылдың тамызынан бергі алғашқы ұрысында ол неміс бақылау ұшағын түсірді, ал ертесіне тағы екеуін құлатты. 30 мамырдан 1 маусымға дейін Бишоп тағы алты ұшақты, соның ішінде неміс эйсі Пол Билликті жоқ қылды, осылай ол 59 ұпайға жетіп, ең көп ұпай жинаған эйс атағын Джеймс Маккадденнен қайтарып алды, ол Бишоп Канадада болғанда осы атаққа ие болған еді. Бишоптың қаза болуы моральға кері әсер ететініне алаңдаған Канада үкіметі, 18 маусымда оған жаңа Канадалық Ұшу корпусын ұйымдастыруға көмектесу үшін Англияға оралуға бұйрық берді. Бишоп Францияға оралғаннан кейін осылай шапшаң бұйрық беруіне риза болмады. Ол әйеліне: "Бұл өте жағымсыз" деп жазды. Бұйрықта оның 19 маусымға дейін Франциядан кетуі тиіс екені көрсетілген. Сол күні таңертең Бишоп соңғы рет жеке ұшуға шешім қабылдады. 15 минуттық ұрыста ол тағы бес жеңіске қол жеткізді. Ол екі Pfalz D. IIIa барлаушы ұшағын түсіргенін, тағы екеуін бір-бірімен соқтырысқандарын және бір неміс барлау ұшағын атып түсіргенін мәлімдеді. 5 тамызда Бишоп подполковник болып жоғарылатылды және "Канаданың Шетелдегі әскери күштерінің Бас штабының Канада Әуе күштері бөлімінің Бас офицері" лауазымына тағайындалды. Хью Галлидей және Бреретон Гринхаус (екеуі де Корольдік Канада Әуе күштерінің ресми тарихшылары) нақты саны одан да төмен болуы мүмкін екенін айтты. Бреретон Гринхаус жаудың құлатылған ұшақтарының нақты саны 27 ғана деп есептеді.
The Government of Canada was becoming increasingly worried about the effect on morale if Bishop were to be killed, so on 18 June he was ordered to return to England to help organize the new Canadian Flying Corps. Bishop was not pleased with the order coming so soon after his return to France. He wrote to his wife: "This is ever so annoying." The order specified that he was to leave France by noon on 19 June. On that morning, Bishop decided to fly one last solo patrol. In just 15 minutes of combat, he added another five victories to his total. He claimed to have downed two Pfalz D. IIIa scout planes, caused another two to collide with each other, and shot down a German reconnaissance aircraft. On 5 August, Bishop was promoted to lieutenant colonel and was given the post of "Officer Commanding designate of the Canadian Air Force Section of the General Staff, Headquarters Overseas Military Forces of Canada." Historians including Hugh Halliday and Brereton Greenhous (both of whom were official historians for the Royal Canadian Air Force) suggested that the actual total was far lower. Brereton Greenhous felt the actual total of enemy aircraft destroyed was only 27.
Соғыстан кейінгі мансап
Соғыстан кейін Бишоп АҚШ-тың бас қалаларын аралап, әуе соғысы туралы лекциялар оқыды. Ол Interallied Aircraft Corporation импорттық фирмасын және Уильям Баркермен бірге қысқа ғана мерзімге жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын әуе қызметін құрды, бірақ құқықтық және қаржылық қиындықтардан соң, сондай-ақ бір ауыр апаттан кейін серіктестік пен фирма таратылды. Бишоп Канада бойынша ұшқыштарды даярлау жүйесін жасады және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 167 000-нан астам әуешілді даярлаған Британ Достастығының Әуе Оқу Жоспарын құруға және ілгерілетуге зор үлес қосты. 1942 жылы ол RCAF-қа арналған Голливудтың құрмет көрсетуі болған "Аспан капитандары" фильмінде өз ролінде ойнады. 1944 жылға қарай соғыстың салдары Бишоптың денсаулығына ауыр соққы берді, ол 1952 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Монреальдегі жеке кәсіпкерлікпен айналысу үшін RCAF-тағы лауазымынан кетті. Корея соғысы басталғанда Бишоп тағы да рекрут ретінде қызмет етуге ұсыныс жасады, бірақ денсаулығының нашарлығына байланысты RCAF оның ұсынысын қабылдамады. Ол 1956 жылдың 11 қыркүйегінде, 62 жасында Флорида штатының Палм-Бич қаласында қыстағанда ұйықтаған күйінде қайтыс болды.
Ресми цитаталар
Епископтың марапаттарына Виктория кресі, Еңбек ордені және табан, Әскери крест, Еңбек ордені, «Құрмет легионы» және пальмасы бар «Круа-де-Герр» кіреді. Ол 1944 жылдың 1 маусымындағы Корольдің туған күніне арналған құрмет тізімінде Бат орденінің серігі аталды.
Мұра және кейінгі дау
Бишоптың өмірі 1978 жылы канадалық «Билли Бишоп соғысқа аттанады» пьесасында бейнеленген. Ол сондай-ақ 1983 жылы Канаданың Ұлттық кино кеңесі түсірген «The Kid Who Couldn't Miss» атты CBC Television деректі фильміне тікелей себеп болды. Шоу – бұл «докудрама», ол белгілі тарихты сенімділік үшін Бишопты және басқаларын сомдайтын актерлермен ойдан шығарылған «макеттік сұхбаттармен» үйлестіреді. Онда Бишоптың неміс әуежайына жасаған шабуылы сахналаған деп көрсетілді. Бір эпизодта оның механігі ұшақтағы зақымның маңызды емес бөлікке шектелгенін айтады, бұл Бишоптың ұшағын алаңнан тыс жерге қондырып, оқ атып, содан кейін жауынгерлік зақымды мәлімдеп үйге ұшқан деген ойды тудырады. Шындығында, оның механігі оның ең жақтас қолдаушысы болған, ал бұл көрініс толығымен ойдан шығарылған. Механик Бишоптың зақымды өйстеп таппағанын мәлімдеді. Канадалық авторлар Дэн Маккаффри мен Дэвид Башоу да Бишоптың шабуылды жасағандығына күмәнділігін білдіретін айғақтар ұсынды. Бишоптың көрсеткен нәтижелеріне қатысты көп жылдық даулардың нәтижесінде, оның көптеген жеңістерінің куәгерлері болмағандықтан немесе аман қалған неміс деректерімен расталмағандықтан, 1985 жылы Канада үкіметі тергеу жүргізді. Сенаттың әлеуметтік мәселелер, ғылым және технология жөніндегі тұрақты комитеті деректі фильмді Бишопты әділетсіз және дұрыс емес бейнелегендігі үшін сынады. Бишоп пен Мик Манноктың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Британ Империясының ең табысты ұшқыштары екендігі туралы пікірталас бар. «Канада энциклопедиясы» былай деп мәлімдейді: «Сенат комитеті осы «документальдық фильмде» бірнеше ұсақ қателерді анықтады және драмалық эффект үшін мәлімдемелердің қате берілгенін және оқиғалардың уақыты өзгертілгенін растады. Алайда, сенаторлар Бишоптың мәлімдемелерін растай алмады және фильмді «докудрама» деп белгілеуді ұсынды». Бишоптың басқа да кейбір мәлімдемелері де күмәнділік тудырды. Екі тараптың да жауынгерлік есептерінде қасақана жасалған қателер мен жаңсақ мәлімдемелер жиі кездеседі, бірақ Бишоптың өмірінің екі кезеңі бар, онда неміс деректері қолдау көрсете алмайды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Виктория кресімен марапатталған ұшқыштар туралы кітабында автор Алекс Ревелл авиация тарихшысы Филип Маркхэмнің 1917 жылғы 2 маусымдағы оқиғалар туралы неміс деректеріне қатысты пікірін келтіреді (Бишоптың VC сыйлығын алған күні): «Бишоптың мәлімдемелерін растайтын ешқандай дәлел жоқ». Бишоптың 1918 жылдың басындағы мәлімдемелеріне сілтеме жасай отырып, Ревелл басқа авиация тарихшысы Эд Ферконың 1987 жылы неміс деректерін жан-жақты зерттегенін айтады. Ревеллдің сөзіне сүйенсек, Ферко Бишоптың күні, уақыты немесе орны бойынша неміс тарапынан белгілі бір жоғалтуға сәйкес келетін бірде-бір жеңіс туралы мәлімдеме таба алмады. Алайда, Бірінші дүниежүзілік соғыстың көрнекті авиация тарихшысы Питер Кильдуфф өзінің өмірбаянында («Билли Бишоп ВК: Жалғыз қасқыр аңшысы») Бишоптың неміс деректерінде 21 матч болуы мүмкін екенін айтады. Кильдуфф сонымен қатар неміс деректерінің сенімді еместігін дәлелдейді. Ол шегінетін неміс әскерлерінің көптеген деректерді жойғанын және неміс әуе министрлігінің жоғалтуларды жоққа шығарып, «жасыруға» тырысқан жағдайларды мысалға келтіреді.