Кіріспе

1983 жылғы үстел ойыны

Empires in Arms – Гарри Роулендтің 1983 жылы Australian Design Group баспасынан шыққан, қазірде басылмайтын үстел ойыны. 1985 жылы Avalon Hill Game Company (қазір Hasbro Inc. еншілес компаниясы) оны лицензиялады. Ойынның компьютерлік нұсқасы 2007 жылдың соңында Matrix Games компаниясымен шығарылды.

Ойын процесі

Empires in Arms – бұл "үлкен стратегиялық" соғыс ойыны, ол 1805–1815 жылдардағы Наполеон дәуіріндегі соғысқа бағытталған. Жеті ойыншыға дейін қатыса алады, әрқайсысы Ұлы державаның (Франция, Ұлыбритания, Ресей, Австрия, Пруссия, Испания және Түркия) бақылауын алады. Басқа уақыт кезеңдерін қамтитын және бейтарап елді ойналатын күшке дейін көтеру арқылы қосымша ойыншыларға мүмкіндік беретін нұсқалар жасалды. Бұл соғыс ойыны болғанымен, ойынның мақсаты – халықаралық беделге қол жеткізу (төменде сипатталғандай, "жеңіс ұпайларымен" өлшенеді). Әскери кампаниялар ойыншының беделін арттыруға көмектеседі, бірақ дипломатиялық одақтар құру және елдің ішкі экономикасын жақсарту сияқты беделге қол жеткізудің басқа да жолдары бар. Шебер ойыншы соғыс жарияламай-ақ ойынды жеңе алады. Ойыншы белгілі бір жеңіс ұпайларын жинағанда жеңіске жетеді. Жеңіс ұпайларының қажетті саны ойын басында анықталады, онда әр ойыншы әр ел үшін белгілі бір жеңіс ұпайларын ұсынады. Қай ел үшін ең көп ұпай ұсынса, сол елді сол ойыншы басқарады. Сондықтан, барлық жеті елдің де күші бірдей болмаса, әлсіз елдер ойыншылар олар үшін жеткілікті төмен жеңіс ұпайларын ұсынса, бәсекеге қабілетті артықшылыққа ие болады. Әр державаның экономикалық және әскери күші ерекше. Сонымен қатар, қол жетімді күштер мен генералдардың қасиеттері де әртүрлі. Ұлыбританияның қатардағы жаяу әскерінің моральдық рухы жоғары болғанымен, Франция әдетте ең ірі және сапалы әскерге ие. Толық ойын 132 турдан тұрады, әр тур бір айды білдіреді, ойынға жұмсалатын уақыт 200–250 сағаттан аспауы мүмкін. Әр ай төрт (кейде бес) кезеңге бөлінеді: Дипломатиялық кезең, онда ойыншылар келісімдер жасасады, одақтар құрады және т.б.; Күшейту кезеңі, онда әр ойыншы бұрын сатып алынған күштерді қосады; Теңіз кезеңі, онда әр ойыншы кезегімен теңіз күштерін қозғалтады; Құрлық кезеңі, онда әр ойыншы кезегімен әскерлерін қозғалтады және шайқасады; және үш ай сайынғы Экономикалық кезең, онда ойыншылар ресурстарды жинап, күштерді сатып алады және жеңіс ұпайларын табады. Ойынды жеңу үшін жеңіс ұпайларын жинау керек. Бұл ұпайлар экономикалық кезеңде есептеледі және әр елдің саяси жағдайына байланысты. Елдің саяси жағдайына көптеген факторлар әсер етеді, бірақ негізінен соғыстар мен шайқастарда жеңіске немесе жеңіліске байланысты. Шайқастар қол жетімді генералдардың, әскерлердің сапасының және шайқасқа дейін таңдалған стратегияның үйлесімімен жеңіледі. Әскерлер элиталық гвардия, атты әскер, жаяу әскер, артиллерия, ополчение және феодалдық әскерлерге бөлінеді. Әскерлердің қабілеттері әртүрлі, бірақ ең бастысы – олардың моральдық жағдайы. Көптеген шайқастар қарсыластың моральдық рухын нөлге дейін түсіру арқылы жеңіске жетеді, әскердегі барлық күштерді жою арқылы емес. Көптеген жағдайларда соғысты тек қарсылас берілген кезде ғана жеңуге болады, ал капитуляцияның уақыты мен шарттары – ойынның маңызды элементтерінің бірі.

Қабылдау

Empires in Arms 2007 жылы шыққан "Хобби ойындары: 100 үздік" кітабына қосылу үшін таңдалды. Алессио Каваторе: "Empires in Arms (EiA) ойынын білетін әркім оның керемет екеніне келіседі. Бұл – ең ұзақ, ең күрделі және ең қиын үстел ойындарының бірі. Мен ойнаған ең ұзақ ойын осы, және мен көп ойын ойнадым. Бірақ, EiA мен үшін ең қызықты, құлқыны қоздыратын және мағыналы ойын тәжірибесі болды". Games журналы Empires in Arms ойынын 1986 жылғы ең жақсы 100 ойынның тізіміне енгізіп, оны "Наполеон соғыстарының жарқын ойыны" деп сипаттады. Құрлықтағы және теңіздегі шайқастар маңызды болғанымен, дипломатия және экономикалық шешімдер де маңызды рөл атқарады. Ол 1984 жылғы Origins ойындарындағы "Жылдың ең үздік кәсіби ойыны" номинациясына ие болды, Чарльз С. Робертс сыйлығына ұсынылды.

Видео ойындар

Windows жүйесі үшін "Empires in Arms: The Napoleonic Wars of 1805–1815" атты видео ойыны 2007 жылы Matrix Games компаниясымен шығарылды. Armchair General басылымы ойынды қарап, оны "кеңес беруге әбден лайықты, әсіресе стратегиялық ойындардың шеберлеріне және осы салада жаңадан бастаушыларға" деп бағалады.