Кіріспе
Розалар соғысы туралы ойын. Kingmaker – 1974 жылы Ұлыбританияда PhilMar Ltd. баспасынан шыққан, Розалар соғысы кезінде Англия тағына патшаны отырғызу үшін саяси күрес жүргізуді модельдеуге арналған үстел ойыны. Ойын кең танымал болды, сондай-ақ Avalon Hill, TM Games және Gibsons Games компаниялары оның басқа нұсқаларын, тіпті компьютерлік нұсқасын да шығарды. Ойын 1976 жылы Чарльз С. Робертс сыйлығына ие болды.
Kingmaker is a board game published in the UK by PhilMar Ltd. in 1974 that simulates the political struggles to place a king on the throne of England during the Wars of the Roses. The game was popular, and other editions, including a computerized version, were produced by Avalon Hill, TM Games, and Gibsons Games. The game won a Charles S. Roberts Award in 1976.
Сипаттама
Kingmaker – 2–7 ойыншыға арналған үстел ойыны, онда әр ойыншы 15 ғасырдағы Англиядағы бір немесе бірнеше патшалық үйлерді басқарады. Келесі жылы американдық Avalon Hill ойын компаниясы Солтүстік Америкада жаңартылған нұсқасын жариялады. TM Games та 1983 жылы, дәл сол жылы Gibsons Games та Avalon Hill нұсқасының қайта басылымын шығарды. 1994 жылы Avalon Hill Kingmaker компьютерлік ойынын жасады, ол үстел ойынының сыртқы түрін және ойын процесін дерлік толықтай қайталады, бұл ойыншыға компьютер басқаратын бес топпен бәсекелесуге мүмкіндік берді.
2022 жылғы басылым
Surprised Stare Games ойын дизайнымен айналысатын Алан Паулды Gibsons Games компаниясы 2020 жылы шығу үшін жаңа нұсқасын жасауға шақырды. Прототипті сынау Англияның әртүрлі шараларында жүргізілді. Covid-19 пандемиясының салдарынан ойынның шығуы 2022 жылдың күзіне дейін кейінге жылдырылды, ал 2023 жылдан бастап Kickstarter арқылы және жалпы сатуға түседі. Прототиптік жұмыс аяқталды және ойын Gibsons Games компаниясына тапсырылды, қазір олар ойынның суреттемесі мен өндірісімен айналысып жатыр.
Қабылдау
Ұлыбританияның Games & Puzzles журналы Джон Хамфристің 40-шы санында (қыркүйек 1975) жариялаған рецензиясынан бастап бірнеше рецензиялар шығарды. Хамфрис Фильмар басылымын мұқият қарастырғаннан кейін, ережелердің "көптеген түсініксіздіктері мен қателіктері" бар екенін анықтады. Мысалы, ол Уэльс шекарасы ойынға әсер еткенімен, картада көрсетілмегенін атап өтті. Ол: «Іс жүзінде әрбір қадам ережелерді түсіндіруді қажет етеді» деді. Ол ойынды 6 балдық шкала бойынша 2 баллға бағалады. Бір жыл өткен соң журнал өз пікірін өзгертті, «Kingmaker» ойынын «соңғы бірнеше жылда нарыққа шыққан ең жақсы жаңа ойын [ ] екі ойыншымен де, алты (немесе одан да көп) ойыншымен де ойнауға ыңғайлы сирек ойындардың бірі» деп атады. 1976 жылғы Airfix Magazine журналының маусымдық санында Брюс Кварри ойынның ережелерімен басталатын бірнеше мәселесін көтерді, олардың «ашық әрі түсінікті болуы мүмкін» екенін байқады. Ол сондай-ақ «Ойын барысы болжамды болып көрінеді, бір жақ немесе одақ бір-екі сағаттан кейін қарсыластарының қалпына келу мүмкіндігі аз, егер олар орташа есептен асып түсетін сәттілікке ие болмаса» деді. Кварридің жеке тәжірибесі бойынша, барлық ойындар тең түсумен аяқталды, ол: «Қорытындылай келе, Kingmaker тамаша ойын болуы мүмкін, бірақ мен оған сенімдімін деуге болады!» деді. 1977 жылы жарық көрген «Кеңеске арналған соғыс ойындарына толық нұсқаулық» кітабында Николас Палмер «Kingmaker» ойынын «Розалар соғысына шала-шарпы негізделген, көп ойыншылы ойын» деп сипаттады. Ол ойынның «біліктілікті сынағы барларға арналмағанын» ескертіп, «алты ойыншымен ойын қызығулы болатынын, ал ақсүйектер жергілікті көтерілістерді басу үшін үйлеріне қайтып, обалар армияларды жойып, таққа талапкерлер Каледе қорқынышпен отырып, Парламент отырыстары күшті фракцияларға жоғары лауазымдар тағайындауы мүмкін» деді. Палмер Авалон Хилл басылымын PhilMar басылымынан күштірек деп атады, оның «Парламент ережелері жақсартылған және түсініксіз тұстарды түсіндіру сияқты басқа да жақсартулар бар» деді. Moves журналының 22-ші санында (1975 жылғы тамыз-қыркүйек айлары) Ричард Берг ойын компоненттерін «керемет физикалық өндіріс» деп бағалады. Берг «соғыс ойындарында сирек кездесетін екі ерекшелікті» атап өтті. «Біріншісі – юмор сезімі [ ] Екіншісі, Kingmaker сізді [ ] ортағасырлық барон сияқты ойлауға мәжбүр етеді – ашкөз, жалдамалы және аяусыз». Берг: «Kingmaker-ға деген құлшынысымды баспа түрінде жеткізу қиын. Оны бағалау үшін ойнау керек, сирек кездесетін шарап сияқты дәмін тату керек [ ] Бұның бәрі Kingmaker-де бар, одан да көп: бір дәуірдің бай мұрасы, түсі, сәні және, иә, орта ғасырлардың қатыгездігі, онжылдықтың ең жақсы ойыны арқылы күшейтілген және жарықтандырылған». 1980 жылы жарық көрген «The Complete Book of Wargames» кітабында ойын дизайнері Джон Фриман «Авалон-Хилл» нұсқасы «керемет дипломатиялық симуляция болуы мүмкін» деп түсіндірді. Ол: «Ойынның қимылы қызу, ал ойын Розалар соғысының нақты бейнесі болмаса да, Kingmaker – көптеген ойындардан гөрі – сол заманның жарқын суретін береді» деді. Алайда, Фриман Авалон-Хилл басылымының түпнұсқада кездескен кейбір «түсініксіз» ережелерді түзеткенін мойындаса да, Авалон-Хилл картасы кішірек және «түпнұсқадан әлдеқайда нашар» болды. Фриман ойынның жалпы бағасын «Тамаша» деп қорытындылады, «Kingmaker – нарықтағы ең жақсы ойындардың бірі» деді. Games Avalon Hill нұсқасын 1980 жылғы ең үздік 100 ойынның бірі деп атады, оны «Англияның Розалар соғысының түрлі-түсті көрінісі» деп сипаттап, бірақ ойыншыларды «атаулы аурулардан, көтерілістерден, қанды шайқастардан және басқа бәсекелестер арасындағы одақтардан сақтануға» ескертті. Майк Орен Games International журналының 4-ші санында көптеген ойындар тең түсумен аяқталатынын атап өтті, өйткені екі немесе үш күшті фракция жеңіске жету үшін жеткілікті күшті емес, бірақ жеңілуге жеткілікті әлсіз болды. Орен тең түсудің алдын алу үшін бірнеше ережелерді өзгертуді ұсынды. 2007 жылы «Хобби ойындары: 100 үздік» кітабына қосылды. Ойын дизайнері Грег Стаффорд: «Ойынның сапасы екі нәрсемен өлшенеді: қызықтылығы және қайта ойнау мүмкіндігі. Kingmaker екеуі бойынша да жоғары көрсеткіштерге ие. Ол кемелді емес, бірақ оның күшті жақтары оның әлсіз жақтарын жабудан әлдеқайда көп. Ойын қызықты, өйткені бұл көп ойыншылы саяси соғыс ойыны, ол негізінен абстрактілі, сондықтан нақты тарихи симуляцияға қажетті көптеген егжей-тегжейлі мәліметтер жоқ» деді.
Марапаттар
1976 жылғы Origins Awards салтанатында Kingmaker ойыны "1975 жылғы ең үздік кәсіби ойын" номинациясы бойынша Чарльз С. Робертс сыйлығына ие болды.
Басқа да мойындау
Кингмейкердің бір данасы Стронг Ұлттық ойын мұражайының қорында сақталады (112.6892 нөмірімен).